Davacı karşı davalı ... vekili, tarafların 1988 yılında evlendiklerini, evlilik birliği içerisinde edinilen 8606 parsel üzerindeki 4 ayrı bağımsız bölümün edinilmesine, babasına ait şirkette çalışmak suretiyle elde ettiği gelirle katkıda bulunduğunu açıklayarak fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere 1.000 TL. alacağın davalı taraftan alınmasına karar verilmesini istemiş, harcını yatırmak suretiyle verdiği 10.06.2007 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini 65.000 TL'na yükseltmiştir.
Davalı karşı davacı ... vekili, davanın yersiz açıldığını, taşınmazın alınmasına davacının katkısı olmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuş, harcını yatırmak suretiyle verdiği karşı dava dilekçesinde, davalı adına kayıtlı olup evlilik birliği içerisinde edinilen 10 YR 121 plakalı aracın trafik kaydının iptaliyle vekil edeni adına tesciline, olmadığı takdirde değeri üzerinden 6.000 TL'nin karşı taraftan alınmasına karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece önceki kararda.
HUMK'nun 409.maddesi uyarınca karşı davanın açılmamış sayılmasına, asıl davada davanın kısmen kabulüne kısmen reddine, taşınmazların toplam değeri üzerinden davacının %50 katkı oranı dikkate alınarak belirlenen 51.000 TL'nın dava tarihinden geçerli yasal faiziyle birlikte davalı taraftan alınmasına karar verilmiş, hüküm davalı karşı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairece; davanın katkı payı alacağı niteliğinde olup Aile Mahkemesi sıfatıyla çözüme kavuşturulması gerektiğine işaretle bozma sevkedilmiştir.
Mahkemece bozmaya uyularak taşınmaz değeri üzerinden belirlenen 65.000 TL'nın davalı taraftan alınmasına,alacağın 1000 TL'na dava tarihinden, kalan kısmına ıslah tarihinden itibaren yasal faiz yürütülmesine karar verilmiştir. Hükmün kabule ilişkin bölümü davalı karşı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar, 10.06.1988 tarihinde evlenmiş, 16.12.2002 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün 28.11.2003 tarihinde kesinleşmesi üzerine boşanmışlardır. Eşler arasında başka mal rejimi seçilmediğinden 01.01.2002 tarihine kadar
2012/7284-2013/1247 -2-
mal ayrılığı (TKM'nun 170. m), bu tarihten mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı tarihe kadar (TMK'nun 225/2. m) yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (TMK'nun 202.m). Dava konusu taşınmaz üzerindeki bağımsız bölümler 09.09.1999 tarihinde kat irtifakı nedeniyle davalı karşı davacı ... adına tescil edilmiş, 01.04.2010 tarihinde satış yoluyla kardeşi...’a devredilmiştir.
Toplanan deliller ve dosya kapsamından davanın 743 sayılı MK'nun 170.maddesi uyarınca mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde, evlilik birliği içerisinde edinilen mala yapılan katkıdan kaynaklanan katkı payı alacağı isteğine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Dosya kapsamına, dava evrakı ile yargılama tutanakları içeriğine, bozma ilamına uyularak sonucu dairesinde işlem tesis edildiğine, davacının taşınmazın edinilmesine kişisel gelir ve birikimiyle yapmış olduğu katkı oranı usulüne uygun olarak tespit edildiğine, mahkemece Uzman Bilirkişi raporu dikkate alınarak davacının katkı payı alacağı belirlendiğine ve bu tespitte hukuka aykırı bir yön görülmediğine göre davalı karşı davacı vekilinin aşağıda açıklanan nedenler dışındaki diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.
Mahkemece önceki kararda; davanın kabulüne davacının katkı oranı dikkate alınarak 51.000 TL katkı payı alacağının dava tarihinden geçerli yasal faiziyle birlikte davalı ...’dan alınmasına karar verilmiş, hüküm; davalı karşı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiş, davacı ... vekili ise hükmün onanmasını istemiştir.
İlk hüküm Yargıtay 2.Hukuk Dairesi tarafından bozulmuş, Mahkemece bozmaya uyularak yazılı şekilde ilk hükümden farklı olarak davalı taraf aleyhine olacak şekilde 65.000 TL katkı payı alacağına hükmedilmiştir. Mahkemece 29.07.2010 tarihli yargılama oturumunda bozma ilamına uyulmasına karar verildiğine göre, hükmün onanmasını isteyen davacı ... aleyhine, hükmü temyiz eden davalı ... lehine usulü kazanılmış hak doğduğunun kabulü gerekir ve aleyhe bozma yasağı ile karşılaşır.
Usuli kazanılmış hak, hukukumuzda bir kurum olarak düzenlenmemiş ise de usul hukukunun dayandığı ana ilkelerden biridir. Dava tarihi göz önünde tutulduğunda. HUMK'nun 578. maddesinde “kazanmış haklara etkili olmamak üzere usul hükümleri geçmişe etkili olarak uygulanır” denilmektedir. Yargıtay İçtihatları Birleştirme Kararlarıyla usuli kazanılmış hakkın varlığı uygulamada kabul edilmiştir.
Usuli kazanılmış hak kamu düzeniyle ilgili olup mahkemece kendiliğinden göz önünde tutulur. Mahkemece önceki hükmün davacı tarafça temyiz edilmediği hatta onama istenildiği dikkate alınmaksızın, önceki hükmü temyiz eden davalı karşı davacı ... yönünden aleyhe bozma yasağı göz ardı edilerek yazılı şekilde kabul kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.
Davalı karşı davacı ... vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile hükmün açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 21,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalı karşı davacıya iadesine 11.02.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.