Davacı ..., evlilik sırasında vekil edeni adına iken davalıya devrettiğini, dava konusu taşınmazın evlenmeden önce vekil edeni tarafından edinilen mal olduğunu ve davalının devri fırsat bilerek vekil edeninden boşandığını açıklayarak davalının evlilik devam ederken edindiği dava konusu taşınmaza ait tapu kaydının iptali ile vekil edeni adına tesciline, mümkün olmadığı takdirde fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 2.000 TL katılma alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı ... vekili, dava konusu taşınmazın mal ayrılığı geçerli iken bedeli ödenerek satın alındığını, yasada yazılı bir yıllık zamanaşımının da geçtiğini açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın zamanaşımı sebebiyle reddine karar verilmesi üzerine hüküm davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava dilekçesi ve UYAP’tan edinilen bilgilere göre, taraflar 15.10.1996 tarihinde evlenmişler, ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21.11.2006 tarih ve 2006/413 Esas, 2006/652 Karar sayılı 19.12.2006 tarihinde kesinleşen kararı ile boşanmışlardır. Eşler arasında evlendikleri 15.10.1996 tarihinden TMK'nun yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı, başka bir mal rejimini seçtiklerini ileri sürmediklerinden, 01.01.2002 tarihinden boşanma davasının açıldığı tarihe kadar yasal mal rejimi olarak kabul edilen edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (TMK. m.202, 4722 sayılı K.m.10/ı).
Dava konusu kargir ev ve meyve bahçesi niteliğindeki 167 parsel 04.10.1982 tarihinde davacı ... adına tapuda kayıtlı iken tarafların evli oldukları 06.08.2001 tarihinde davalı ...’a satış yolu ile devredilmiştir. Taşınmazın edinme tarihi itibarıyla taraflar arasında mal ayrılığı rejimi geçerli olup davacının isteği katkı payı niteliğindedir.
Davalı vekili, yukarıda özeti açıklanan 15.07.2011 tarihli cevap dilekçesinde, zamanaşımı def'inde bulunmuştur. Dava konusu taşınmaz davalı adına 06.08.2001 tarihinde edinilmiştir. Dava, mal ayrılığı döneminde edinilen maldan kaynaklanan katkı iddiasına dayalı iptal tescil, mümkün olmadığı takdirde katkı payı alacağı isteğine ilişkin olup, 743 sayılı TKM'nin 5. maddesi yoluyla 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun 125. (TBK. m.146) maddesi gereğince 10 yıllık zamanaşımı süresine tabi bulunmaktadır. Mahkemece, talebin niteliğinde hataya düşülerek edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemde uygulanmakta olan 1 yıllık zamanaşımının geçtiği gerekçesi yazılı şekilde davanın reddine karar verilmiş olması doğru olmamıştır.
Kaldı ki Daire tarafından, 01.01.2002 sonrası edinilen mal varlığı ile ilgili değer artış payı ve katılma alacağı isteklerinde evliliğin boşanma sebebiyle sona ermesi halinde her ne kadar TMK'nun 178. maddesinde yer alan bir yıllık zamanaşımının uygulanacağı kabul edilmiş ve uygulama bu şekilde sürdürülmüş ise de, Yüksek Hukuk Genel Kurulu'nun 17.04.2013 tarih ve 2013/8-375 Esas, 2013/520 Karar sayılı kararıyla edinilmiş mallara katılma rejimi (katılma alacağı) bakımından da TMK'nun 5. maddesi yoluyla 6098 sayılı TBK'nun 146. maddesinde yer alan 10 yıllık zamanaşımı süresinin uygulanacağı öngörüldüğünden,
Dairemiz tarafından da Yüksek Hukuk Genel Kurulu’nun görüşü kabul edilerek Daire uygulaması da edinilmiş mallara katılma rejimi bakımından da zamanaşımının 10 yıl olarak uygulanması gerektiği şeklinde değiştirilmiştir. Bu nedenle talebin Mahkemenin kabulünde olduğu şekilde düşünülmesi halinde de zamanaşımı süresi 10 yıl olarak dikkate alınmalıdır. Somut olayda zamanaşımının başlangıç tarihi konusuna da değinmekte yarar bulunmaktadır.
Doktrinde ağırlıklı görüş; boşanma davasının açıldığı tarihte eşler arasında mal rejimi sona erdiğine göre zamanaşımının başlangıç tarihi boşanma dava tarihi olduğu yönündedir.
Ne var ki, 6098 sayılı TBK'nun 153/1. fıkrasının 3. bendine göre, "Evlilik devam ettiği sürece, eşlerin diğerinden olan alacakları için zamanaşımı işlemezse başlamaz, başlamışsa durur" açık hükmü karşısında, zamanaşımının başlangıç tarihi boşanma dava tarihi kabul edilse dahi, duran veya işlemeyen zamanaşımı boşanma kararının kesinleştiği tarihte işlemeye başlayacağından, doğal olarak zamanaşımının başlangıç tarihinin boşanma kararının kesinleştiği tarih olduğunun kabulü daha uygun görülmektedir.
Mahkemece davanın zamanaşımı süresi içinde açıldığı gözetilerek iddia ve savunma doğrultusunda taraf delillerinin toplanarak sonucuna göre bir hüküm kurulması gerekir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulü ile usul ve yasaya aykırı bulunan hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollaması ile 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, (HUMK'nun 388/4, HMK m.297/ç) ve 440/I. maddeleri gereğince Yargıtay Daire İlamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunabileceğine ve 21,15 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine 14.05.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.