Talep eden Hazine vekili Eğil Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 1996/56 Esas sayılı dosyasında verilen yetkiye istinaden .. nolu parsel malikleri olarak adı geçen M. B. mirasçısı A.B.'ün mirasçılarını gösterir veraset ilamının tarafına verilmesini talep etmiştir.
Mahkemece, M. B. oğlu A. B.'ün mirasçılarını belirlemeye yönelik yeteri derecede beyan veya başkaca delil tespit edilememiş olduğu gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm süresi içinde talep eden Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Talep, mirasçılık belgesi istemine ilişkindir.
Mahkemece miras bırakanın nüfus kayıtlarına ulaşılamadığı ve mirasçılarının tespit edilemediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş ise de; varılan sonuç doğru olmadığı gibi hükmün gerekçesi de yasal düzenlemelere uygun düşmemiştir.
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 30.maddesi hükmünde doğum ve ölümün nüfus sicilindeki kayıtlarla ispat olunabileceği, nüfus kütüklerinde kayıt bulunmaması veya bulunan kaydın doğru olmadığının anlaşılması halinde gerçek durumun her türlü delille kanıtlanabileceği açıklanmıştır. Hukukumuzda çekişmeli yargıya tabi davalarda taraflarca hazırlama ilkesi geçerli olup, Hakim tarafların talepleri ile bağlıdır.
Hakim, talepte bulunan tarafların iddia ettiği olaylar ve ileri sürdüğü deliller ile yetinerek karar vermek zorundadır. Çekişmesiz yargıya tabi davalarda ise re'sen araştırma prensibi egemendir. Hasımsız açılan ve çekişmesiz yargıya tabi olanı davalarda verilen kararlar kesin hüküm teşkil etmediği gibi bu kararlar açılacak bir iptal davası sonucunda değiştirilebilir veya ortadan kaldırılabilir.
Somut olaya gelince, dosya kapsamında mirasçılık belgesi istenen ve kayıt maliki olduğu anlaşılan Memo Bingöl mirasçısı Ali Bingöl'ün nüfus kaydının bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Az yukarıda açıklanan hukuksal olgu dikkate alındığında hasımsız açılan mirasçılık belgesi verilmesi davalarında mirasçılığın her türlü delille kanıtlanabileceği, bir mahkemenin verdiği yetkiye dayanılarak açılan davalarda mahkemece mirasçılık belgesi istenen kişinin namı müstear veya hiç yaşamadığı belirlenmedikçe davanın reddine karar verilemeyeceği
kuşkusuzdur. O halde davanın yetki belgesine dayanılarak ve ispat imkanı kısıtlı üçüncü kişi tarafından açılmış olduğu ve miras bırakan Memo Bingöl mirasçısı A. B.'ün nüfusta kayıtlı olmadığı gözönüne alınarak, mahkemece yetki verilen asliye hukuk dosyası, tapu kayıtları, kadastro tutanakları getirilmeli, tanık dinlenmeli, mirasçısı olduğu belirtilen kişiler varsa nüfus kayıtları için Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü'nden istenmesi, miras bırakanla soy bağı araştırılmalı, bütün aramalara rağmen mirasçısı bulunamaz ise TMK'nun 501. maddesi gereğince son mirasçının Hazine olduğu düşünülmelidir.
Böyle bir araştırma yapmadan yersiz gerekçelerle talebin reddine karar verilmesi isabetsiz, talep eden Hazine'nin temyiz itirazları bu nedenle yerinde görüldüğünden kabulü ile hükmün BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 13/j maddesi gereğince harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına, 21.03.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.