Davacı 3.kişi vekili, 13.06.2011 havale tarihli dava dilekçesi ile, müvekkilinin 18.08.2008 tarihinde satıcı davalı G.. İnşaat Taahhüt Otom. Tur. San. Tic. Ltd. Şti.'den VH plaka sayılı aracı Bodrum 7.Noterliği'nin 8520 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile satın aldığını, müvekkilinin yasal olarak 30 günlük süre içerisinde trafik tescil şubesinden aracın kendi üzerine tescilini yaptırmak zorunda olduğunu, ancak araçtaki hacizler nedeniyle üzerine alamadığını, araç üzerinde 21 adet haciz gözüktüğünü belirterek, araç üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı borçlu, duruşmaya katılmamış, davaya cevap da vermemiştir.
Mahkemece, dava dilekçesi ekindeki araç özet bilgisinden, davacının istihkak iddiasında bulunduğu VH plaka sayılı araç üzerinde Bodrum icra dairelerinden konulmuş herhangi bir haciz şerhi bulunmadığı, İstanbul, Kartal, Kadıköy ve İzmir İcra dairlerinden konulmuş 8 adet haciz bulunduğu, istihkak davasının haczin yapıldığı icra dairesinin bağlı bulunduğu İcra Hukuk Mahkemesinde veya genel hükümlere göre davalının ikametgahının bağlı bulunduğu İcra Hukuk Mahkemesinde açılabileceğinden mahkemenin yetkisizliğine, HMK'nun 20/1 maddesi uyarınca kararın kesinleşmesine müteakip 2 hafta içinde mahkemeye başvurulması halinde dosyanın yetkili ve görevli İstanbul Nöbetçi İcra Hukuk Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiş, karar da 3.kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, 3.kişi tarafından İİK'nun 96 ve devamı maddelerine göre açılan taşınır mala ilişkin istihkak davasının kabulü istemine ilişkindir. İstihkak davaları İİK’nun 97/11. maddesi uyarınca genel hükümler dâhilinde basit yargılama usulüne tabidir. Dava, 6100 sayılı HMK’nun yürürlüğe girdiği tarihten sonra açılmıştır. Anılan Kanun’un 320/1.maddesi ile basit yargılama usulüne tabi davalarda, mümkün olan hallerde taraflar duruşmaya davet edilmeden dosya üzerinden karar verilmesi olanağı getirilmiştir.
Ne var ki, anılan hükmün uygulanabilmesi için tarafların dilekçeleri ile ekinde sundukları delillerin karar verilmesi için yeterli olması, böylece iddia ve savunma haklarının kısıtlanmaması gerekir. Böyle bir uygulama, Anayasa’nın 36. maddesi ile teminat altına alınan ve 18.05.1954 tarihinde ana metnini imzalayıp, 25.09.1989 tarih, 89/14563 sayılı kararnameyle Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi’nin bağlayıcı yetkisini tanıyan Ülkemizde de geçerlilik kazanmış bulunan AİHS’nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının da bir gereğidir .
Somut olayda, davacı 3.kişi, dava dilekçesi ile 18.08.2008 tarihli Bodrum 7.Noterliği'nin satış senediyle satın aldığı VH plakalı araç üzerine konulan hacizlerin kaldırılmasını istemiştir. Bu haliyle dava istihkak davası niteliğindedir. İstihkak davalarında çekişme alacaklı ile istihkak iddia eden 3.kişi ve borçlu arasındadır. Dava konusu takipleri yapan alacaklılar davada kanuni hasım olacağından, eldeki bu davada alacaklı davalı olarak gösterilmese dahi davanın kanuni hasımlara yöneltilip yargılamaya devam edilmesi, bir başka anlatımla takip alacaklılarına dava dilekçesi ve davetiye tebliğ edilerek taraf teşkilinin sağlanması gerekir.
Basit yargılama usulüne uygun yürütülen taşınır mala ilişkin istihkak davalarında yasaca kesin yetki kuralı öngörülmediğinden yetki itirazı ancak ilk itiraz olarak ileri sürülebilir. Kesin yetki kuralı olmadığı durumlarda, hakim doğrudan (re'sen) yetkisizlik kararı veremez.
Dava, 6100 sayılı HMK yürürlüğe girdikten sonra açılmış olup bu Kanun’da 1086 sayılı HUMK’nun 512. maddesine paralel bir düzenleme getirilmemiştir. Bu durumda İİK’nun yetkiye ilişkin 4, 50. maddeleri ve 6100 sayılı HMK’nun 5, 6. maddeleri uyarınca genel yetki kuralının uygulanması gerekir. Buna göre istihkak davalarının asıl icra takibinin yapıldığı yer mahkemesi ile davalının yerleşim yeri mahkemesinde açılması mümkündür.
HMK’nun 7/1. maddesi gereğince davalının birden fazla olması halinde davanın, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılması mümkündür. Basit yargılama usulüne uygun yürütülen taşınır mala ilişkin istihkak davalarında yasaca kesin yetki kuralı öngörülmediğinden yetki itirazının HMK'nun 19/2. maddesi gereğince cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir.
HMK'nun 19/4. madde hükmüne göre de yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir.
Somut olayda, davacı 3. kişi vekili, müvekkilinin, noterde düzenlenen araç satış sözleşmesi ile satın aldığı aracın kaydında bulunan tüm hacizlerin kaldırılmasını istemiştir.
Bu durumda Mahkemece, yapılacak iş; aracın trafik kaydında mevcut hacizlere ilişkin icra dosyalarının getirtilerek, takip alacaklılarına duruşma gününü bildiren davetiye tebliğinin sağlanması, davaya dahil edilen davalılar tarafından HMK'nun 19. maddesi hükmüne uygun süresinde yetki itirazında bulunulması halinde, yukarıda belirtilen ilkeler çerçevesinde incelenmesi, yetki itirazında bulunulmaması halinde; davanın esasına girilerek İİK'nun 106-110 maddeleri de gözönünde bulundurulmak suretiyle hüküm kurmak olmalıdır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı 3.kişi vekilinin bu yönleri amaçlayan temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK 297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 74,25 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine, 10.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.