Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2013/12456 K.2014/8775

Hazine ile ... aralarındaki tapu iptali ve terkin davasının reddine dair ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 11.12.2012 gün ve 54/576 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARŞI OY

Maliye Hazine'sinin, 3621 sayılı “Kıyı Kanunu” uygulaması yapılarak, taşınmazın "kıyı kapsamında kalan bölümünün tapu kaydının iptaliyle tapu sicilinden kıyı olarak terkinine karar verilmesini talep eden, aynı davalı ve aynı taşınmaz için açtığı dava; “3402 Sayılı “Kadastro Kanunu'nun 12. maddesindeki on yıllık hak düşürücü sürenin geçmesi nedeniyle reddedilip kesinleşmiştir. Hükmün kesinleşmesinden sonra aynı Kanun'un 12. maddesinin üçüncü fıkrasına eklenen “bu hüküm, iddia ve taşınmazın niteliğine yahut Devlet veya diğer kamu tüzel kişileri dahil tarafların sıfatına bakılmaksızın uygulanır” şeklindeki bölümü Anayasa Mahkemesi’nin 12.05.2011 tarihli ve E: 2009/31, K: 2011/77

sayılı Kararı ile iptal edilmiştir. Davacı ... bu iptal hükmünden sonra aynı konuda eldeki temyize konu davayı açmış; mahkemece davanın kesin hüküm nedeniyle reddine karar verilmiş; hükmü davacı ... temyiz etmiştir.

Kıyılar kamu malı olup; özel mülkiyete konu olmaz (TC. Anayasası m. 43, EMK. m. 641, TMK m. 715, 3402 s. KK. m. 16, 13.03.1972 tarih ve 7/4 sayılı YİBK.). Davalının dayandığı tapu kaydı.davacı ... hâzinesine karşı eMK'nun 639. maddesi uyarınca açılmış dava sonucu hükmen tescil yoluyla oluşmuştur. Objektif yönden etkili (davanın konusu itibariyle) kesin hüküm durumu mevcuttur.

Davalı Devlet'in de taraf olduğu dava sonucu tapu edindiğinden; mevcut tapu kaydının devlet arafından himaye görüp tanınacağı ve yeniden aynı konuda bir dava ile karşılaşmayacağı konusunda davalılar haklı bir beklentiye sahiptir. Ne var ki; kamuya ait olması gereken taşınmazın deniz kıyısında kalan bölümünün gerçek kişilerin tasarrufunda kalması da doğu değildir. Bu bakımdan yüksek kamu yararı gereğince devlet, özel kişilerin mülkiyet hakkına dokunabilir.

Bunun için devletin uygun bir bedeli tazminat olarak hak sahiplerine ödemesi ve kıyı olan bölümü kamulaştırması gerekir. Açıklanan nedenlerle, “usul ekonomisi (HMK.md.31) gereğince.

Devlet'in tekrar bir kamulaştırma işlemine başvurması gerekmeksizin sorunun açılmış olan bu dava içinde çözümlenerek; kıyı olan yerden tüm Kamu'nun, bu arada davalıların da yararlanacağı dikkate alındığında “fedakarlığın denkleştirilmesi ilkesi” uygulanmak suretiyle, taşınmazın kıyı olarak belirlenen bölümü için rayiç değere yakın olarak saptanacak bedelinin mahkemece uygun bilirkişi veya bilirkişiler vasıtasıyla tespit ettirilmesi, davacı ...

Hazinesine bu bedeli depo etmesi uygun süre verilmesi, bedel depo edilmediği takdirde davanın reddi; depo edildiği takdirde ise bu bedel davalılara ödenmek suretiyle kıyı olan bölümünn tapu kaydının iptal terkini kararı verilmelidir. Açıklanan yönde işlem yapılmak üzere hükmün bozulması gerektiğini düşünüyorum. Sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum. 05.05.2014