Davacı üçüncü kişi vekili, Bakırköy 16. İcra Müdürlüğü’nün 2012/8049 sayılı takip dosyasında yazılan talimat uyarınca, Suluova İcra Müdürlüğü’nün 2012/154 Talimat sayılı dosyasında yapılan 02.05.2012 günlü hacze konu menkullerin üçüncü kişiye ait olduğunu, haciz adresinde borçlu şirketin faaliyette bulunmadığını belirterek istihkak iddialarının kabulü ile hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.
Davalı alacaklı vekili, borçlu şirket ile organik bağı olduğu anlaşılan E.. Dış Ticaret ve Tekstil Sanayi Limited Şirketi'nin merkezini haciz adresine aldırmış olduğunu, borçlu şirketin mallarını da haciz adresine taşıdığını, alacaklılarından mal kaçırmak amacıyla resmi işlemlerin de 3. kişi adına yapılmış olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.
Davalı borçlu, savunma yapmamıştır.
Mahkemece toplanan delillere göre: alınan bilirkişi raporunda borçlu şirketin ticari defter ve belgeleri üzerinde inceleme yapıldığı, haczedilen makinaların satın alındığı belirtilmesine rağmen davacının defterlerinde satana yapılan bir ödeme kaydına rastlanmadığı, davacı ile borçlu arasında muvazaalı işlem bulunduğunun belirlendiği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. maddeleri uyarınca açtığı “istihkak” davası niteliğindedir.
Ticaret sicil kayıtlarına göre, dava konusu haczin yapıldığı yerde borçlu şirket ile sıkı bağ içinde olan ortakları, kurucuları, faaliyet adresleri ve konuları aynı olan E.. Dış Ticaret ve Tekstil Sanayi Limited Şirketi'nin faaliyete başladığı, merkez adresini 18.01.2012 tarihli kararla buraya naklettiği, 10.08.2012 tarihinde de şirket merkezinin bu adresten taşındığı anlaşılmakta olup, 3. kişininde haciz adresinde 18.04.2012 tarihinde faaliyete başladığı görülmektedir.
Somut olayda İİK’nun 97/a maddesindeki mülkiyet karinesi borçlu, dolayısıyla alacaklı yararınadır ve ispat yükü altında olan üçüncü kişi, karinenin aksini kanıtlamak için tanık anlatımı, fatura, vb. delillere dayanmaktadır.
Ne var ki, sunulan kanıtların ispat gücünün değerlendirilmesinden önce muvazaa olgusunun yeterince araştırılması, bulunmadığı sonucuna varılırsa bu kez faturaların gerçekliği ve mahcuzlara uygunluğu yönünde bilirkişi ve keşif incelemeleri yaptırılması gerekir.
Mahkemece yapılması gereken iş; davacı üçüncü kişinin ne zamandan beri vergi mükellefi olduğu, hangi alanda ve adreste faaliyet gösterdiği ile borçlu şirketin çalışanı olup olmadığı SGK kayıtları getirtilerek araştırılmalı, haciz adresinde haciz tarihinden itibaren geriye doğru kimlerin faaliyet gösterdiği ilgili Vergi Dairesi’nden sorulmalı, mahallinde bu konuda kolluk aracılığı ile de inceleme yaptırılmalı ve gerekirse ticari kayıtların yanı sıra vergi kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile alacaklıdan mal kaçırmak için muvazaalı işlemler yapılıp yapılmadığı saptanmalıdır.
Muvazaanın bulunmadığı sonucuna varılırsa, bu kez üçüncü kişinin sunduğu faturaların gerçekliği, bunların mahcuzlara uygunluğu konuları keşif ve bilirkişi incelemeleri ile tespit edilmeli, bu sırada alıcı ve satıcı firmaların ticari kayıtlarına, ödeme vb. hususlara da bakılmalı, sunulan delillerin istihkak iddiasını kanıtlamaya elverişli olup olmadığı değerlendirilmelidir.
Mahkemece belirtilen yönler gözetilmeksizin eksik inceleme ile karar verilmesi isabetli olmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı üçüncü kişinin temyiz itirazlarının kabulüyle hükmün İİK'nun 366. ve HUMK'nun 428. maddesi gereğince BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 24,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,
25.04.2014 gününde oybirliğiyle karar verildi.