Davacı vekili; tarafların Kocaeli 3. Aile Mahkemesi'nin 2011/195 Esas ve 2011/55 sayılı kararı ile boşandıklarını, evlilik birliği içerisinde edinilen 150 ada 12 parsel nolu taşınmazın davacı tarafından davalıya verildiğini açıklayarak ortalık mallarından olan ve yarı yarıya paylaşılması gereken dava konusu taşınmazın tapu kaydının 1/2 hissesinin iptali ile vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı vekili; dava konusu taşınmazın mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde edinilmiş olduğunu, dava dilekçesinde belirtildiği gibi ortaklık malı olmadığını, kişisel mal olduğunu, dava konusu taşınmazın davacının kendi isteği ve rızası ile satış işlemini gerçekleştirdiğini, bağış nedeni ile edinilen taşınmazın kişisel mal sayılacağını açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece; dava şartının yerine getirilmediği gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.
Hüküm, davacı vekili tarafından süresi içerisinde temyiz edilmiştir.
Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; Mahkemece, davacının kendisine verilen iki haftalık kesin süre içerisinde dava değerini belirleyerek harç eksikliğini tamamlamadığı gerekçesi ile davanın dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden davanın reddine karar verilmesi doğru bulunmamıştır.
Davanın açılması harca tabi usuli bir işlemdir. Davanın açılması nedeniyle alınacak yargı harçlarının türü, ödeme yeri, zamanı ve usulü 492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27 ve devamı maddeleri ile bağlı tarifede gösterilmiştir. Harcın eksik yatırılması halinde yapılacak işlemler ve izlenecek yol ile harcın yatırılmaması ve yaptırımı aynı Kanun'un 27 ve 32. maddelerinde belirtilmiştir.
492 sayılı Harçlar Kanunu'nun 27. maddesinin son fıkrası hükmüne göre harç peşin veya süresinde ödenmemiş ise müteakip işlemlere ancak harç ödendikten sonra devam olunacağı vurgulanmış ve 30. maddede de yargılama sırasında tespit olunan değerin dava dilekçesinde bildirilen değerden fazla olduğu anlaşılırsa yalnız o oturum için yargılamaya devam olunacağı, takip eden oturum gününe kadar noksan değer üzerinden harç tamamlanmadıkça davaya devam olunamayacağı, HUMK'nun 409. maddesinde (6100 S.HMK md.150) gösterilen süre içerisinde dosyanın işleme konulmasının eksik harcın ödenmesine bağlı olduğu açıklanmıştır.
Bu hükümlerle eksik harcın tamamlatılmasına ilişkin özel bir düzenleme getirilmiştir. Eksik harcın alınması durumunda, bu hükümlere uyulması gerekir.
Bu açıklamalar karşısında somut olaya bakıldığında; mahkemece 17.4.2013 tarihli oturumda dava değerinin açıklanması ve eksik harcın tamamlatılması için davacı vekiline yazılı şekilde iki haftalık kesin süre verilmiş olması, 492 sayılı Harçlar Kanunu hükümlerine ters düşmektedir. Yargı işlemlerinin çabuklaştırılması için hakimin taraflara süre ve imkan tanıması yerinde ise de, eksik harç yönünden kanunun öngörmüş olduğu prosedüre uyulması gerekir.
Harçlar Kanunu hükümleri göz önünde tutulmaksızın davacı vekiline kesin süre tanınması, kesin süre gereğinin yerine getirilmemiş olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş olması yerinde değildir.
Verilen süre içerisinde eksik harcın tamamlatılmaması halinde, HUMK'nun 409. maddesi (6100 s. HMK md.150) hükmü uyarınca dava dosyasının işlemden kaldırılması, bu maddede öngörülen süre içerisinde harcı yatırılmak suretiyle dava dosyasının yenilenmesi halinde davaya kaldığı yerden devam edilmesi, üç aylık süre içerisinde harç yatırılmak suretiyle dava yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerekir.
Davanın açılmamış sayılması yerine, davanın usulden reddine karar verilmiş olması da doğru değildir. Davacı vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile, hükmün açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla HUMK'nun 428. maddesi hükmü uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4.
(HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 24,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 24.10.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.