Davacılar vekili, TMK'nun 605/2. maddesi gereğince mirasbırakan Mehmet Ali Aydın'ın terekesinin borca batık olduğunun tespitini istemiştir.
Davalı vekili, dava açmak için 3 aylık zamanaşımı süresinin geçtiğini, murisin mal varlığı olup, aynı zamanda şirket ortaklığı bulunduğunu ve zamanaşımı itirazları olduğunu bildirerek davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, mirasbırakanın mirasçılarının terekeyi sahiplenecek eylemleri olmadığı, murisin terekesinin borca batık olduğu açıkça belli olduğundan, TMK'nun 605/2. maddesindeki şartlar oluştuğundan, davanın kabulüne, terekenin borca batık olması nedeni ile mirasın hükmen reddedildiğinin tespitine, davacıların davalıya borçları olmadığının tespitine karar verilmiş, karar davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Toplanan delillerden ve dosya kapsamından; davanın mirasbırakan Mehmet Ali Aydın'ın ölüm tarihindeki terekesinin borca batık olması nedeniyle mirasın hükmen (kendiliğinden) reddedilmiş sayılmasına (TMK'nun 605/2. madde) ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. Bu maddeye dayanılarak istekte bulunulabilmesi için terekenin açıkça borca batık olduğunun belirlenmesi gerekmektedir. Mahkemece, dosya kapsamındaki yapılan araştırma ve inceleme karar vermeye yeterli değildir.
Mirasın hükmen reddine ilişkin olarak açılan davalarda, terekenin açıkça borca batık olup olmadığının araştırılması gerekmektedir. İcra takibi sonunda aciz vesikası düzenlenmesi halinde terekenin borca batık olduğu kabul edilir.
Aksi halde; terekenin borca batık olup olmadığı, miras bırakanın mal varlığı bulunup bulunmadığının usulüne uygun olarak, bankalar, vergi daireleri, belediyeler, Tapu Müdürlüğü vb. kurum ve kuruluşlardan sorulması, zabıta marifetiyle de araştırılarak, aktif mal varlığı ile takibe konu borç miktarı göz önünde tutularak aktif ve pasifinin duraksamaya yol açmayacak şekilde belirlenmesi gerekmektedir.
Kabule göre, mirasın hükmen reddi davaları tespit davası niteliğinde olup maktu harç ve maktu vekalet ücretine tabidir. Davalı, dava açılmasına sebep olduğuna göre, davacılar lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken nispi vekalet ücretine ve nispi harca hükmedilmiş olması ve ayrıca icra dosyasında borçlu olmadığının tespitine karar verilmiş olması da doğru değildir.
Mahkemece bu hususlar üzerinde gereği gibi durulmadan terekenin aktif mal varlığı bulunmadığı görüşünden hareketle sadece icra dosyasındaki takip miktarı dikkate alınarak yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. Hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.
Davalı vekilinin temyiz itirazları bu bakımdan yerinde olduğundan kabulü ile 6100 sayılı HMK.nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK.nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK.nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK.nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 1.545,00 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalıya iadesine, 22.09.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.