Davacı M.. vekili, davacı ile davalılardan A..
K..'ın 1981 yılında evlendiklerini ancak evlilik birliği çekilmez hale geldiği için 19.2.2008 tarihinde Bodrum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'ne 2008/69 Esas sayılı dosyası ile boşanma davası açtıklarını, davalı A..' in boşanma davası açılmasından sonra mal kaçırma kaygısına düştüğünü ve üzerine kayıtlı bulunan ve alımında davacının da maddi katkılarının olduğu, tasarrufun iptali isteğine konu olan TM plakalı ticari aracı ortak aile malı iken muvazaalı satış ile diğer davalı M..
G..'e sattığını, davacının haberi olmaksızın mal birliğinden mal kaçırmak kastıyla aracın ticari plaka bedelinin gerçek değerinden düşük gösterilmek suretiyle Bodrum 3. Noterliği'nce düzenlenen 01792 yevmiye numaralı araç satış sözleşmesi ile satışın yapıldığını açıklayarak fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile muvazaalı satış işleminin iptali ile davacı açısından yok sayılmasına, eski hale iadesine, aracın aynen iadesinin gerçekleşmemesi halinde aracın halen eski maliki A..
K.. üzerinde bulunuyor gibi kabulüne, aracın gerçek ticari değerinin tespiti ile tespit edilecek bu bedelin aile malvarlığına iadesinin sağlanmasını istemiştir.
Davalı A.. vekili, davalının söz konusu aracı dava dilekçesinde belirtilenin aksine mal kaçırmak amacıyla değil maddi açıdan sıkıntıya düştüğü için borçlarını ödemek maksadıyla sattığını, bedeli ile evlilik birliğinin geçimini sağlamak için girdiği çeşitli borçlarını ödediğini, mal kaçırmak niyetinde olmadığını açıklayarak haksız davanın reddini savunmuştur.
Davalı M.. vekili, davalı A..’in aracını 2005 yılında satışa çıkardığını, Hürriyet gazetesinde ilan verdiğini, bu ilanın 2006 ve 2007 yıllarında da yayınlandığını, gazete ilanı üzerine ilk olarak davalı M..’in 2005 yılında A.. ile görüştüğünü ancak anlaşamadıklarını, 2007 yılında fiyatın düşürüldüğünü görünce tekrar görüşülerek pazarlıklarla anlaşılıp satışın gerçekleştirildiğini, satışın muvazaalı değil gerçek olduğunu, paranın da kısmen bankadaki parasını çekip kalanı da anne babası adına banka kredisi çekilerek ödendiğini, M..’in davacının eşine boşanma davası açtığından habersiz olarak aracı satın aldığını,
davacının tasarrufun iptalini isteme hakkı olmayıp ancak tasfiye sonunda eksik kalan katılma alacağının tahsili için katılma alacağının azaltma amacı ile rızası olmadan olağan dışı hediye iddiasını ispatlamak koşulu ile dava açmak hakkı bulunduğunu açıklayarak davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, davanın kabulü ile, TL Plakalı aracın davacı M.. G..’e yapılan satışın iptali ile diğer davalı A.. K.. adına kayıt ve tesciline karar verilmesi üzerine hüküm davalı M.. G.. tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflardan M.. ile A.. 05.02.1982 tarihinde evlenmiş, 19.02.2008 tarihinde açılan boşanma davasının Bodrum 1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin (Aile Mahkemesi sıfatı ile) 12.07.2010 tarih 2008/69 esas 2010/640 karar sayılı ilamı ile reddine karar verilmiş, red kararı Yargıtay incelemesinden de geçerek kesinleşmiştir. Taraflar halen evli bulunmaktadır.
Temyize konu edilen dava, Borçlar Kanunu'nun 18.maddesi uyarınca açılmış şahsi hakka dayalı muvazaa nedeniyle trafik kaydının iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Muvazaa, irade ile beyan arasında kasten yaratılan aykırılık olarak tanımlanabilir. Böyle bir iddia karşısında, aslolan tarafların akitteki gerçek ve müşterek amaçlarının saptanmasıdır.
Davacı, şahsi hakkına dayanarak ileride açabileceği mal rejiminin tasfiyesi ile hak edebileceği alacağının tahsilini sağlamak amacıyla eldeki davayı açmış, araçla ilgili satışın iptali ile önceki malik A.. K.. adına tesciline karar verilmesini istemiştir. Davacının böyle bir davayı açmasında hukuki yararının bulunduğunun kabulü gerekir.
Muvazaa nedeniyle açılmış bulunan temyize konu davanın kanuni dayanağı BK'nun 18.maddesi olduğuna, davacının eşi davalı A.. ile diğer davalı Mehmet arasında gerçekleştirildiği ileri sürülen muvazaalı işlem davacı yönünden haksız eylem niteliğinde bulunduğuna göre, uyuşmazlığın çözüm yeri dava tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nun 1 ve devamı maddeleri uyarınca belirlenecek genel mahkemelerdir.
Dava, Aile Mahkemesi sıfatıyla açılmış ve bu sıfatla hükme bağlanmıştır. Görev kamu düzeni ile ilgili olduğundan iddia ve savunma olarak ileri sürülmese bile yargılamanın her aşamasında Mahkemece re'sen gözönünde bulundurulur.
Çekişme konusu aracın belirtilen değerine göre temyize konu trafik kaydının iptali ve tescile ilişkin davaya bakma görevinin Asliye Hukuk Mahkemesi'ne ait olması nedeniyle davanın Asliye Hukuk Mahkemesi sıfatıyla görülmesi (kural olarak; mahallinde Aile Mahkemesi kurulmuş yerlerde görevsizlik kararı verilmesi) gerekirken hatalı değerlendirmeyle Aile Mahkemesi sıfatıyla görülen davanın esası hakkında karar verilmesi doğru değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı M.. G.. vekilinin temyiz itirazlarının kabulüyle Usul ve Yasa hükümlerine uygun bulunmayan hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3.maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, bozma nedenine göre sair hususların şimdilik incelenmesine yer olmadığına, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 419,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davalı M.. G..'e iadesine, 25.02.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.