Davacılar vekili, miras ve kazanmayı sağlayan eklemeli zilyetlik hukuki nedenlerine dayanarak dava konusu 112 ada 28 parselin tapu kaydının iptali ile miras payları oranında davacılar adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, davanın reddini savunmuştur.
Mahkemece, kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle dava konusu parselin tapu kaydının iptali ile 1/3’er pay oranında davacılar adına tesciline karar verilmiştir.
Hüküm, süresinde davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Dava konusu 112 ada 28 parsel, 13.07.1992 tarihinde yapılan kadastroda tapu ve vergi kaydına rastlanılmadığı, komşu aynı ada 26 parsele uygulanan tapu kaydının bu yönü dağ eteği okuduğu belirtilerek tarla niteliğiyle 45228 m2 yüzölçümle Hazine adına tespit edilmiş, tutanağın itirazsız 19.04.2006 tarihinde kesinleşmesiyle tespit gibi sicil oluşmuştur.
Dava, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14 ve 4721 sayılı TMK’nun 713. maddesine dayanılarak açılmış tapu kaydının iptali ile tescil isteğine ilişkindir. Bu tür davaların başarıya ulaşabilmesi için tespit tarihinden geriye doğru davacılar lehine tüm kazanma koşullarının kanıtlanması gerekir. Mahkemece, yazılı gerekçeyle kabul kararı verilmiş ise de, bu görüşüne katılmak mümkün değildir.
Şöyle ki; dosya içeriğinden ve komşu parsellere ait kadastro tutanaklarından bu bölgede 1953 yılında toprak dağıtımının yapıldığı anlaşıldığı halde, gerekli belge ve haritalar getirtilmeden eksik araştırma ve incelemeyle karar verilmiştir.
Öncelikle, bu bölgede yapılan toprak dağıtımına ilişkin tüm belge ve haritalar bulunduğu yerden getirtilerek yeniden taşınmazın bulunduğu yerde yapılacak keşifte yerel ve teknik fen bilirkişilerine uygulattırılarak 112 ada 28 parselin söz konusu toprak dağıtım paftasındaki niteliğinin belirlenmesi gerekir.
Bir arazinin kullanım süresi ve niteliği ile üzerindeki imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır. Hava fotoğraflarının kadastrodan önceki yıllara ait olmak üzere en az iki ayrı tarihe ilişkin olması gerekir.
Bu konuda sağlıklı bir yargıya ulaşmak için 13.07.1992 tespit tarihinden geriye doğru en az 20 yıl öncesine ait (1962-1972 yılları arası) iki ayrı zamanda çekilmiş yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığı'ndan, aynı yıllar arasında düzenlenmiş fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftaların ise Kadastro İl Müdürlüğü'nden getirtilerek dosya arasına konulması, yeniden yapılacak keşifte jeodezi ve fotogrametri uzmanı üç bilirkişi (üç harita mühendisi) tarafından hava fotoğraflarıyla istenen paftaların zemine uygulanması,
hava fotoğraflarının çekildikleri tarihlere göre dava konusu taşınmazın kültür arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı, veya hangi nitelikte bulunduğu yine Kadastro İl Müdürlüğü'nden getirtilen paftalara göre iptal ve tescili istenen taşınmazın tarım arazisi niteliğinde bulunup bulunmadığı düzenlendikleri tarihlere göre hangi nitelikte bulundukları, hava fotoğraflarıyla paftalara göre yaklaşık imar ve ihyanın hangi tarihte tamamlandığı veya imar ihya edilip edilmediği konularında uzman bilirkişilerden gerekçeli Yargıtay ve tarafların denetimine açık rapor istenilmesi,
imar ve ihyanın tamamlandığı tarihten tespit tarihine kadar kazanmayı sağlayan 20 yıllık sürenin dolup dolmadığının değerlendirilmesi gerekir.
Çekişme konusu taşınmazın bitişiğindeki dava dışı 112 ada 29 parseli ile aynı ada 27 parselin mera olarak sınırlandırıldığı görülmüştür. Ancak, mahkemece tahsisli veya kadim mera araştırması yapılmadığı gibi, Yargıtay uygulamalarına aykırı olarak aynı köy halkı arasından seçilen yerel bilirkişi ve tanık dinlenmiştir.
Mahkemece, Özel İdare Müdürlüğü'ne yazılacak müzekkere ile taşınmazın bulunduğu bölgede mera tahsis çalışmasının yapılıp yapılmadığı, yapılmışsa buna ilişkin mera tahsis kararı ile haritasının gönderilmesinin istenilmesine, gönderilmesi durumunda, yapılacak keşifte, mera tahsis haritasının yerel ve teknik bilirkişi aracılığıyla zemine uygulanarak dava konusu taşınmazın mera kapsamında kalıp kalmadığının duraksamaya yer vermeyecek şekilde belirlenmesine,
ayrıca başka köy halkı arasından seçilecek yerel bilirkişi ile davacı tarafça bildirilecek tanıklar dinlenerek çekişme konusu parselin kadim mera niteliğinde olup olmadığı araştırılıp belirlendikten sonra oluşacak duruma göre karar verilmesi gerekirken, eksik araştırmayla karar verilmesi doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan gerekçeler nedeniyle davalı Hazine vekilinin yerinde görülen temyiz itirazlarının kabulü ile usul ve kanuna aykırı bulunan yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK’nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK’nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 21.01.2014 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.