Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2013/22945 K.2015/10760

İcra Hukuk Mahkemesi DAVA TÜRÜ : İstihkak

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz eden tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Davacı üçüncü kişi vekili, İstanbul 13. İcra Müdürlüğü’nün... sayılı takip dosyasında yapılan 27.11.2012 günlü hacze konu menkullerin davacı üçüncü kişiye ait olduğunu, borçlu ile ilgisinin bulunmadığını, hacizde borçluya ait belge bulunmadığını, ödeme emrinin de burada tebliğ edilmediğini, üçüncü kişi adına kayıtlı birçok işyeri bulunduğunu belirterek istihkak iddiasının kabulü ile haczin kaldırılmasına ve tazminata karar verilmesini istemiştir.

Davalı alacaklı vekili, üçüncü kişinin borçlu ünvanını kullandığını, alacaklıdan mal kaçırmak için muvazaalı işlemler yapıldığını, mülkiyet karinesinin alacaklı yararına olduğunu, davacının ispat yükü altında olduğunu, sunulan delillerin de istihkak iddiasını kanıtlamaya elverişli olmadığını belirterek davanın reddine ve tazminata karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı borçlu, usulüne uygun davetiye tebliğine rağmen duruşmalara katılmadığı gibi cevap da vermemiştir.

Mahkemece toplanan delillere göre: dava konusu haczin borçlunun önceki faaliyet adresinde yapıldığı, İİK'nun 97/a maddesindeki mülkiyet karinesinin borçlu dolayısıyla alacaklı yararına olduğu, borçlu şirketin borcun doğum tarihinden sonra haciz adresinden ayrıldığı, aynı yerde davacının faaliyete başladığı, ancak borçlunun ünvanını kullanmaya devam ettiği, bilgisayar ile ilgili belge sunulmadığı, ayakkabıların niteliklerinin belirlenemediği, sunulan faturaların ve belgelerin istihkak iddiasını kanıtlamaya elverişli olmadığı, ayrıca muvazaalı işlemler yapıldığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davacı üçüncü kişi vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. maddeleri uyarınca açtığı “istihkak” davası niteliğindedir.

Dava konusu haciz borçlunun önceki faaliyet adresinde yapılmış, bu sırada iş yerindeki tabelada borçluya ait markanın kullanıldığı ve yine borçluya ait afişlerin bulunduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte davacı üçüncü kişi değişik illerde perakende ayakkabı satışı konusunda faaliyet göstermektedir ve bu adreslerin borçlu şirket ile ilgisi belirlenememiştir. Davacının borçlu şirketin ortakları ile yakın akrabalık vb. şekilde bir bağı bulunmamaktadır. Farklı muhasebeciler eli ile işlemleri takip edilmektedir.

2012 yılı içinde aralarında yüklü miktarda ticari alış veriş olmakla birlikte, üçüncü kişi adına kayıtlı birden fazla iş yerinin olması karşısında bu durum tek başına muvazaanın kanıtı olarak kabul edilmemelidir. Borçlu şirketin ve davacının ticari kayıtları üzerinde yaptırılacak bilirkişi incelemesi ile aralarında süregelen ticari ilişki olup olmadığı, borcun doğumundan sonra (çek tarihlerinden sonra ya da çeklerin ileri tarihli düzenlenmesinin yaygın bir ticari uygulama olması karşısında çek tarihlerine yakın zamanda) ticari emtia devri yapılıp yapılmadığı araştırılmalı, saptanması halinde alacaklıdan mal kaçırmak için danışıklı hareket edildiği kabul edilerek dava reddedilmelidir.

Aksi halde, yani aralarında yıllardır süregelen bir ticari alış veriş varsa ve vergi kayıtlarında görülen ticari alış veriş borcun doğumundan önce yapılmışsa bu kez İİK'nun 97/a maddesindeki mülkiyet karinesinin borçlu dolayısıyla alacaklı yararına olduğunun kabulü gerekir.

İspat yükü altında olan üçüncü kişi kira sözleşmesi, vergi levhası vb. delillerin yanı sıra faturalara dayanmaktadır.

Mahkemece yapılması gereken sunulan faturaların gerçekliği konusunda davacının ve satıcı firmaların ticari kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılarak gerçek olduğu belirlenirse bu kez alanında uzman bilirkişi eşliğinde yapılacak keşif ile mahcuzların ayırt edici özelliklerini belirlemek ve daha sonra faturaların mahcuzlara uygunluğunu saptamak olmalıdır.

Ayakkabılarda seri no vb. nitelikler olmayacağı için türü, varsa markası, modeli ile ilgili belirlemeler yeterli olacaktır.

Belirtilen hususlar dikkate alımadan eksik araştırma ve inceleme ile yazılı biçimde hüküm kurulması hatalı olmuştur.