Davacılar vekili, dava konusu 924 ada 3 parselin 20 yıldan fazla süre miras bırakan ... ve ... tarafından kullanıldıktan sonra ölmeleri üzerine mirasçılarına kaldığı, kayıt maliklerinin 20 yıldan fazla süre önce öldüğü, tapu kayıtlarının intikal görmediğini açıklayarak TMK.nun 639/2 (TMK.nun 713/2 ) maddesi uyarınca tapu kayıdının iptaliyle vekil edenleri adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.
Bir kısım davalılar vekilleri ayrı ayrı, hak düşürücü süre geçtiğini, davanın yersiz açıldığını, kazanma koşulları ve süresinin gerçekleşmediğini açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuşlardır.
Mahkemece, davanın kabulüne TMK.nun 713/2.maddesi uyarınca 194 ada 3 parselin tapu kaydının iptaliyle veraset belgesindeki payları oranında davacılar adına tapuya tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm bir kısım davalılar vekilleri tarafından ayrı ayrı temyiz edilmiştir.
Tarla niteliğindeki, 1933 m2 yüzölçüme sahip dava konusu 924 ada 3 parselin, 2390 sayılı vergi kaydı kapsamında kaldığı, vergi kayıt maliklerinin ölü olduğu açıklanarak 19.06.1956 tarihinde 1/2'şer paylı mülkiyet şeklinde ... oğulları ...adına tespit edilmiş, kadastro tutanağının 02.05.1957 tarihinde kesinleşmesi üzerine tapu kaydı oluşmuş, davacılar tarafından açılan tapuda anne ismi tashih davası sonunda ...3.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 21.11.2004 tarihinde kesinleşen ilamı ile “...” olan anne ismi “...”olarak düzeltilmiştir.
Dava; TMK.nun 713/2.maddesindeki ölüm nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece maddede yazılı kazanma koşullarının oluştuğu görüşünden hareketle yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmiş ise de verilen karar usul ve yasaya aykırıdır. Eksikten getirtilen aile nüfus kayıtlarına göre kayıt malikinin altı mirasçılarından ... mirasçısı ... yargılama sırasında 14.09.1993 tarihinde, ... 14.05.1993 tarihinde ... ise 16.08.1982 tarihinde ve hükümden önce öldüğü ancak mirasçılarına husumet yöneltilmek suretiyle taraf teşkilinin yapılmadığı anlaşılmaktadır.
-//-
2013/2403-5639 -2-
Yukarıda yazılı kayıt malikinin mirasçıları hükümden önce ölmüş olmasına karşın mirasçılarına husumet yöneltilmemiş, usulüne uygun olarak taraf teşkili yapılmamış, mirasçıların savunma hakkı kısıtlanmıştır. Yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırılabilmesi, öncelikle tarafların yargılama gününden haberdar edilmesi ile mümkündür.
Kişinin hangi yargı merciinde duruşmasının bulunduğunu, hakkındaki iddia ve isnatların nelerden ibaret olduğunu bilebilmesi, usulüne uygun olarak tebligat yapılması ile sağlanabilir. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 36 ve HMK. nun 27. (HUMK. nun 73, AİHS. 6) maddeleri hükümlerinde çok açık bir şekilde vurgulanan temel kurala göre, Mahkeme, tarafları dinlemeden, onları iddia ve savunmalarını bildirmeleri için usulüne uygun olarak davet etmeden hükmünü veremez.
Bu bakımdan davetin ve bunun yazılı şeklinin (davetiyenin) davadaki önemi büyüktür. Mahkemece hükümden önce ölen mirasçılar davada taraf durumunu almadan yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.
Kabule göre de davalılar vekilleri hükmü aynı zamanda bakiye harç, yargılama gideri ve avukatlık ücretine ilişkin olarak temyiz etmiştir. Asıl dava TMK.nun 713/2. maddesine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. TMK.nun 713/2. maddesindeki yollama nedeniyle bu tür davaların aynı maddenin diğer fıkralarında yazılı koşullara tabi olması gerektiği sonucuna ulaşılır.
Aynı maddenin 3. fıkrasındaki “tescil davası” sözcüğünün 1. ve 2. fıkraya göre açılacak davaları kapsadığının kabulü gerekir. (Yargıtay HGK.nun 17.02.2010 tarih, ... Esas, 2010/78 ..., Zilyetlik-Tescil-Tapu İptali Davaları, 1983-sh;1451). Buna göre, iptal ve tescil isteği nedeniyle davada taraf durumunu almış bulunan kayıt malikinin mirasçıları bakiye harç, avukatlık ücreti ve diğer yargılama giderlerinden sorumlu tutulamaz.
Bu durum karşısında eksik harcın davacılardan alınmasına, tüm yargılama giderlerinin davacılar üzerinde bırakılmasına ve davacılar yararına vekâlet ücreti takdirine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken bu husus gözden kaçırılarak davalılar aleyhine harç, yargılama gideri ve avukatlık ücreti yükletilmiş olması usul ve yasaya aykırıdır.
Bir kısım davalılar vekillerinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4.(HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine, 18,40'er TL peşin harcın istek halinde davalılardan ... ve müşterekleri ile Zehra Okur ve müştereklerine ayrı ayrı iadesine 15.04.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.