Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2013/2784 K.2013/4370

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davacı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Alacaklı tarafından, borçlu aleyhine başlatılan ilamlı takipte borçlu takas iddiasında bulunmuştur. Mahkemece dosyanın 2.kez takipsiz bırakılması nedeniyle HMK'nun 320/4 maddesi gereğince açılmamış sayılmasına karar verilmiş. Hüküm borçlu vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Tarafların 08.09.2011 tarihli oturuma katılmamaları üzerine HUMK'nun 409 maddesi gereğince dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş, dava; davacı borçlu vekilinin sunduğu 06.12.2011 tarihli yenileme dilekçesiyle yenilenmiş, yenileme harcı yatırılmıştır. 19.01.2012 tarihli oturumda davacı borçlu vekilinin mazeretinin reddine karar verilerek, davacı tarafça ikinci kez takipsiz bırakıldığı kabul edilmiş, açılmamış sayılması kararı verilmiştir.

6100 sayılı HMK'nun 448. maddesine göre, “bu kanun hükümleri, tamamlanmış işlemleri etkilememek kaydıyla derhal uygulanır.” Usul kurallarının zaman bakımından uygulanmasında derhal uygulanırlık kuralı ile birlikte dikkate alınması gereken husus yeni usul kuralı yürürlüğe girdiğinde ilgili usul işleminin tamamlanıp tamamlanmadığıdır.

Dava, dava dilekçesinin mahkemeye verilmesiyle başlayan ve bir kararla sonuçlanıncaya kadar devam eden çeşitli usul işlemlerinden ve aşamalarından oluşmaktadır. Her usul işlemi, ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Bir davayı tüm olarak değerlendirip, bu konuda yeni kanunun etkili olup olmayacağı söylenemez. Dava içinde yapılan usul işlemi ve kesiti tamamlanmış ise, artık yeni kanun o usul işlemi hakkında etkili olmayacaktır.

Bir başka anlatımla usul işlemi tamamlandıktan sonra yeni kural yürürlüğe girerse, söz konusu işlem geçerli olarak kalacaktır. HMK'nun 320/4 maddesine göre basit yargılama usulüne tabi davalarda, işlemden kaldırılmasına karar verilmiş olan dosya, yenilenmesinden sonra takipsiz bırakılırsa dava açılmamış sayılır.

1086 sayılı HUMK'nun 409/6 maddesine göre işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve sonradan yenilenmiş olan dava ilk yenilemeden sonra bir defadan fazla takipsiz bırakılamaz. Aksi halde, dava açılmamış sayılır.

Eldeki davada 1086 sayılı Yasanın yürürlükte olduğu 08.09.2011 tarihinde dosyanın yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiş ve bundan sonra davacı vekili tarafından 06.12.2011 tarihinde yenilenmiştir. Birinci olarak dosyanın işlemden kaldırılması işlemi 6100 sayılı HMK'nun yürürlüğe girmesi tarihinden önce tamamlanmış olduğundan yeni kanun bu işlemi etkilemez.

Bundan sonraki yani 6100 sayılı HMK'nun yürürlüğe girdiği tarih olan 01.10.2011 tarihinden sonraki işlemlere derhal uygulanırlık ilkesi gereğince anılan yasa hükümlerinin uygulanması gerekeceği, dosyanın ilk olarak işlemden kaldırılması önceki kanun döneminde olduğuna göre bunun hukuki sonuçlarının da önceki yasa hükümlerine göre doğacağının kabulü gerekir.

Bu durumdaki davacı borçlu yararına ilk yenilemeden sonra bir defa daha dosyayı takipsiz bırakabilme hususunda kazanılmış hak doğmuş olup yeni kanunun yürürlüğe girdiği 01.10.2011 tarihinden sonra dosya 19.01.2012 tarihinde takipsiz bırakıldığından, bundan sonraki aşamada davanın taraflarca yenilenmesi halinde HMK'nun 320/4 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi mümkündür.

Mahkemece, önceki kanunun yürürlükte olduğu dönemde tamamlanan dosyanın işlemden kaldırılması kararından sonra davanın yenilenmesi üzerine yeniden davanın takipsiz bırakılması üzerine dosyanın ikinci kez yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmesi gerekirken davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.