Davacı vekili, 2002 yılında evlenen ve taraflar arasında sürmekte olan boşanma davası bulunduğunu, evlilik birliği içinde 2004 yılında edinilen....... marka aracın 2007 yılında pert olması üzerine, aynı yıl edinilen 38 SP 003 plaka sayılı Toyota Corolla marka aracın davalı adına tescil edildiğini açıklayarak 20.000 TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Davalı- karşı davacı ... vekili; aracın vekil edeni tarafından bir kısmı peşinat verilerek ve kalan kısmı için banka kredisi kullanılarak edinildiğini, davacı ...'ın aracın alımına bir katkısı bulunmadığını bildirmiş ve davanın reddine karar verilmesini istemiş, karşı dava olarak evlilik birliği içinde edinilen ve davacı- davalı ... adına kayıtlı .....üyeliği bulunduğunu açıklayarak 20.000 TL'nin tahsiline karar verilmesini istemiştir.
Mahkemece, dava konusu araç ve .....üyeliğinin taraflar arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu sırada edinildiği ve taraflar arasındaki boşanma davacı kocanın başka bir kadınla birlikte yaşamasından kaynaklandığından asıl davada TMK'nun 236/2 maddesi gereğince katılma alacağı isteğinin reddine ve karşı davada fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla 20.000 TL katılma alacağının davacı- karşı davalı ...'dan tahsiline karar verilmiştir. Hüküm, davacı- karşı davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Taraflar, 15.08.2002 tarihinde evlenmişler, 14.04.2011 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin kararının kesinleşmesi üzerine boşanmışlardır. Eşler arasındaki mal rejimi TMK'nun 225/son maddesi gereğince boşanma davasının açıldığı tarihte sona ermiştir. Bu durum karşısında evlilik tarihinden boşanma dava tarihine kadar 4722 sayılı Kanun'un 10. maddesi gereğince, eşler başka bir mal rejimini seçtiklerini ileri sürmediklerinden TMK'nun 202. maddesine göre edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir.
Toplanan deliller, dosya kapsamı, dava dilekçesinin içeriği, taraflar arasındaki evlenme tarihi ve ..... plaka sayılı aracın 10.04.2009 olan edinme tarihi ile ...... üyeliğinin başladığı 2009 yılına göre asıl ve karşı dava 4721 sayılı TMK.nun 202 ve devamı maddeleri gereğince kabul edilen yasal mal rejimi olan edinilmiş mallara katılma rejiminden kaynaklanan katılma alacağı isteğine ilişkindir. Bu tür davalarda, eklenecek değerlerden (TMK.m.229) ve denkleştirmeden (TMK.m.230) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere edinilmiş malın (TMK.m.219) toplam değerinden mala ilişkin borçlar
......
çıkarıldıktan sonra kalan artık değerin (TMK.m.231) yarısı üzerinden (TMK.m.236/1) tarafların kazanılmış hakları da dikkate alınarak katılma alacağının hesaplanması gereklidir.
Mahkemece, asıl dava bakımından TMK'nun 236/2 maddesi gereğince katılma alacağı isteğinin reddine karar verilmiş ise de, taraflar arasındaki boşanma davası TMK'nun 166. maddesinde düzenlenen şiddetli geçimsizlik nedenine dayalı olarak açılmış ve mahkemece bu hukuki nedene dayalı olarak boşanma kararı verilmiştir.
TMK'nun 236/2. maddesi gereğince katılma alacağının hakim tarafından takdiren kaldırılması veya azaltılması için boşanma davasının TMK'nun 161. maddesinde düzenlenen özel boşanma nedenlerine dayalı olarak açılması ve Mahkemeninde bu çerçevede boşanmaya karar vermiş olması gereklidir.
Somut olayda taraflar arasındaki boşanma şiddetli geçimsizlik nedenine dayandığına göre, katılma alacağının kaldırılmasına karar verilemeyeceğinden toplanan delillere göre bir karar vermek gerekirken yazılı şekilde davanın reddi doğru olmamıştır.
Davacı-karşı davalı vekilinin karşı davaya ilişkin temyiz itirazlarına gelince, dosyadaki belge ve bilgilere ve özellikle davacı- davalı vekilinin dinletmiş olduğu tanık beyanlarına göre, ...... üyeliği 2009 yılında başlamış, fiilen el değiştirmesine rağmen resmi olarak davalı üzerinde devam etmiştir. Davacı- karşı davalı koca fiilen elden çıkardığı üyeliği dava tarihinden 3 yıl önce 35.000 TL satış bedeli ödeyerek yeniden edinmiştir.
Ancak üyeliğe ilişkin ödeme belgelerinin incelenmesinde davacı-karşı davalının .... üyeliğine fiilen 2. kez edinmesinden sonra 2010 yılı 2-3-4-5 aylarına ait ödemelerin davalının babası .............. ve 10.11.2010 tarihli borç kapatma ödemesinin de davalının annesi Müzeyyen tarafından yapıldığı saptanmıştır. Bu saptamaya göre davacı-karşı davalı kocanın baba ve annesi tarafından yapılan ödemeler kişisel maldan yapılmıştır.
Bu halde Mahkemece, dava konusu ........ üyeliğinin karar tarihine en yakın değeri mahallinde yapılacak keşif neticesinde bu konuda uzman inşaat mühendisi ve mülk bilirkişi vasıtasıyla tespit edilmeli, elde edilecek değerden davacı-karşı davalının annesi ve babasının yapmış olduğu ödemeler kişisel mal olduğundan TMK'nun 230. maddesine göre bu değerden düşülmeli ve kalan miktarın yarısına aynı Yasa'nın 236. maddesi gereğince davacının talebi de dikkate alınarak katılma alacağı olarak karar vermek gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması da doğru değildir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davacı-karşı davalı vekilinin temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüyle, yerel Mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollaması ile halen yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK'nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'nun 388/4.(HMK m.297/ç) ve 440/I. maddeleri gereğince Yargıtay Daire İlamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 24,30 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacı-karşı davalıya iadesine, 07.11.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.