Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2013/6865 K.2013/12434

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki davalı tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik ........ tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Şikayet eden borçlu ... vekili ........ Mahkemesi'ne başvurusunda; kamulaştırmasız elatmadan kaynaklanan ilama dayalı başlatılan takipte ... 28. ........ Müdürlüğü'nün 2012/12469 Esas sayılı dosyasındaki alacaklarına haciz konulduğunu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’na 5999 sayılı Kanun ile eklenen Geçici 6. maddesi ve 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 2.maddesine göre ödenecek tazminatın tahsili için ........lerin mal, hak ve alacaklarının haczedilmeyeceğini, 5393 sayılı Kanunu'nun 15/son ve ........-........ Kanun'un 82/1 maddesine göre haczi mümkün olmadığını açıklayarak, haciz kararının kaldırılmasını istemiştir.

Mahkemece, kamulaştırmasız elatma nedeniyle tazminata ilişkin ilamın karar tarihinin 23/09/2011 olduğu, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6.maddesinin yürürlüğe girdiği 30/06/2010 tarihinden sonra olması, borçlu belediyenin mal, hak ve alacaklarının haczinin mümkün olmadığı ve 6111 sayılı Kanunun Geçici 2.maddesini iptal eden 01/11/2012 tarihli ............ Mahkemesi kararı henüz yürürlüğe girmediği gerekçesiyle şikayetin kabulüne, 15.01.2013 tarihinde ... 28. ........ Müdürlüğü'nün 2012/12469 Esas sayılı dosyası ile verilen haciz kararının iptaline karar verilmesi üzerine hüküm, alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Yukarıda açıklanan sorun konusunda sağlıklı bir sonuca ulaşmak için öncelikle konuya ilişkin yasal düzenlemelerin irdelenmesi gerekir.

30.06.2010 tarihli ........

Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 5999 sayılı Yasa'nın 1.maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin 1. fıkrasında; kamulaştırma işlemleri tamamlanmamış veya kamulaştırması hiç yapılmamış olmasına rağmen 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında fiilen kamu hizmetine ayrılan veya kamu yararına ilişkin bir ihtiyaca tahsis edilerek üzerinde tesis yapılan taşınmazlara veya kaynaklara kısmen veya tamamen veyahut irtifak hakkı tesis etmek suretiyle malikin rızası olmaksızın fiili olarak el konulması sebebiyle açtıkları davalar sonunda tazminat almaya hak kazanmış olanlar hakkında bu madde hükümlerinin

uygulanacağı, son fıkrasında ise bu madde uyarınca ödenecek olan tazminatın tahsili sebebiyle........lerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği düzenlenmiş olup, 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesi hükmünün 04.11.1983 tarihinden sonraki kamulaştırmasız el koyma işlemlerine de uygulanacağı düzenlenmiştir. Ancak. 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi 01.11.2012 tarihinde ............

Mahkemesi'nce iptal edilmiş, kararın ........ Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra yürürlüğe girmesine karar verilmiştir. ............ Mahkemesi’nin bu kararı 22.02.2013 günlü 28567 numaralı ........ Gazete’de yayımlanmıştır. Son olarak. 11.06.2013 tarihli ........

Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren bazı kanunlar ile 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılması Hakkındaki 6487 sayılı Kanun’un 21 maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun Geçici 6. maddesi başlığıyla birlikte değiştirilmiştir. Anılan 6. maddenin yeni halinin 11 fıkrasında bu madde uyarınca ödenecek olan bedelin tahsili sebebiyle........lerin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Her ne kadar. 6111 sayılı Kanun'un Geçici 2. maddesi 01.11.2012 tarihinde ............ Mahkemesi'nce iptal edilerek, kararın ........

Gazete’de yayımlanmasından başlayarak altı ay sonra, yani 22.08.2012 tarihinde yürürlüğe girmesine karar verilmiş ise de; ............'nın 11. maddesinde, ............'nın bağlayıcılığı ve üstünlüğü ilkesi düzenlenmiş, 138. maddesi ise hakimlere herşeyden önce ............'ya uygun olarak hüküm verme yetkisi tanımıştır. ............'nın 11. ve 138. maddeleri, hakime ............'ya aykırılığı saptanmış, yasa hükmünü iptal kararı yürürlüğe girmemiş olsa bile uygulamama yetkisini hatta yükümlülüğünü vermektedir.

Zira iptal edilen hükmün uygulanması, hak arama hürriyetinin içini boşaltma anlamına gelecek ve Hukuk Devleti ilkesi ihlal edilmiş olacaktır. Nitekim, uyuşmazlık Mahkemesi ve ...'ın iptal kararının yürürlüğe girmemiş olması halinde dahi ............'ya aykırılığı saptanmış yasa hükümlerinin uygulanamayacağına işaret eden kararları vardır. ............ Mahkemesi'nin iptal kararını duyurması, iptal edilen yasanın uygulanmasını durdurucu bir tedbir niteliğine bürünmektedir.

Karar gerekçelerinin yazımı ve yayımlanmasının uzun süre alması karşısında hiç olmazsa iptal kararının duyurulması, ............'ya aykırı yasa hükmünün uygulanmasını engelleyecektir. (............ Dergisi, cilt:26) İptal hükmünün ........

Gazete'de yayımlanmasından 6 ay sonra yürürlüğe girecek olması Kanun Koyucuya ............'ya uygun yeni yasa maddesi hazırlanması için verilmiş süre olup, bu süre iptal hükmünün uygulanmasını engellemeyeceğinden........nin mal, hak ve alacakları haczedilebilir. Öte yandan 6111 sayılı Yasa’nın Geçici 2. maddesinin iptaline ilişkin ............

Mahkemesi’nin 01.11.2012 tarihli kararı sadece iptal tarihinden sonra konulan hacizler için değil, dayanak ilam tarihinin 25.02.2011 tarihinden sonra olması koşulu ile ............'nın 153. maddesindeki geriye yürümeme ilkesinin kesinleşmiş yargı kararları için geçerli olması nedeniyle iptal tarihinden önce konulan hacizlerde de uygulanır.

Ayrıca 6487 sayılı Yasa’nın 21. maddesi ile Değişik 2942 sayılı Yasa’nın Geçici 6. maddesinin son fıkrasında bu fıkra hükmünün bu fıkra kapsamında kalan taşınmazlar hakkında açılan ve kesinleşmeyen davalarda da uygulanacağı düzenlemesinin ........ tarafından kamulaştırılmaksızın el konulan taşınmazlara ilişkin tazminat davaları ile kamulaştırma bedeli tespitine ilişkin davalar için geçerli olduğunun kabulü gerekir. Dava niteliği taşımayan ........ ........ Kanunu hükümlerine göre yapılan şikayet başvuruları bu kapsamda kalmamaktadır. Bu nedenledir ki haczedilmezlik şikayetleri para alacaklarına ilişkin olup doğrudan taşınmaza ilişkin dava olarak nitelendirilemez, anılan son fıkra kapsamında düşünülemez.

Tüm bu yasal düzenlemeler ve ............ Mahkemesi’nin iptal kararı değerlendirildiğinde; kamulaştırmasız elatmadan kaynaklanan tazminatlara ilişkin ilamların, ........ takibine konu edilmesi halinde, elatma tarihi 09.10.1956 tarihi ile 04.11.1983 tarihi arasında ise; takibe konu ilamın tarihi 5999 sayılı Yasa'nın 1.maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'na eklenen Geçici 6. maddesinin yürürlüğe girdiği 30.06.2010 tarihinden önce olması durumunda........nin mal, hak ve alacaklarının haczedilebileceği, ilam tarihi 30.06.2010 tarihinden sonra ise........nin mal, hak ve alacaklarının haczedilemeyeceğinin kabulü gerekir.

04.11.1983'den sonraki el koymalarda ise; 6111 sayılı Yasa'nın Geçici 2. maddesi haciz yasağı getirmekle birlikte anılan yasa maddesi ............'ya aykırı görülerek 01.11.2012 tarihinde ............ Mahkemesi'nce iptal edilmiş olmakla uygulanırlığı kalmamıştır. Bu durumda iptal hükmü iptal tarihi olan 01.11.2012 tarihinden önceki hacizler için geçerli olduğu gibi, 01.11.2012 tarihinden sonra ilam tarihi yeniden haciz yasağının getirildiği 11.06.2013 tarihinden önce olmak koşuluyla bu ilamlara ilişkin konulan hacizler için de geçerlidir. 11.06.2013 tarihinden sonra verilen ilamlara ilişkin yapılan takiplerde ise haciz yasağı mevcut olup haczedilmezlik şikayetlerinin kabulü gerekir.

Somut olayda; ilam tarihi 18.09.2012 olup, borçlunun hesabına 15.01.2013 tarihinde haciz konulmuştur......... eyleminin 1983 yılından öncesine ait olduğuna ilişkin iddia ve bilgi bulunmadığından kamulaştırmasız elatmaya ilişkin eylemin 1983 yılından sonra olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda, haciz tarihindeki uygulamaya göre, borçlu........'nin haczi kabil malvarlığı üzerine haciz konulması mümkündür. Bu nedenlerle, Mahkemenin yazılı gerekçeyle haczin kaldırılmasına karar vermesi isabetli olmamıştır.

Öte yandan; borçlunun, 5393 sayılı Kanunu'nun 15/son ve ........-........ Kanunu'un 82/1. maddesine göre de haczin mümkün olmadığı yönündeki şikayetleri incelenmemiştir. Mahkemece borçlunun diğer şikayetleri incelenip sonucuna göre hüküm tesis edilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle şikayetin kabulü ile haczin kaldırılmasına hükmolunması isabetsizdir.