Davacı vekili, dava dilekçesinde, mevkii ve sınırlarını belirttiği yaklaşık 100.000 m2’lik taşlık alanının tapulama çalışmaları sırasında tapulama harici bırakıldığını, vekil edeni tarafından emek ve mesai harcanarak imar ve ihya edildiğini, 20 yıldan fazla bir zamandır davasız ve aralıksız olarak malik sıfatıyla zilyet olduğunu açıklayarak taşınmazın vekil edeni adına tapuya tesciline karar verilmesini talep etmiştir.
Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu, açıklayarak davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.
Davalı köy temsilcisine usulüne uygun olarak tebligat yapılmış, davalı köy temsilcisi davaya cevap vermediği gibi yargılama oturumlarına da katılmamıştır.
Mahkemece davanın kabulüyle Harita Bilirkişisi ...nın rapor ve krokisinde A harfi ile gösterilen 99.011,33 m2’lik taşınmazın en son parsel numarası verilerek davacı adına tapuya tesciline karar verilmesi üzerine hüküm davalı ... temsilcisi tarafından temyiz edilmiştir.
Dava kazanmayı sağlayan zilyetlik ve imar ihya hukuksal nedenlerine dayalı olarak TMK’nun 713/1. ve 3402 sayılı Kadastro Kanunun 14. ve 17. maddeleri gereğince açılmış tescil davasıdır.
Mahkemece, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmiş ise de yapılan araştırma ve inceleme hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır. Üç Yerel bilirkişi birlikte dinlenildiği gibi davacının tanık listesinde belirttiği tanıklardan bir kısmı taraflarca vazgeçilmediği ve mahkemece de bu yönde bir karar alınmadığı halde dinlenilmemiş, iki ayrı tarihte çekilmiş hava fotoğraflarıyla fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftalardan yararlanılmamış tek hava fotoğrafına uygulanılmasıyla yetinilmiştir. Bundan ayrı yakın plan ve panoramik fotoğraflardan da yararlanılmamıştır.
Yerleşmiş Yargıtay uygulamalarına göre tanıklar hakkındaki hükümler, yerel bilirkişiler hakkında da uygulanır. HMK’nun 261. maddesine göre tanıklar, hakim tarafından ayrı ayrı dinlenir ve biri dinlenirken henüz dinlenmemiş olanlar salonda bulunamazlar. Keşif sırasında üç yerel kişilerin birlikte dinlenilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Davacının tanık listesinde belirttiği tanıklardan bir kısmının taraflarca vazgeçme olmadığı ve mahkemece de bu yönde bir karar alınmadığı halde davacı tanığı dinlenilmeden karar verilmiş olması da usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Uyuşmazlık konusu taşınmaz 12.05.1971 tarihinde kesinleşen kadastro çalışmaları sırasında taşlık olması sebebiyle tapulama harici bırakılmıştır. Bu durumdan uyuşmazlık konusu taşınmazın imar ve ihyaya muhtaç yerlerden olduğunun kabulü gerekir
Bir arazinin kullanım süresi ve niteliğiyle üzerinde imar-ihya işlemlerinin tamamlandığı tarihi en iyi belirleme yöntemi hava fotoğraflarıdır.
Mahkemece dava tarihi olan 28.12.2010 tarihinden geriye doğru en az 20-30 yıl (1980-1990 tarihleri arası) öncesine ait iki ayrı zamanda çekilmiş yüksek çözünürlüklü hava fotoğraflarını Harita Genel Komutanlığı'ndan, fotoplan, fotometrik ve fotogrametrik paftaların ise İl Kadastro Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulması, Jeodezi ve Fotogrametri Uzmanı Mühendislerinden oluşacak üç kişilik Bilirkişi Kurulu ile Teknik, Yerel Bilirkişi ve tanıklar aracılığıyla yeniden yapılacak keşifte uygulanması,
Yerel Bilirkişi ve tanıkların HMK'nun 243, 244. ve 259. maddeleri gereğince davetiye ile keşif yerine çağrılmaları, uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin bulunması nedeniyle keşif yerinde dinlenmeleri, dava konusu taşınmazın imar ve ihyasının ne zaman başladığı ve ne zaman tamamlandığı, para ve emek sarfının ne şekilde yapıldığı, zilyetlik süresinin ne zaman başladığının Yerel Bilirkişi ve tanıklardan sorularak açıklığa kavuşturulması, komşu taşınmazlara ait tapu kayıtlarının dava konusu taşınmaz yönünün ne gösterdikleri üzerinde durulması, Teknik Bilirkişiye işaret ettirilmesinin sağlanması,
hava fotoğrafları ile İl Kadastro Müdürlüğü'nden istenen paftaların 1980-1990 yılları arasında çekilen ve düzenlenen fotoğrafları ile paftalar olması gerektiğinin gözetilmesi, bunların çekildikleri ve düzenlendikleri tarihlere göre dava konusu yerin kültür arazisi niteliğinde olup olmadığı veya hangi nitelikte bulunduğu, uzman bilirkişilerden Yargıtay ve tarafların denetimine açık, gerekçeli, karşılaştırmalı rapor istenmesi gerekmektedir. Bundan ayrı daha önce rapor alınan ...
Bilirkişileri dışında Üniversitelerin toprak bölümünden seçilecek üç kişilik ... Bilirkişisi Kurulu aracılığıyla dava konusu taşınmaz ve çevresindeki arazinin toprak yapısı birlikte incelenmek suretiyle dava konusu yerin kültür arazi haline getirilen yerlerden bulunup bulunmadığı, taşınmazın imar ve ihya edilip edilmediği, mera vasfında olup olmadığı, konularında aynı şekilde gerekçeli, karşılaştırmalı, Yargıtay ve tarafların denetimine açık rapor istenmesi gerekmektedir.
Öte yandan HMK’nun 290/2. maddesi gereğince keşif sırasında hazır bulundurulacak uzman bir fotoğrafçıya uyuşmazlık konusu taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panogramik fotoğrafları çektirilerek keşfi yapan hakim tarafından onaylandıktan sonra dosya arasına konulması ondan sonra toplanan tüm deliler birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olmuştur.
Davalı ... temsilcisinin temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulüyle hükmün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve HUMK'nun 440/I maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine 17.12.2013 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.