Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2014/11873 K.2015/20163

T. A. ve müşterekleri ile E.. A.. aralarındaki Mal Rejiminden Kaynaklanan Alacak davasının reddine dair Denizli 3. Aile Mahkemesi'nden verilen 05.11.2013 gün ve ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Y.. A.. mirasçıları, T. A. ve müşterekleri vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı Y. vekili, davalı eş adına kayıtlı ... ada ... parsel sayılı taşınmaz nedeniyle fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 15.000-TL'nin davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş, davacının yargılama sırasında vefat etmesi üzerine mirasçıları tarafından davaya devam edilmiştir. Davalı E. vekili, davanın reddini savunmuştur. Mahkemece, tapuda yapılan satış işlemlerinin gizli bağış olduğu, dava konusu taşınmazın edinilmiş mal olmadığı benimsenerek davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı Y.. A.. mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmiştir.

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 285. maddesine göre bağış (hibe), bağışlayanın sağlararası sonuç doğurmak üzere, malvarlığından bağışlanana karşılıksız olarak kazandırma yapması olarak tanımlanmıştır.

Öğretide ise, bağışlayanın bir karşılık (ivaz) almaksızın, bağışlananın malvarlığında bir artış sağlamak, zenginleştirmek amacıyla malvarlığından belirli değerleri ona vermesi olarak tarif edilmiştir (A., M./K., N.: Türk Borçlar Hukuku Özel Borç İlişkileri, İzmir 2013, s. 344,Y., C.: Türk Borçlar Hukuku Özel Hükümler, 6. B., İstanbul 2002, s. 222). Her somut olayın özelliklerine göre, bağış iradesi açıkça ortaya konulabileceği gibi gizli (örtülü) şekilde de yapılabilir.

Bu nedenledir ki, bir kısım kazandırmalar, bağışa benzese de kazandırmanın salt bağışlama amacıyla yapılmaması nedeniyle bağışlama olarak nitelendirilemez. Ahlaki bir ödevin yerine getirilmesi de bağışlama sayılmaz (TBK 285/3).

Evlilik birliğinin ömür boyu süreceği inancının hakim olduğu düşünceyle, ortak yaşamı ve geleceği güvence altına almak amacıyla, beraberlikten doğan dayanışmayla ve karşılıklı güvene dayanarak, örf ve adete uygun olarak eşlerin birlikte yatırım yapmaları bağış olarak değerlendirilemez. Eşler arasında dayanışma, güven ve sadakat esastır. Gelecekte aile üyelerinin yararlanacakları beklentisiyle birlikte malvarlığı edinme çabaları, eşlerden birinin sebepsiz zenginleşmesiyle sonuçlanmamalıdır.

.//.

Bu açıklamalar nedeniyle, devredene ağır yükümlülük getiren kazandırmanın bağış olarak değerlendirilmesi için, bağış amacını taşıyan davranış ve iradenin duraksamaya yer vermeyecek şekilde olması gerekir.

Bağışlamanın yukarıda açıklanan öğeleri gözetildiğinde, bir eşin diğer eşe ait bir malvarlığına yaptığı her katkının ya da kazandırmanın bağışlama olmayacağı kabul edilmektedir (Gümüş, M. Alper: 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’na göre Borçlar Hukuku Özel Hükümler, C. 1, 3. B., İstanbul 2013, s. 205; Zeytin, Zafer: Edinilmiş Mallara Katılma Rejimi ve Tasfiyesi, 2.B., Ankara 2008, s. 144).

Dava, mal rejiminin tasfiyesi istemine ilişkindir. Mahkemece gizli bağış nitelendirmesi yapılarak davanın reddine karar verilmişse de; somut olayda; davacı tarafın iddiaları ile davalı tarafın cevapları karşısında bağışı çağrıştıracak söz ve davranışlar gerçekleşmemiş, gizli bağış koşulları oluşmamıştır. Bu nedenle mahkemece, taraf delilleri toplanarak işin esası ile ilgili olumlu olumsuz karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve inceleme sonucu yazılı şekilde davanın reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozmayı gerektirmiştir.