Davacılar vekili, davalı-alacaklı tarafından borçlu... aleyhine kambiyo takibi yapıldığını, menkul haczi aşamasında müvekkiline ait ve borçluya kiralanmış olan makinaların haczedildiğini, davacı müvekkili şirketin makina üreticisi olduğunu, piyasaya yüzlerce makina üretip sattığını, ayrıca üretilen makinaların üçüncü kişilere kiraya verildiğini, dolayısıyla takip dosyasından haczedilen makinaların da müvekkili şirketin kendi ürettiği makinalar olduğunu makinalar üzerindeki hacizlerin kaldırılarak müvekkiline teslim edilmesini, haczedilen malların değerinin yüzde onbeşinden aşağı olmamak üzere yüzde elli oranında tazminata karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
Davalı ... vekili, davacı şirketlerin makine alım satım işiyle uğraştıklarını, delil olarak sunulan faturaların satış faturası olduğunu, dosyaya dayanak olarak sunulan kira sözleşmesinin her zaman düzenlenebilir mahiyette olduğunu, müvekkili şirket ile davacı şirketler arasında ticari davalar olduğunu, dava dışı ve asıl borçlu... İle müvekkilinin ticari ilişkisinin davacı şirketlerle bir ilgisinin olmadığını, davacı şirketlerin asıl faaliyet alanının makine üretimi olup, kiraya verme yönünden bir faaliyetlerinin olmadığını, davanın üçüncü şahıslarla borçlu şirket arasında danışıklı olarak haczi etkisiz kılmak amacıyla açıldığını, gerçekte malların tamamının asıl borçlu şirkete ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; davacı şirketlerce asıl borçlu ... 'ne konkasör cihazlarının satışının yapıldığı, makine aksamlarının davacı şirket yetkililerince montajının yapıldığı, 650.000,00 TL'ye satışı yapılan makinelerin tanık beyanına göre 120 ya da 150 bin TL'sinin peşin olarak ödendiği, geri kalan miktarın davacı şirkete ödenememesi nedeniyle kalan miktar için kiralama yoluna gidildiği, asıl borçlu ...'ne iş makinesi satan davalı ...'nin ödenmeyen bonolar nedeniyle konkasör cihazları üzerine haciz koyduğu anlaşılmış, haczedilen konkasör makine ve aksamlarının esasen davacı şirketlere ait olduğu gerekçesiyle
..//..
davanın kabulü ile menkul mal üzerindeki haczin kaldırılmasına,hacizli malın değerinin takdiren yüzde yirmisi oranında tazminatın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş; hüküm, davalı alacaklı vekili tarafından temyiz edilmiştir.
Uyuşmazlık, 3.kişinin İİK'nun 96 vd. maddelerine dayalı istihkak davasına ilişkindir.
Mahkemece istihkak davasının kabulüne karar verilmişse de, yapılan araştırma ve inceleme hüküm kurmaya yeterli değildir. Şöyle ki;
Davaya konu iş makinesi 2918 sayılı Yasa’nın 22/c-2 maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 29/A d-2 maddesi uyarınca özel veya tüzel kişinin üyesi bulunduğu Ticaret ve Sanayi odasına tescili zorunlu araçlardandır. Aynı Yönetmeliğe göre tescilli olmayan araçların satış ve devirlerinin geçerli olması için sahiplik belgesi esas alınarak noterlerce yapılacağı öngörülmüştür. Mahkemece anılan bu hususlara ilişkin bir araştırma yapılmamıştır. Bu nedenle;
Öncelikle taraflara dava konusu iş makinasıyla ilgili olarak yukarıda belirtilen şekilde noterlerce düzenlenmiş satış sözleşmesini sunmaları için süre verilmesi, ayrıca tarafların hangi ticaret odasına kayıtlı olduğu konusunda beyanda bulunmaları sağlanarak ilgili Ticaret ve Sanayi Odasına müzekkere yazılmak suretiyle dava konusu iş makinasının tescilinin yapılıp yapılmadığının sorulması ve varsa makinaya ilişkin tüm belgelerin istenmesi, gelen belgelerin mahcuz mala olan uygunluğunun dosyada bulunan diğer tüm deliller ile birlikte değerlendirilerek oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu davanın kabülüne karar verilmesi doğru görülmemiş ve hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.
Yukarıda açıklanan nedenlerle, davalı alacaklı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, hükmün İİK'nun 366. ve 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesinin yollamasıyla 1086 sayılı HUMK'nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, taraflarca HUMK'nun 388/4. (HMK m.297/ç) ve İİK'nun 366/3. maddeleri gereğince Yargıtay Daire ilamının tebliğinden itibaren ilama karşı 10 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 1.817,25 TL peşin harcın istek halinde temyiz edene iadesine,
09.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.