Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2014/15372 K.2015/22487

B.. Ö.. ile M.. S.. aralarındaki katılma alacağı davasının kısmen kabulüne, kısmen reddine dair Ankara Batı 2. Aile Mahkemesi'nden verilen 24.12.2013 gün ve ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, evlilik birliği içinde edinilen taşınmaz nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 20.000,00 TL katılma alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı, birikim olarak yaptığı altın ve paralarla dava konusu taşınmazı aldığını, davacının katkısı bulunmadığından açılan davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, taşınmazın edinilmesinde davalının kişisel malı olan altınların kullanıldığı kabul edilerek denkleştirme yapılmak suretiyle artık değer hesaplanarak davanın kısmen kabulü ile, 6.429,36 TL nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

Hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 sayılı HMK m. 33). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir.

Mal rejiminin devamı süresince, bir eşin sahip olduğu edinilmiş malda, diğer eşin artık değerin yarısı oranında katılma alacak hakkı vardır. Artık değere katılma alacağı; eklenecek değerlerden (TMK m.229) ve denkleştirmeden (TMK m.230) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere, eşin edinilmiş mallarının (TMK m. 219) toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar çıktıktan sonra kalan artık değerin (TMK m. 231) yarısı üzerindeki diğer eşin alacak hakkıdır (TMK m. 236/1). Katılma alacağı Yasa'dan kaynaklanan bir hak olup, bu hakkı talep eden eşin gelirinin olmasına veya söz konusu mal varlığının edinilmesine, iyileştirilmesine ya da korunmasına katkıda bulunulmasına gerek yoktur.

Artık değere katılma alacak miktarı hesaplanırken, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan malların, bu tarihteki durumlarına göre, ancak tasfiye tarihindeki sürüm(rayiç) değerleri esas alınır(TMK m. 227/1, 228/1, 232 ve 235/1). Yargıtay uygulamalarına göre, tasfiye tarihi karar tarihidir.

Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır. Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal olarak kabul edilir (TMK m. 222). -//-

Yukarıdaki değer tespiti, belirleme ve hesaplamaların yapılabilmesi için gerek görülürse konusunun uzmanı bilirkişi veya bilirkişilerden de yardım alınmalıdır.

Somut olaya gelince; eşler, 19.09.1996 tarihinde evlenmiş, 03.11.2010 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün, kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir (TMK m. 225/son).

Sözleşmeyle başka mal rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilik tarihinden 4721 sayılı TMK'nun yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı (743 sayılı TKM m. 170), bu tarihten mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar ise, edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (4722 sayılı yasanın m. 10, TMK m. 202/1). Tasfiyeye konu taşınmaz, edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu 17.12.2007 tarihinde satın alınarak davalı eş adına tescil edilmiştir.

Mal rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı bulunduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır (TMK m. 179).

Yukarda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler uyarınca yapılan incelemede; 1.Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2. Davacının diğer temyiz itirazına gelince. Dosya içeriğine ve toplanan delillere göre, katılma alacağına konu edilen 17.12.2007 tarihinde 3. kişiden satın alınarak davalı eş adına tescil edilen taşınmazın satış bedeli davalı eşin yatırım amacıyla biriktirdiği altınların da kulanılmasıyla karşılanmıştır.

Mahkemece altınların davalının kişisel malı olarak kabul edilerek denkleştirme yapılmış ise de; davalı gösterdiği delillerle bu altınların kişisel mal olduğunu kanıtlayamamıştır. Altın bedelinin edinilmiş mal niteliğinde olduğu (TMK m. 222/son) ve taşınmazın bedelinden denkleştirme yapılmasının gerektirmediği gözönüne alınarak hesaplama yapılması gerekirken denkleştirme yapılması doğru olmamıştır.

O halde, taşınmazın tümüyle edinilmiş mal kabul edilerek, karar tarihi ile temyiz inceleme tarihi arasında makul olmayacak süre geçtiği de gözönünde bulundurularak taşınmazın karar tarihinde değeri konusunda ek rapor alınarak gerçekleşecek sonuca göre katılma alacağına hükmedilmesi gerekirken yazılı gerekçeyle karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.