Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2014/20851 K.2016/9648

... ile ... ve müşterekleri aralarındaki muhdesat aidiyetinin tespiti, tapu iptali ve tescile dair Çine Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 13.05.2014 gün ve 150/217 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, 1492 parsel sayılı taşınmazı vekil edeninin haricen satın aldığını üzerine bir katlı bina yaptırmış olduğunu açıklayarak, binanın vekil edeni tarafından yaptırıldığınıın tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili, taşınmazı tapudan iyiniyetli olarak satın ve devraldığını, taşınmazda kiracı olarak oturan davacının hakkı bulunmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, muhdesat harici satış ve TMK 724.maddesi uyarınca açılan davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, taşınmaz üzerindeki muhdesata yönelik tespit davasıdır. Bu talep yönünden mahkemece ön koşul olan hukuki yarar bulunmadığı gerekçesiyle dava reddedilmiştir. Mahkemece davacının harçlandırılıp dava dilekçesi haline getirilmeyen ve ıslah talebi niteliğinde de olmayan dilekçeleri gereğince mevcut tescil talebi yanında TMK.nun 724. maddesi uyarınca temliken tescil isteğinin de bulunduğu gerekçesiyle hem harici satışın geçersiz olduğu nedeniyle; hem de TMK.nun 724. maddesi uyarınca koşulları oluşmadığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

Tespit davalarının dinlenebilmesi için hukuki yarar bulunması gerekir. Mahkeme gerekçesinde gösterdiği gibi davacının tapu kaydı üzerinde bir hak sahibi olmadığından tespit davasının hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmiş olması doğrudur. Ancak hakim talepten fazlasına karar veremez. (HMK.nun 26. Md.) Bir talebin de, dava haline getirilmesi için gerekli harçların yatırılması gerekir. Davacının harici satışa dayalı tapu iptal ve tescil isteği ile TMK.nun 724. maddesi gereğince temliken tescil olarak uygulamada adlandırılan talebi harçlandırılıp dava haline getirilmemiş veya ıslah işlemi ile yine harcı da yatırılarak mevcut talebe eklenmemiştir. Bu durumda usulünce açılmış bir dava bulunmadığı halde tapu dışı

harici satış ve TMK.nun 724. maddesi çerçevesinde inceleme yapılıp her iki isteğin de reddine karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Davanın reddine ilişkin kararın sadece tespit davasına münhasır olduğu kabul edilmelidir. Yapılan bu yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HUMK.nun 438/son maddesi uyarınca davanın reddine ilişkin hükmünün gerekçesinin belirtilen şekilde değiştirilerek ve düzeltilerek onanmasına karar verilmiştir.