Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2014/22020 K.2014/19520

... ile... Sanayi Ticaret ve Limited Şirketi ve ... aralarındaki davanın görev nedeniyle reddine dair Gebze 1. Sulh Hukuk Mahkemesi'nden verilen 23.05.2013 gün ve 815/639 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARŞI OY

Dava, kullanma hakkı dava dışı üçüncü kişiye ait içinde iş makineleri de bulunan bir ticari işletmenin (işyerinin) kullanma hakkına (zilyetliğine) ilişkin tecavüzün önlenmesine ilişkin bir “zilyetliğin korunması” davası niteliğindedir. Nitekim davacı taraf dava dilekçesinde talebini, “dava konusu taşınmaz üzerinde kendisinin ticari faaliyetinin devamına, taşınmaz üzerinde fiili ve hukuki zilyetliğin ve kullanma hakkının kendisinde olduğunun tespitine karar verilmesi” olarak açıklamıştır.

Dava Sulh Hukuk Mahkemesi'nde açılmış, mahkemece taraflar arasındaki ilişkinin ticari işletmeden kaynaklanan bir ticari iş niteliğinde ve bu sebeple davayı inceleme görevinin Asliye Ticaret Mahkemesi'nde olduğu gerekçesiyle Gebze Asliye Hukuk (Ticaret) Mahkemesi'ne görevsizlik kararı verilmiştir.

Ticaret mahkemelerinde görülen davalar “ticaret davalar”dır. (TTK. md. 5/1). Ticari davalar “mutlak ticari davalar" ve "nispi ticari davalar" olarak iki guruba ayrılır. Nispi ticari davalar; ya her iki tarafın da tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesinden kaynaklanıyor olması durumunda ya da taraflardan birinin ticari işletme faaliyetinden kaynaklanan uyuşmazlıklara ilişkin olması durumunda söz konusu olur.

Somut olayda uyuşmazlık iki tarafın veya taraflardan birinin ticari işletme faaliyetinden kaynaklanmış değildir. Taraflar arasında hukuki veya eylemli bir hukuksal ilişki mevcut değildir. Uyuşmazlık işletmelerin ticari faaliyetinden değil; bizzat işletmece kullanılan işyeri niteliğindeki taşınmazın içindeki makine aksamıyla birlikte kullanma hakkına (aidiyetine, zilyetliğine) ilişkindir.

Tarafların birbirlerini herhangi bir hukuksal ilişkiyle bağlama açıklamaları mevcut değildir. İşyerinin kullanma hakkının Kooperatif üyeliği hakkına dayalı olarak dava dışı ... adlı üçüncü kişide olduğuna ilişkin taraflar arasında bir uyuşmazlık yoktur. Davacı taraf zilyetliğini dayandırdığı hakkı... adlı kişiyle aralarındaki "kiracılık ilişkisine" dayandırmakta, davalı taraf da "kiracılık-alt kiracılık” ilişkisine dayanmaktadır.

Kuşkusuz, tarafların taşınmaz mal sahibinin hakkına dayalı olarak elatmanın önlenmesi (TMK. md. 683) davası açmak veya kiralayanlarına karşı zapttan sorumluluk hükümlerine (TBK. md. 309 vd.) başvurma hakkı mevcuttur. Ancak somut davaya konu olay bunlara ilişkin değildir. Talep bir ticari işletmenin işletme faaliyetlerinden de kaynaklanmadığından ticari davaya da konu olabilecek nitelikte değildir. Talep yalın olarak davacının mevcut diğer hakları yanında kullanabileceği TMK.

981 vd maddelerinde düzenlenen “zilyetliğin korunması”na ilişkin “saldırının önlenmesi ve zilyetliğin iadesi” davası niteliğindedir. O halde mahkeme görevli olduğundan; uyuşmazlığın açıkladığım çerçeve de incelenerek sonuca bağlanması gerekir. Kanımca mahkemenin görevsizlik kararı isabetli olmadığından, hüküm bozulmalıdır. Değerli çoğunluğun onama kararına açıkladığım nedenlerle katılamıyorum. 30.10.2014