Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2014/26378 K.2016/17522

... ile ... aralarındaki tescil davasının kabulüne dair .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 14.10.2014 gün ve 35/474 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili, ... Beldesi eski üçyol mevkiinde bulunan, kuzeyi 1513 parsel, doğusu yol ve 1516 parsel, batısı 95 parsel, güneyi yol ile çevrili, tahmini yaklaşık 490 m2 yüzölçümlü taşınmazın devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olduğunu, kadastro çalışmaları sırasında boşluk olarak kadastro harici bırakıldığını, 1.derece arkeolojik sit alanında kaldığını açıklayarak, davaya konu 490 m2 yüzölçümlü taşınmazın ... adına tesciline karar verilmesini talep etmiştir.

Dava önce ...'na yöneltilmiş, davalı ... vekili, taşınmazın belediye sınırları içerisinde olduğunu ancak davaya konu taşınmaz ile müvekkili belediyenin herhangi bir ilgisinin ya da kullanımının bulunmadığını beyan ederek davanın reddini talep etmiş, akabinde 6360 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girmesi üzerine husumet ...'na yöneltilmiş, ... vekili ...'nın cevaplarını tekrarla davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece, davanın kabulü ile davaya konu taşınmazın 267,45 m2 miktar ve arsa vasfı ile ... adına tapuya kayıt ve tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dava, mülkiyet hakkına dayanılarak açılan tescil isteğine ilişkindir.

1-Dava, ... hasım gösterilerek açılmış ancak 6360 sayılı Yasa'nın yürürlüğe girmesi üzerine husumet ...'na yöneltilmiştir. Hükümden önce yürürlüğe giren 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesi gereğince çekişmeli taşınmazın bulunduğu... Büyükşehir Belediyesi'nin sınırları il mülki sınırları olarak belirlenmiş, aynı Kanun'un Geçici 1/13. maddesine göre de büyükşehir belediyesi olan illere bağlı ilçelerin mülki sınırları içerisinde yer alan köy ve beldelerin tüzel kişiliği kaldırılmış, köyler mahalle olarak, belde belediyeleri ise belde ismiyle tek mahalle olarak bağlı bulundukları ilçenin belediyesine katılmıştır. Taraf teşkili dava şartlarından olup, bu şart sağlanmadan davanın esasına girilemez. Hal böyle olunca, öncelikle, gerek 6360 sayılı Yasa

gereği, gerekse de TMK'nun 713/3. maddesi gereği ilgili kamu tüzel kişiliği olması nedeni ile... Büyükşehir Belediye Başkanlığına da husumet yöneltilip dava dilekçesi ve duruşma günü yöntemine uygun şekilde tebliğ edilerek taraf teşkili sağlandıktan sonra tarafların sunmaları halinde iddia ve savunmalarına ilişkin tüm deliller toplanıp değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir.

2-Ayrıca; 30.05.2007 tarihinde yayınlanarak yürürlüğe giren 22.05.2007 tarihli 5663 sayılı Kanunla değiştirilen 2863 sayılı Yasa'nın 11.maddenin 2. cümlesinde “.... Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarınca birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar ile 1. ve 2. derece arkeolojik sit alanlarındaki taşınmazlar zilyetlik yoluyla iktisap edilemez” hükmüne yer verilmiştir. 11.maddenin değişik son şekline göre Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Bölge Kurullarınca birinci grup olarak tescil ve ilan edilen kültür varlıklarının bulunduğu taşınmazlar ile 1. ve 2. derece arkeolojik sit alanlarının iktisabı mümkün değildir.

Eldeki davada, mahkemece, davaya konu taşınmazın 267,45 m2'lik bölümünün 1.derece arkeolojik sit alanı içerisinde kaldığı gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiş ise de, yapılan araştırma, inceleme, alınan bilirkişi raporları hüküm vermeye yeterli bulunmamaktadır.

Mahkemece, kadastro paftasının onaylı örneği eklenmek suretiyle, nizalı taşınmazın bulunduğu yerle ilgili Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu İl Müdürlüğü'nden ya da Bölge Müdürlüğü'nden dava konusu yeri kapsayan harita ile hangi derece ve nitelikteki sit alanı kapsamında kaldığını gösteren karar, harita ve belgeler getirtilerek dosya arasına konulmalı, yöntemine uygun bir biçimde yapılacak keşifte hazır edilecek konusunda uzman arkeolog ve teknik bilirkişi aracılığı tarafların ve Yargıtay’ın denetimine açık gerekçeli rapor alınmalı, taşınmazın bu belgelere ve mevcut duruma göre 2863 sayılı Kanun'un 11.maddesi 2.cümlesi karşısındaki durumu da duraksamaya yer bırakmaksızın belirlenmelidir.

Ayrıca, HMK'nun 290. maddesi gereğince keşif sırasında birlikte götürülecek uzman bir fotoğrafçı bilirkişi aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan ve panaromik fotoğraflarının çektirilerek keşfi yapan hakim tarafından onaylandıktan sonra dosya arasına konulması, ondan sonra toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.

3-Öte yandan, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16/A maddesinde; “kamu hizmetinde kullanılan bütçelerinden ayrılan ödenek ve yardımlarla yapılan resmi bina ve tesisler, (hükümet, belediye, karakol, okul binaları, köy odası, hastane veya diğer sağlık tesisleri, kütüphane, kitaplık, namazgah, cami, genel mezarlık, çeşme, kuy...r, yunak ile kapanmış olan yollar, meydanlar, pazar yerleri, parklar ve bahçeler, boşluklar ve benzeri hizmet malları) kayıt, belge veya özel kanunlarına göre ..., kamu kurum ve kuruluşları, il, belediye, köy veya mahalli idari birlikleri tüzel kişiliği adlarına tespit olunur” hükmüne yer verilmiştir.

Kamunun kullanımına sun...n hizmet malları da ortamallar gibi nitelikleri değiştirilmedikçe özel mülkiyete konu yapılamayacak mallardandır.

Dosyanın incelenmesinde; ... Kadastro Müdürlüğü'nün 28.01.2012 tarihli yazı içeriğine göre, dava konusu yerin, Gökova Köyü'nün 1977 yılında yapılan 2.Kadastrosu sırasında tap...maya tabi tutulmayarak kadastro harici bırakıldığı, davacı vekilinin de dava dilekçesinde, dava konusu yerin kadastro çalışmaları sırasında boşluk olarak kadastro harici bırakıldığını belirttiği anlaşılmakta ise de, dayanak tap...ma / kadastro tutanak ve eki belgeleri dosyaya getirtilmemiş olduğundan, dava konusu yerin hangi nitelik ile ve ne

amaçla tespit harici olarak bırakıldığı ve dolayısıyla hizmet mallarından sayılıp sayılamayacağı, TMK'nun 715, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 16/C maddesi kapsamında Devletin hüküm ve tasarrufu altındaki yerlerden olup, TMK'nun 999. maddesi uyarınca gerek şahıslar gerekse de ... adına tapuya tescili mümkün olmayan yerlerden olup olmadığı hususları dosya kapsamındaki bilgi ve belgelerle anlaşılamamaktadır.

Açıklanan nedenlerle, mahkemece taşınmazın 1977 yılında tescil harici bırakılma nedeninin ilgili Kadastro Müdürlüğü'nden sor...rak açıklığa kavuşturulması, taşınmazın başında tarafların ve Yargıtay’ın denetimine açık, karşılaştırmalı ve gerekçeli bilirkişi raporu ve krokisi alınması ve toplanacak delillere göre karar verilmesi gerekirken tüm bu hususlar gözardı edilerek verilen karar doğru olmamıştır.