Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2014/7200 K.2015/9755

Asliye Hukuk Mahkemesi

DAVA TÜRÜ

Tapu iptali ve tescil

.... ve müşterekleri ile ..... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kısmen kabulüne ve kısmen reddine dair Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 21.10.2013 gün ve 566/709 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı Hazine vekili, bir kısım davalılar .... ve müşterekleri vekili taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, dava konusu 252, 291, 294, 299 ve 322 parsel sayılı taşınmazların vekil edenleri murisi ... ile davalılar murisi ... adına paylı mülkiyet halinde kayıtlı olduğunu, davalılar murisi ... 'nın 1986 tarihinde vefat ettiğini ve dava konusu taşınmazların tamamının vekil edenleri murisi ve vekil edenleri tarafından nizasız fasılasız malik sıfatı zilyet olarak kullandıklarını açıklayarak, dava konusu taşınmazlarda davalılar mirasbırakanı adına kayıtlı hisselerin iptali ile vekil edenleri adına miras payları oranında tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Bir kısım davalılar vekili, dava konusu taşınmazların mirasbırakan ... tarafından, ölmünden sonra da davalılar tarafından kullanıldığını açıklayarak, davanın reddine karar verilmesini, davalı Hazine vekili de; davanın 10 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmadığını, dava konusu taşınmazın Hazine adına tescili gerektiğini açıklayarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davalı Hazine aleyhine açılan davanın sıfat yokluğu nedeni ile usulden reddine, diğer davalılar hakkında açılan davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, bir kısım davalılar vekili ile davalı Hazine vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1- Davalı Hazine vekilinin hükme yöneltilen temyiz itirazlarının incelenmesinde; TMK'nun 713/2 maddesinde belirtilen "maliki 20 yıl önce ölmüş" hukuki nedenine dayalı olarak açılan tapu iptali ve tescil davalarında, ölen kişinin mirasçıları davada taraf sıfatını aldığından Hazine'ye karşı husumet yöneltilemeyeği gibi Hazine adına tapu iptali ve tescilin söz konusu olamayacağı, Hazine tarafından da usulüne uygun olarak adına tapu iptali ve tescil istemli dava açılmadığı da göz önünde bulundurulduğunda, davanın Hazine açısından husumet yönünden reddine karar verilmiş olmasında hukuka aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından davalı Hazine vekilinin temyiz itirazlarının reddine,

2-Bir kısım davalılar vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine gelince;

Dava konusu 322, 294, 291, 299 ve 252 parsel sayılı taşınmazlar 1979 yılında yapılan kadastro çalışmalarında senetsizden zilyetliğe dayalı olarak ... ve ... adlarına ½ oranda paylı olarak tesbit edilmiş, 294, 291 ve 299 parsel sayılı taşınmazlar itirazsız olarak 31.3.1981 tarihinde, 322 ve 252 parsel sayılı taşınmazlar itiraz üzerine komisyon kararı ile 6.5.1983 kesinleşerek tapuya tescil edilmişlerdir. Tapu kaydında, dava tarihine kadar herhangi bir intikal yapılmamıştır. Davalıların mirasbırakanı ve nizalı ½ hissenin kayıt maliki ... 10.3.1987 tarihinde ölmüştür.

TMK'nun 713/2. fıkrasına dayalı olarak açılan davaların başarıya ulaşması için bu fıkrada belirtilen koşullar yanında aynı zamanda 713/1. fıkrasındaki koşullarında gerçekleşmiş bulunması gerekir. Çünkü 2. fıkrada; “aynı koşullar altında…” denilmek suretiyle aynı maddenin 1. fıkrasına atıfta bulunduğu anlaşılmaktadır. Bu nedenle 1. fıkradaki koşulların araştırılıp belirlenmesi zorunludur. Başka anlatımla mülkiyetin kazanılabilmesi için diğer kazanma koşullarının yanında dava konusu taşınmazda davacı tarafın aralıksız, çekişmesiz, malik sıfatıyla ve 20 yıl süreyle zilyet ve tasarrufta bulunması gerekir. Bu koşullardan biri de 20 yıllık kazanma süresidir.

Dava konusu taşınmaz maliki ... ı'nın 10.3.1987 tarihinde ölmesi ve dava tarihine kadar tapuda bir intikal yapılmaması, ölüm tarihinden itibaren diğer kazanma koşullarının gerçekleşmesi halinde tapu kaydının hukuki değerini yitirmesi ve davacı tarafın taşınmazın mülkiyetini kazanması mümkündür. Ancak, mahallinde yapılan 19.03.2012 tarihli keşifte dinlenen tanık-bilirkişiler, dava konusu taşınmazların 10 yıldır ekilmediğini açıkladıkları, Mahkemece yapılan gözlemde arazilerin tamamının boş arazi görünümünde olduğunun belirtildiği görülmüştür.

Bu durumda, nizalı pay açısından davacı lehine TMK’nun 713/2. maddesinde aranan 20 yıllık kesintisiz çekişmesiz malik sıfatı ile zilyetlik süresinin dolmadığı anlaşıldığından, koşulları oluşmayan davanın reddine karar verilmesi gerekirken, bu husus gözden kaçırılarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.