Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2014/9502 K.2015/22818

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz eden tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

Davacı alacaklı vekili, borçlu aleyhine yapılan takip nedeniyle haczedilen mallara ilişkin istihkak iddiasında bulunulduğunu, malların borçlu şirkete ait olduğunu iddia ederek davanın kabulü ile davalı 3. kişinin istihkak iddiasının reddine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı 3. kişi davaya süresinde cevap vermemiş, vekili ise öninceleme duruşmasında, davacı tarafın dayanmış olduğu Savcılık Soruşturma dosyasının bekletici mesele yapılmasını taleple davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına göre; davacı tarafça sunulan sözleşme örneğine göre .....tezgahının ... adına satışının yapıldığı, tanık olarak dinlenen satıcının, iddiayı doğrular mahiyette beyanda bulunduğu, aynı zamanda...

Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2013/500 soruşturma sayılı dosyasında şüpheli olarak beyanına başvurulan davalı 3. kişi ...'un, "Alacaklılar beni sıkıştırmaya başladı, Amcamın (...'un) ne miktarda çek kestiğini bilemediğim için makineler ve malzemeler başkasının eline geçmesin diye yeni bir dükkan açarak makineleri ve bir kısım kendime ait malzemeleri yeni açtığım işyerine taşıdım" şeklinde beyanda bulunduğu bu halde davalı 3. kişinin haciz esnasında işyerinde tespit edilen eşyaları borçlu ...'un işyerinden aldığının sübuta erdiği,

borçlu ve davalı 3. kişi arasında harici ortaklık ilişkisinin bulunduğunun davalı tarafa açıkça kabul edilmiş olması karşısında, istihkak iddia edilen .... tezgahın borçlu şirkete ait olduğu, sonucuna varılarak buna ilişkin davanın kabulü ile davalının istihkak iddiasının reddine, dava edilen sair eşyalar yönünden ise ispatlanamayan davanın reddine karar verilmiştir.

Hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Dava, alacaklı tarafından İİK’nun 99. vd. maddesi uyarınca “istihkak iddiasının reddi” talebiyle açılmıştır. Bu tür davaların dinlenebilmesi için ön koşul, malın 3. kişi elinde haczedilmesi üzerine, 3. kişi tarafından haczedilen mal üzerinde mülkiyet veya rehin hakkı gibi sınırlı bir ayni hakka vs. dayanarak istihkak iddiasında bulunulmasıdır.

Olayların hukuksal açıdan değerlendirilmesi ve nitelendirilmesi hakime aittir. Hakim, tarafların ileri sürdükleri maddi olay ve netice talepleri ile bağlı olup olayların hukuki nitelendirmesini kendisi yapar. İstihkak davasının amacı hacizli eşya ya da hak üzerinde cebri icranın devam edip etmeyeceğini belirlemektir. İstihkak davasının görülebilmesi için, geçerli ve süresinde yapılmış bir istihkak iddiasının bulunması gerekir. Borçlunun üçüncü kişi lehine, üçüncü kişinin kendi lehine, borçlu ile birlikte malı elinde bulunduran üçüncü kişinin diğer bir üçüncü kişi lehine istihkak iddiasında bulunması mümkündür.(İİK'nun 96/1, 85/2)

Somut olayda, temyize konu CNC tezgahının haczedildiği 04.07.2013 tarihli başlama saati 14.30, bitiş saati 14.40 olarak yazılan ve .... adresinde yapılan hacze ilişkin tutanak incelendiğinde, tutanakta aynen “Adrese gelindi. Adresin ...'a ait .... vergi numaralı işyerine ait olduğu vergi laevhasından görüldü. Borçlu şirket yetkilisi ...'a hangi aletin kendi şirketine ait olduğu soruldu. ....

CNC tezgah, 1 adet yedek motor 18.000 TL değerinde, .... marka kompresör 2000 TL değerinde, fiilen haczedilmiş olup, re'sen kıymet takdir edildi. İstihkak iddiası için İİK'nun 99. madde gereğince alacaklıya 7 gün süre verilmiştir.

3. şahıs olan ...'un elinde bulunan ....marka tezgah ile kompresör yediemin olarak ...'a çalışır vaziyette teslim edildi.” şeklinde tutanağın tanzim edildiği ve yediemin sıfatıyla ...'un imzasının alındığı, tutanakta borçlu hanesinin boş bırakıldığı görülmektedir.

Bu bilgiler ışığında, İİK'nun 8. maddesi uyarınca hilafı sabit oluncaya kadar muteber kabul edilen haciz tutanağı uyarınca, üçüncü kişi ya da onun adına temsilcisi, vekili vb. yetkili bir kişinin istihkak iddiasında bulunmadığı, icra müdürünün üçüncü kişiye istihkak iddiasında bulunma olanağını tanımadan doğrudan, İİK’nun 99. maddesini uygulayarak alacaklı tarafa dava açması için 7 gün süre verdiği, alacaklı tarafın da dava konusu hacizden 6 gün sonra eldeki davayı açtığı anlaşılmaktadır. Buna göre, temyize konu davada, geçerli bir istihkak iddiasının varlığından söz etmek mümkün değildir.

Bu durumda, Mahkemece, alacaklı tarafından açılan istihkak davasının, süresinde yapılmış usule uygun bir istihkak iddiası olmadığından, davanın ön koşul yokluğu nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken aksi düşüncelerle yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.