Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/11261 K.2017/14243

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, asıl davanın kabulüne karşı davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davalı-karşı davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı-karşı davalı üçüncü kişi vekili, 02.06.2014 tarihinde mülkiyeti müvekkili şirkete ait olan adreste haciz ve muhafaza işlemi yapıldığını,borçlu şirketin müvekkili şirketin eski kiracısı olup kira bedelleri ve damga vergisini ödememesi nedeniyle aleyhine takip başlatıldığını, bunun üzerine borçlu şirketin haciz adresinde bulunan menkul malları 30/05/2014 tarihli faturalarla müvekkili şirkete devir ve temlik ettiğini, haczedilen malların müvekkiline ait olduğunu belirterek istihkak taleplerinin kabulü ile haczedilen mallar üzerindeki haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı-karşı davacı alacaklı vekili,

borçlunun alacaklılardan mal kaçırma amacıyla davacı üçüncü kişi şirket ile yaptığı tasarrufun iptali ile davacı 3.kişinin açtığı istihkak davasının reddine ve tazminata karar verilmesini istemiştir.Mahkemece,borçlu şirket ile 3. kişi şirket arasında herhangi bir organik bağın bulunmadığı, her ne kadar borçlu şirket haciz yapılan adreste faaliyet gösteriyor ise de haciz adresinin davacı şirketin ticaret sicil kayıtlarında yer alan adresi olduğu, haciz tarihinden önce 3. kişi şirket ve borçlu şirket arasında 30/05/2014 tarihli kira sözleşmesinin bulunduğu,

ödenmeyen kira bedelleri nedeniyle 3. kişi tarafından borçlu aleyhine takip başlatılması üzerine taraflarca kira sözleşmesinin karşılıklı feshi ve ibra protokolü düzenlenerek haciz yapılan adreste bulunan menkul malların 3. kişi şirkete devir ve temlik edildiği,haczedilen malların borçlu şirketle bir alakasının olmadığı,3. kişi şirketin hacze konu malların mülkiyetinin kendisine ait olduğunu ispatlamış olduğu,

alacaklının karşı dava olarak açtığı tasarrufun iptali davasının İİK’nun 97 ve 99.maddelerine dayanmadığı ve haksız olduğu gerekçesiyle 3. kişinin açtığı asıl davanın kabulüne, alacaklının açtığı karşı davanın reddine karar verilmiş,hüküm davalı-karşı davacı alacaklı tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, üçüncü kişinin İİK'nun 96 ve devamı maddelerine dayalı istihkak iddiası ile alacaklının karşı dava olarak İİK'nun 97/17, 277-280. maddeleri gereğince açtığı tasarrufun iptali talebine ilişkindir.

1-Davalı- karşı davacı alacaklı vekilinin asıl dava olarak açılan istihkak davasının kabulüne yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere göre, Mahkemece hükme esas alınan 3. kişi ile borçlu arasında imzalanan kira sözleşmesinin karşılıklı feshi ve ibra protokolü uyarınca borçlunun kiracısı olduğu haciz adresini 30.05.2014 tarihinde tahliye ettiği iddia edilmiş ise de ödeme emrinin bu tarihten sonra haciz adresinde borçlu şirkete tebliğ edildiği,

yine bu tarihten sonra yapılan haciz işlemi esnasında borçlu şirket temsilcisinin haciz adresinde hazır olduğu,ticaret sicil kayıtlarına göre 3. kişi şirket ile borçlu şirketin 14.02.2013-04.06.2014 tarihleri arasında haciz adresinde birlikte faaliyet gösterdikleri, faaliyet konularının aynı olduğu,bu kapsamda İİK 97/a maddesinde düzenlenen karinenin borçlu dolayısıyla da alacaklı yararına olduğu, 3. kişi tarafından ibraz edilen ayırt edici özellikleri bulunmayan faturaların borcun doğum tarihinden sonraya ilişkin olup borçlu tarafından 3. kişi adına düzenlendiği,

bu nedenle davacı 3. kişinin alacaklı yararına olan yasal karinenin aksini güçlü ve inandırıcı delillerle ispat edemediği dikkate alınarak Mahkemece, davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olup,bozmayı gerektirmiştir.

2-Davalı- karşı davacı alacaklı vekilinin karşı dava olarak açılan tasarrufun iptali davasının reddine yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde;Tasarrufun iptali davasının amacı, bir alacağı ödememek için, mal varlığını azaltıcı veya artışını önleyici nitelikte, borçlu tarafından yapılan tek taraflı hukuki işlemler ve fiillerle, borçlunun amacını bilen veya bilmesi gereken kişilerle yaptığı tüm hukuki işlemleri alacaklının alacağı ile sınırlı olarak hükümsüz sayarak işlem konusu mal veya hak üzerinde borçluya aitmiş gibi cebri icraya devam edilerek alacaklının alacağını almasına imkan sağlamaktır.İptal davası,

icra hukuku yönünden alacaklıya alacağını tahsil olanağı sağlayan nispi nitelikteki yasadan doğan bir dava olup, tasarrufa konu malların aynı ile ilgisi yoktur.

İİK'nun 283/1. maddesine göre, tasarrufun iptali davasını açan davacının tasarrufun iptali davası sabit olduğu taktirde, bu davaya konu teşkil eden mal üzerinde, cebri icra yolu ile alacak miktarı kadar hakkını alma yetkisini elde eder ve söz konusu malın haczedilmesini ve satışını isteyebilir.Mahkemece davacı-karşı davalı üçüncü kişi vekili tarafından açılan istihkak davasının kabulüne karar verilmiş olmakla karşı dava olarak açılan tasarrufun iptali davasının esastan incelenerek çözümlenmesi gerekirken farklı gerekçe ile reddine karar verilmesi doğru değil ise de yukarıda (1) numaralı bentte gösterilen istihkak davasının bozma nedenine

göre davalı-karşı davacı alacaklı vekili tarafından açılan tasarrufun iptali davasında, başlangıçta mevcut olan hukuki yarar ortadan kalkmıştır, istihkak davasına ilişkin bozma nedenine göre tasarrufun iptali davasının hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi için hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.