Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/13854 K.2015/17442

Hazine ile S.. K.. ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali, elatmanın önlenmesi ve kal davasının reddine dair Büyükçekmece 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 17.06.2013 gün ve 543/603 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı Hazine vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARŞI OY

Dava, M.. H.. tarafından açılmış 3621 sayılı Kıyı Kanunu uyarınca taşınmazın kıyı kapsamında kalan bölümüne yönelik tapu iptal/terkin davasıdır. Mahkemece aynı konuda aynı taraflar arasında açılmış derdest dava bulunduğu gerekçesiyle, dilekçeler değişimi (teatisi) aşaması (HUMK. m. 122, 126-136) tamamlanıp ön-inceleme duruşması (HMK. m. 137-142) yapılmadan; doya üzerinden (tensip kararı ile birlikte) karara bağlanmış; davanın derdestlik nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir. Hükmü davacı vekili temyiz etmiştir.

Yazılı yargılama usulüne tabi bir dava açıldığında, mutlaka dilekçelerin değişiminin gerçekleştirilmesi ve ön-inceleme duruşmasının yapılması zorunludur. Usulü sebeplerin mevcut olduğu daha önce anlaşılmış olsa bile; ön-inceleme yapılmadan dava karara bağlanamaz.

Zira, davacı dilekçeler aşamasında serbestçe, ön-inceleme aşamasında da yapılacak ön-inceleme duruşmasına diğer tarafın gelmemesi koşuluyla diğer tarafın açık rızası olmaksızın; davasını (iddiasını) değiştirme hakkına sahiptir. (HMK. m. 141). Diğer yandan dava şartlarının ve ilk itirazların karara bağlanması için, dilekçelerin değişimi aşamasının tamamlanması gereklidir.

Dava şartlarından birinin bulunmadığını ve bunun yargılama aşamasında da giderilmesinin mümkün olmadığını tespit eden hakim; dilekçelerin tamamlanması aşamasından sonra, fakat ön inceleme duruşmasından önce dosya üzerinden davayı dava şartı eksikliği nedeniyle karara bağlayabilir. (HMK. m. 138).

Somut olayda dava dilekçesi davalılara 29.05.2013 ve 30.05.2013 tarihlerinde tebliğ edilmiş; davalılar 06.06.2013 tarihinde cevap dilekçesi vermişler, bu dilekçe davacı tarafa 12.07.2013 tarihinde tebliğ edildiği halde, davacı tarafa cevaba cevap dilekçesi vermesi olanağı tanınmadan, dosya üzerinden 17.06.2013 tarihinde dava karara bağlanmış; derdestlik nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Böylece davacının, gerektiğinde cevaba cevap dilekçesiyle davasını (iddiasını) serbestçe değiştirerek derdestlik durumunu ortadan kaldırması ve derdestlik itirazı hakkında açıklamada bulunması imkanı elinden alınmıştır.

Bu durum hukuki dinlenilme hakkının (HUMK. m. 27) ihlali sonucunu doğurur. Temyiz edilen hüküm bu sebeple bozulmalıdır. Açıklandığım nedenlerle, değerli çoğunluğun onama kararına katılmıyorum. 05.10.2015