Davacı 216 parsel sayılı taşınmazı kayıt maliki ...'dan satın alırken 200 m2 yüzölçümümdeki bahçe niteliğindeki kısmı da beraberinde 1997 tarihinde devraldığını, daha sonrasında bu kısmın tespit harici bırakılan yerde kaldığını öğrendiğini açıklayarak, satın alma ve eklemeli zilyetlik hukuki nedenleri ile dava konusu tahmini 200 m2 yüzölçümündeki taşınmazın adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Müdahil davacı ... vekili, mevkii ve sınırlarını belirttiği yaklaşık 523 m2 bahçenin tapulama harici bırakıldığım, dava konusu taşınmazın kadimden bu yana vekil edeninin miras bırakanlarının zilyetliğinde bulunduğunu belirterek, taşınmazın vekil edeni adına tesciline karar verilmesini istemiştir.
Davalı Hazine vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuş, davalı Köy Tüzel Kişiliği bir savunma getirmemiştir.
Mahkemece, davacı ...'nun davasının reddine, müdahil davacının davası yönünden taşınmazın ... tarafından satılmadığı gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı Hazine vekili ve davacı ... (...) tarafından temyiz edilmiştir.
Dava, imar-ihya ve kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuki sebebine dayalı olarak TMK'nun 713/1, 996 ve 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 14. maddesi gereğince açılan tescil davasıdır.
Hükme esas alınan ve teknik bilirkişilerce düzenlenen rapor ve eki krokilerde dava konusu taşınmazın kadastro çalışmalarında ve paftasında dere yatağı olarak bırakıldığı belirtilmiştir.
.//..
Böyle bir yerin zamanaşımı yoluyla kazanılması ve özel mülkiyet şeklinde tapuya tesciline karar verilebilmesi için 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun 17. maddesindeki koşullar altında imar ve ihya edilerek kültür arazisi haline getirilmiş olması ve bu olgunun tamamlandığı tarihten dava tarihine kadar kazanma koşullarının geçmiş olması gerekir.
Ne var ki, Mahkemece uyuşmazlığın tespitinde, teknik bilirkişilerin rapor ve krokileri eklenerek dava konusu taşınmazın tespit dışı bırakılma nedeni ve tarihi Kadastro Müdürlüğü'nden usulüne uygun olarak araştırılmamış, çifte tapunun önlenmesi bakımından tesciline karar verilen yerlerin tapuda kayıtlı yerlerden olup olmadığının Tapu Sicil Müdürlüğü'nden sorularak belirlenmemiş, taşınmaza ilişkin fotometrik ve fotogrametrik paftalar getirtilmemiş, keşif sırasında çekilecek yakın plan ve panoramik fotoğraflardan da yararlanılmamıştır.
Bundan ayrı, mahallinde 03.03.2007 tarihinde yapılan keşifte, dinlenen mahalli bilirkişiler ve davacı tanıkları, kabule karar verilen dava konusu taşınmaz bölümünün öncesinde ... tarafından kullanıldığını, 1981 yılından bu yana Meryen Topçu ile davacı ... ...'nun birlikte kullandıklarını açıkladıkları, 18.06.2010 tarihinde yapılan keşifte ise, müdahil davacı tanıklarının, dava konusu taşınmazın evveliyatı hakkında, müdahil davacı ...'nn miras bırakanı ... ... ve amcası ...tarafından kullanıldığını beyan ettikleri görülmüştür.
Her iki keşifte dinlenen yerel bilirkişiler ile tanıkların beyanları arasındaki çelişki giderilmediği gibi taşınmazın öncesi itibariyle kime ait olup, hangi tarihte ve kime ne şekilde intikal ettiği, davacı (...oğlu) ...'ya geçerli bir şekilde zilyetliğin devredilip devredilmediği, müdahil davacı ...'nun taşınmazda kazanmaya elverişli zilyetliğinin bulunup bulunmadığı hususları üzerinde durulmamış ve çelişki giderilmeye çalışılmamıştır.
O halde Mahkemece yapılacak iş, davanın açıldığı tarihten geriye doğru 20-30 yıl öncesine ait ( 1975-1985 yılları arası) en az iki farklı tarihli hava fotoğraflarının Harita Genel Komutanlığı'ndan.
Fotoplan, Fotometrik ve Fotogrametrik paftalar ile dava konusu yerin bileşik paftası ise İl Kadastro Müdürlüğü'nden getirtilerek dosyaya eklenmesi, 02.04.2007 havale tarihli teknik bilirkişilerin rapor ve krokileri eklenerek dava konusu taşınmazın tespit dışı bırakılma nedeni ve tarihinin Kadastro Müdürlüğü'nden ve çifte tapunun önlenmesi bakımından tesciline karar verilen yerin tapuda kayıtlı yerlerden olup olmadığının Tapu Sicil Müdürlüğü'nden sorularak belirlenmeli, bu eksiklikler giderildikten sonra mahallinde yeniden yapılacak keşifte, yerel bilirkişi ve tanıklar HMK'nun 243,
244 ve 259. maddeleri gereğince davetiyeyle keşif yerine çağrılmalı uyuşmazlığın taşınmaza ilişkin bulunması nedeniyle keşif yerinde dinlenilmeli, hava fotoğrafları, Fotometrik ve Fotogrametrik paftalar ile komşu parsellere ait kayıt ve belgelerin daha önce götürülmeyen iki Jeodezi ve Fotogrametri Uzmanı Mühendis ile teknik bilirkişiden kurulu heyet aracılığıyla yapılacak keşifte uygulanmalı, hava fotoğrafları uzman bilirkişilerce incelemeye tabi tutulmalı, hava fotoğraflarının çekildikleri tarihlere göre tesciline karar verilen taşınmazın imar ve ihya edilip edilmedikleri,
kültür arazisi haline getirilip getirmedikleri veya hangi konumda bulundukları hususunda bilirkişi kurulundan tarafların ve Yargıtay’ın denetimine açık gerekçeli rapor alınmalı, topoğrafık haritaya ait bilgilerin rapora aktarılması sağlanmalı, hangi bölümün hangi tarihler arasında imar ve ihyasının tamamlandığı ve taşınmazlardaki tarımsal amaçlı zilyetliğin başladığı tarih, zilyetliğin kim tarafından ne şekilde sürdürüldüğü,
kadastro tespit tarihine kadar koşullarına uygun olarak zilyetliğin bulunup bulunmadığı hususlarının etraflıca sorulup belirlenmeli, beyanlar arasında çelişki bulunduğu takdirde HUMK'nun 265. maddesi uyarınca yerel bilirkişi ve tanıkların yüzleştirilerek, çelişkinin giderilmesine çalışılmalı, HMK'nun 290/2. maddesi gereğince birlikte keşfe götürülecek uzman bir fotoğrafçı aracılığıyla taşınmaz ve çevresinin yakın plan panoramik fotoğraflarının
.//..
çektirilerek, Mahkemece onaylandıktan sonra dosya arasına konulması sağlanmalı ve toplanacak delillere göre bir değerlendirme yapılarak karar vermek gerekirken, eksik araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması doğru değildir.
Öte yandan kabule göre de, dava konusu taşınmazın evveliyatının (... oğlu) ...ve ...'nun müşterek mülkiyetinde olduğu belirtilmiş olmasına rağmen, dava koşulunun bulunup bulunmadığı araştırılmadan taşınmazı paylı mülkiyete dönüştürecek şekilde 3/8 hissesinin ... ... mirasçıları adına tescili doğru olmamıştır.
Yukarıda açıklanan nedenlerle davalı Hazine vekili ve davacı (... oğlu) ...'nun temyiz itirazları yerinde görüldüğünden kabulüne, yerel mahkeme hükmünün 6100 sayılı HMK'nun Geçici 3. maddesi yollaması ile halen yürürlükte bulunan 1086 sayılı HUMK.nun 428. maddesi uyarınca BOZULMASINA, HUMK'nun 388/4., HMK’nun m.297/ç) ve 440/1. maddeleri gereğince Yargıtay Daire İlamının tebliğinden itibaren ilama karşı 15 gün içinde karar düzeltme isteğinde bulunulabileceğine ve 45,45 TL peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, 18.02.2015 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.