Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/16149 K.2015/19750

... ile ... aralarındaki katılma alacağı davasının reddine dair ... 3. Aile Mahkemesi'nden verilen 29.01.2013 gün ve 223/76 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

... ARAR

Davacı-karşı davalı ...

Uyan (İlmen) vekili, tarafların 1985 yılında evlendiklerini, aralarında geçimsizlik çıkması nedeniyle 2004 yılında boşanma davası açıldığını, evlilik birliği içerisinde edinilen ...’daki 2109 ada 1 parsel üzerindeki 16 nolu bağımsız daire, aynı parsel üzerindeki A ve B bloktaki arsalar, 1432 ada 10 parsel üzerindeki 3 ve 7 nolu bağımsız bölümler ile ...’de bulunan 1863, 644 parseller ile 3426 ada 10 parseldeki 36 nolu bağımsız bölüm ve 854 ada 1660 parsel üzerindeki 11 nolu bağımsız bölüm, davalı adına kayıtlı....plakalı minibüs,... ve .... plakalı traktörler, davalıya ait inşaat ve maden şirketlerinden elde edilen gelirler ile ...

Belediye’sine yapılan işlerden kaynaklanan alacaklar ve iş makinelerinin değeri üzerinden fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak üzere toplam 400.000 TL alacağın davalıdan alınmasına karar verilmesini istemiş, davacı ... vekili, 08.03.2006 tarihli dilekçesiyle, taleplerinin 01.01.2002 tarihinden sonra edinilmiş mal ve alacaklara yönelik olduğunu, mal ayrılığı rejimi döneminde edinilen mallar yönünden bir istekte bulunmadıklarını ileri sürerek taleplerini sınırlandırmıştır.

Davalı ... vekili, asıl davanın yersiz olduğunu, evlilik birliği içerisinde edinilen taşınmaz ve araçlar üzerinde davacının katkısı bulunmadığını açıklayarak davanın reddine karar verilmesini istemiştir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı ... vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar, 14.03.1985 tarihinde evlenmiş, 20.09.2004 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün kesinleşmesi üzerine 28.01.2005 tarihinde boşanmışlardır. TMK. nun 225.maddesinin 2.fıkrasına göre evliliğin boşanma ile sona erdirilmesi durumunda, eşler arasında mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibariyle son bulur (TKM.m.225).

Sözleşme ile başka mal rejimi seçilmediğinden 01.01.2002 tarihine kadar 743 sayılı MK.nun 170.maddesi gereğince mal ayrılığı, bu tarihten mal rejiminin sona erdiği boşanma davasının açıldığı 20.09.2004 tarihine kadar ise, 4721 sayılı TMK.nun 202.maddesi uyarınca yasal edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir.

Davada, dava konusu olan ...’daki taşınmazlar 1990 yılında yapılan kat karşılığı inşaat sözleşmesine dayalı olarak 2019 ada 1 parsel üzerindeki 16 adet daire ile A ve B bloktaki arsalar 04.06.2002 tarihinde, 1432 ada 10 parsel üzerindeki 3 ve 7 nolu işyerleri 18.03.2005 tarihinde davalı ... adına tescil edilmiştir.

1- Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, bozma ilamı uyarınca gerekli inceleme ve araştırma yapılarak karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazlarının reddine,

2- Davacı, davalının yüklenici olarak ... Büyükşehir Belediyesi'nden hakettiği ve davalıya ödenen hakedişler üzerinden katılma alacağı talep etmiş ise de bu hakedişler yapılan ihale veya diğer şekilde yaptırılan taahhüt işleri karşılığı olduğundan tamamının kazanç olarak kabul edilerek edinilmiş mal olarak hesaplanması doğru olmaz.

Bu nedenle sözkonusu hakedişlerin ait olduğu taahhüt işlerine ilişkin varsa ihale ve taahhüt dosyalarının bulunduğu yerlerden getirtilerek, bu dosyaların bütünü üzerinde inceleme yaptırılması, bu işler nedeniyle davalının bir kazanç sağlamış olup olmadığının konusunda uzman inşaat mühendisi bilirkişi marifetiyle tespitine çalışılması,

kazanç elde edildiğinin anlaşılması halinde sözkonusu hakedişlerin boşanma davasının açıldığı tarihe yakın tarihlerde elde edilmesi karşısında genel piyasa koşullarına göre makul boşanma davasının açıldığı tarihten bir yıl önceki kazanç miktarının ne olabileceğinin tespit ettirilerek bunun yarısı üzerinde davacının katılma alacağı talebinin olabileceği göz önünde bulundurularak davacının kazanılmış hakları da gözetilerek bir karar verilmesi gerekir.

3-Davacının katılma alacağı talep ettiği şirketler yönünden temyiz isteğine gelince. Ticaret Şirketlerinin faaliyetleri sonucu şirket hisselerinin zaman içerisinde piyasa değerlerinin artması mümkündür.

Davalı ...'ın ortağı olduğu.....16.10.1995 tarihinde kurulduğu, sermayesi 2 milyar olmak üzere toplam 80 hisseden 79 hissesinin (değeri 1.975.000.000 Lira) sahibinin ..., 1 hissesinin dava dışı 3.kişi olduğu, ortakların 24.11.2000 tarihinde aldıkları kararla sermaye arttırımına gittikleri toplam 10.000.000.000.TL olan sermayesinin 395 hissenin (değeri 9.875.000.000 TL) ...'a, 5 hissenin ise diğer ortağa ait olduğu dosyaya getirtilen belgelerden anlaşılmaktadır.

Mal rejiminin sona erdiği tarihte davalı eşin belirtilen hisse pozisyonunu korudğu görülmektedir.

Yine .....3. kişiler tarafından 400 hisseli iki ortaklı olarak toplam 10 milyar sermayeli 4.11.1999 tarihinde kurulduğu, davalının 28.4.2000 tarihinde 380 hisseyi satın ve devraldığı, hissesinin değerinin 9.5 milyar TL olduğu, şirketin 24.5.2004 tarihinde aldığı kararla hisse miktarının 600'e, sermayesinin 15 milyara yükseltildiği, davalının bu tarihte hisselerin 240 adedine sahip olduğu, hissesinin değerinin de 6 milyar TL olduğu dosya arasında yer alan şirkete ait belgelerden anlaşılmaktadır.

Davalı ...'ın ....'nin sermayesinin tamamına yakın hakim ortağı olmakla bu şirketin, yine sermayesinin büyük miktarına sahip ortağı olarak da ..... mal rejiminin başlangıcı olan 01.01.2002 tarihinden mal rejiminin sona erdiği boşanma davası tarihine (20.09.2004) kadar hakim ve büyük ortağın çabası ile şirket hisselerinin nominal değerinden daha fazla bir piyasa değerine ulaşmış olup olmadığının bu konulardan anlayan bir bankacı ve mali müşavir ile hukukçudan oluşan 3 kişilik bilirkişi heyetine incelettirilerek davalının şirketlerdeki hisselerinin 01.01.2002 tarihi ile tasfiye tarihi arasında ( Boşanma dava tarihi 20.09.2004) piyasa

değerinden artış olup olmadığının, olmuşsa bunun endüstriyel ya da konjonktürel olup olmadığı, bir artış olduğunun belirlenmesi davalının kişisel çabası karşılığı normal değer artışını aşan bir artışın mevcudiyeti durumunda, bunun davalının kişisel çabası ile oluştuğu kabul edilerek ancak bu miktar içerisinden katılma alacağı talep edebileceği gözetilerek davacı kadının kazanılmış hakları göz önünde bulundurularak bir karar verilmesi gerekmektedir.

Yukarıdaki bentlerde açıklandığı biçimde araştırma ve incelemeler yapılmadan yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.