Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/17031 K.2018/2709

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından duruşmalı olarak temyiz edilmesi üzerine duruşma istemi gider olmadığından reddedilmiş olmakla, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı vekili, davacı ...’ın dava konusu 136 ada 4 parsel sayılı taşınmaza davalı ... ile birlikte ortak olduklarını , dava konusu parsel üzerindeki 5 katlı binanın 02.12.1994 tarihinde davacı tarafından yapı ruhsatının alınmak suretiyle yaptırıldığını, bu nedenle 5 katlı binanın davacı tarafından inşa edildiğinin tespitini talep etmiştir.

Davalı vekili; davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davanın muhdesat tespit davası olduğu, her ne kadar dava açıldığı tarihte taraflar arasında herhangi bir ortaklığın giderilmesi davası veya dava konusu yapılan taşınmazın kamulaştırılmasına ilişkin bir işlem olmasa da dava konusu yapılan binanın paylı mülkiyete konu taşınmaz olması ve taraflar arasında daha önceden ... 1. Sulh Hukuk Mahkemesi 2002/599 esas sayılı dosya ile ortaklığın giderilmesi davası olduğundan davacının hukuki yararının olduğu, tanık beyanları ve belediyeden alınan yapı ruhsatı ile binanın mimari projesinde yapı maliki olarak hem davacı hem davalının yer aldığı, davacının davasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm, davacı vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dava; muhdesatın tespiti istemine ilişkindir.

1-Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Tespit davası, kendine özgü davalardan olup dava sonucunda istihsal edilecek ilamın icra ve infaz kabiliyeti bulunmamaktadır. Bunun doğal sonucu olarak da bu davaların uygulama alanı sınırlıdır. Bilindiği üzere, tespit davalarının görülebilmesi için güncel hukuki yararın bulunması (6100 s.lı HMK 106/2 m) ve dava sonuçlanıncaya kadar da güncelliğini kaybetmemesi gerekir. Hukuki yararının bulunması dava şartı olup, yargılamanın her aşamasında taraflarca ileri sürülebileceği gibi, hakim tarafından da re'sen gözetilir. Hukuki yararın bulunmadığının tespiti halinde davanın, dava şartı yokluğu gerekçesiyle usulden reddine karar verilmelidir(HMK 114/1-h, 115 m.).

Öğretide ve Yargıtay'ın devamlılık gösteren uygulamalarında, taşınmaz hakkında derdest ortaklığın giderilmesi davasının, kentsel dönüşüm uygulamasının ya da kamulaştırma işleminin bulunması gibi istisnai durumlarda muhdesatın tespiti davasının açılmasında güncel hukuki yararın bulunduğu kabul edilmektedir.

Somut olayda; dava konusu edilen 136 ada 4 parsel sayılı taşınmazla ilgili olarak, iş bu davanın davacısı ... ve davalısı ... arasında ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2002/599 Esas ve 2002/923 Karar sayılı dosyası ile ortaklığın giderilmesi davası açılmış ve dava 09.10.2002 tarihinde karara bağlanmıştır. Gerekçeli karar taraflara tebliğ edilmiş olup taraflarca temyiz edilmemekle karar kesinleşmiştir.

O halde; davacının muhdesatın tespiti davasını açarken güncel hukuki yararının olmadığı sabit olduğuna göre mahkemece yukarıda açıklanan gerekçelerle davanın hukuki yarar yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken yazılı gerekçe ile davanın esastan reddi doğru değil ise de; redde ilişkin hüküm sonucu itibarıyla doğru olduğundan ve bu husus yeniden yargılamayı gerektirmediğinden temyiz edilen hükmün HUMK'nun 438/son maddesi uyarınca düzeltilerek onanması gerekmiştir.