Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/17480 K.2015/22961

E.. E.. ile ..., ... Köyü Tüzel Kişiliği aralarındaki dava hakkında ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen ... tarih ve ... sayılı hükmün Daire'nin ... gün ve 2014/...-2015/... sayılı ilamıyla bozulmasına karar verilmişti. Davalı Hazine vekili tarafından süresinde kararın düzeltilmesi istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan bir adet ev ile müştemilatın vekil edenine ait olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... ve ... köyü tüzel kişiliği savunmada bulunmamışlardır.

Mahkemenin, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığı açıklanarak dava şartı yokluğu gerekçesiyle davanın reddine ilişkin kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmiş, Dairenin ... tarih 2014/... Esas 2015/... Karar sayılı ilamı ile bozma sevkedilmiştir. Davalı ... vekili süresinde karar düzeltme isteğinde bulunmuştur.

1-Davalı ...'nin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan karar düzeltme talebinin, dosya muhtevasına, dava evrakı ile tutanaklar münderecatına ve Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere göre yerinde olmayan ve HUMK'nun 440. maddesinde yazılı hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme isteminin reddine karar verilmiştir.

2- 26.05.2004 gün ve 5177 sayılı Kanun'un 35. maddesi ile 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 19. maddesine eklenen ek fıkra hükmünde " Başkası adına tapulu, sahipsiz ve/veya zilyedi tarafından iktisap edilmemiş yerin kamulaştırmasında binaların asgarî levazım bedeli, ağaçların ise 11. madde çerçevesinde takdir olunan bedeli zilyedine ödenir" denilmektedir.

Bu hükümle başkası adına tapulu veya tapusuz bir taşınmazın kamulaştırılması halinde, taşınmazda malik olmayan ancak üzerindeki muhtesatı meydana getiren kişilere muhdesatın kamulaşma bedelinin kendisine verilmesini sağlama amacıyla zilyetliğin (muhdesatın tespiti) davası açma hakkı tanınmıştır. Bu şekildeki Kamulaştırma Kanunu'nun 19. maddesi uyarınca açılacak tespit davalarının; muhtesatın üzeinde bulunduğu taşınmaz tapuda kimin adına kayıtlıysa ona karşı açılması gerekir.

Davacının tespitini talep ettiği muhdesatların üzerinde bulunduğu ... parselin tapuda "... Köyü" tüzel kişiliği adına kayıtlı olduğu görülmektedir. Davalı olarak gösterilen ... ve "... Köyü" tüzel kişiliği tapuda kayıtlı malik değildir.

.//..

6100 Sayılı HMK'nun 124. madde uyarınca "iradi taraf değişikliği" yapılması mümkündür.

Bu nedenle davalıdan davanın mevcut davalılara karşı açılmasının sebebi, bunun maddi hataya dayanıp dayanmadığının HMK'nun 31. madde çercevesinde açıklattırılarak husumet durumunun değerlendirilmesi; maddi hata yapıldığının anlaşılması veya davacı tarafından iradi taraf değişikliği yapıldığı takdirde, davanın "Kuruserpir Köyü" tüzel kişiliğine yöneltilmesi sağlanarak, gerçekleşecek sonucuna göre yargılamaya devam edilmesi veya gereken kararın verilmesi; bu kapsamda davalı Maliye Hazinesi'nin taraf sıfatının da değerlendirilmesi gerekir.

Taraf teşkili, mahkemece re'sen gözönünde bulundurulması gereken dava şartlarından olduğundan temyiz incelemesi sırasında hüküm bu yönden de bozulması gerekirken, bu husus gözden kaçırılmıştır. Açıklanan nedenlerle ...'nin bu yöne ilişkin karar düzeltme talebinin kabul edilerek Dairemiz'in ... tarih ve 2014/... Esas, 2015/.... Karar sayılı bozma ilamına bu husus da eklenerek, hükmün bu yönden de bozulması gerekmiştir.