Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/22798 K.2016/17503

Yukarıda tarih ve numarası yazılı mahkeme kararının bozulmasına dair Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... sayılı Daire ilâmının müddeti içinde tashihen tetkiki davacı (karşı davalı) 3. kişi vekili tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daireye gönderilmiş olmakla okundu ve gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Davacı 3. kişi vekili, ... 5. İcra Müdürlüğü'nün ... sayılı talimat takip dosyasından 12.11.2010 tarihinde haczedilen tekstil makinalarının müvekkiline ait olduğunu, hurda halinde alınarak tamir edildiğini ileri sürerek haczin kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı alacaklı vekili, takibin dayanağını doğuran ölümlü iş kazasının, dava konusu mahcuzların davacı 3.kişiye satış tarihinden önce meydana geldiğini, borçlular ile davacı 3.kişi arasında alacaklıdan mal kaçırmak amacıyla yapılan muvazaalı işlemler bulunduğunu savunarak istihkak davasının reddini istemiş, karşı davasında ise buna ilişkin tasarruf işlemlerinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece haczin davacı 3. kişinin adresinde yapıldığı, borçlunun başka bir adreste faaliyet gösterdiği, davacı ile borçlular arasındaki makina satışının muvazaalı olduğunun kanıtlanamadığı, dava konusu makinaların ... Teks.San. ve T.A.Ş elinde iken hurdaya yakın bir vaziyette davacı tarafından satın alındığı, tamir edilerek kullanılır hale getirildiği gerekçesiyle istihkak davasının kabulü ile haczin kaldırılmasına, tasarrufun iptaline yönelik davanın reddine karar verilmiş; hüküm, davalı alacaklının temyizi üzerine Yargıtay 17. Hukuk Daire'sinin ... kararı ile bozulmuş; Daire kararına yönelik davacı- karşı davalı 3. kişi vekili tarafından karar düzeltme talebinde bulunulmuştur.

Dava, 3. kişinin İİK'nun 96 vd.maddesine dayalı istihkak davası ile alacaklının İİK'nun 97/17. maddesine dayalı karşı dava olarak açtığı tasarrufun iptali davasına ilişkindir.

1-Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve Yargıtay ilâmında açıklanan gerektirici sebeplere göre davacı- karşı davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve HUMK'nun 440. maddesinde yazılı hallerden hiçbirisine uymayan karar düzeltme itirazlarının reddine,

.//..

2-Tasarrufun iptali davasının amacı, bir alacağı ödememek için, mal varlığını azaltıcı veya artışını önleyici nitelikte, borçlu tarafından tek taraflı yapılan hukuki işlemler ve fiillerle, borçlunun amacını bilen veya bilmesi gereken kişilerle yaptığı tüm hukuki işlemleri alacaklının alacağı ile sınırlı olarak hükümsüz sayarak işlem konusu mal veya hak üzerinde borçluya aitmiş gibi cebri icraya devam edilerek alacaklının alacağını almasına imkan sağlamaktır.

İptal davası, icra hukuku yönünden alacaklıya alacağını tahsil olanağı sağlayan nispi nitelikteki yasadan doğan bir dava olup, tasarrufa konu malların aynı ile ilgisi yoktur.

İİK'nun 283/1. maddesine göre, tasarrufun iptali davasını açan davacının tasarrufun iptali davası sabit olduğu taktirde, bu davaya konu teşkil eden mal üzerinde, cebri icra yolu ile alacak miktarı kadar hakkını alma yetkisini elde eder ve söz konusu malın haczedilmesini ve satışını isteyebilir.

Davanın reddedilmesi ile, haczedilen mal üzerindeki haciz de kesinleşir. Alacaklı da icra takip işlemlerine devam ederek malın satışını isteyebilir.

HMK'nun 114/1-4. maddesinde hukuki yarar dava şartı olarak düzenlenmiştir. Hukuki yararın davanın açıldığı tarih itibariyle mevcut olması yeterli olmayıp, dava sonuçlanıncaya ve karar kesinleşinceye kadar hukuki yararın devamı gerekir.

Mahkemece, üçüncü kişinin açtığı istihkak davasında, davanın reddine karar verildiği takdirde, davalı-karşı davacı alacaklı vekili tarafından açılan tasarrufun iptali davasında, başlangıçta mevcut olan hukuki yarar ortadan kalkacaktır.

Açıklanan nedenlerle, tasarrufun iptali davasının kabulüne karar verilmesi gerektiğine dair ... tarihli bozma kararının bu kısmı doğru görülmemiş, bu yönleri amaçlayan karar düzeltme taleplerinin kabulü ile Yargıtay 17. Hukuk Dairesi'nin ... tarihli bozma kararının tasarrufun iptali davasının kabulü gerektiğine yönelik kısmının kaldırılmasına karar vermek gerekmiştir.