Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/688 K.2017/618

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, kısmen reddine karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

Davacı .... kişi vekili, müvekkilinin ... yıldır maliki olduğu “...” isimli işyerinde yapılan haczin usulsüz olduğunu iddia ederek istihkak iddialarının kabulüne, alacaklının haczedilen malın değerinin %...'i nispetinde tazminata mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, haczedilen malın üçüncü kişi elinde kabul edilmesinden dolayı mülkiyet karinesinin üçüncü kişi lehine olması ve buna bağlı olarak ispat külfetinin alacaklıda olması gözetildiğinde, davalı alacaklının iddialarını ispat edemediği, üçüncü kişi davacının sunduğu faturalarla hacizli eşyaların kendisine ait olduğunu ispatladığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne 06.06.2014 tarihli ....kişiye ait mallar üzerindeki kısmına ait haczin durdurulmasına, davacı tarafından takip alacağının %...'i oranında mahkemeler veznesine teminat yatırıldığında karar kesinleşinceye kadar icra takibinin durdurulmasına,

alacaklıya istihkak davası açması için ... gün süre verilerek talebin bu şekilde düzeltilmesine, alacaklı vekiline İcra Müdürlüğü tarafından istihkak davası açması için ihtar yazılmasına, alacaklı vekilinin tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

...-Bilindiği üzere, yargılamanın sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi, iddia ve savunma ile ilgili delillerin eksiksiz toplanıp tartışılabilmesi, davanın süratle sonuçlandırılabilmesi, öncelikle tarafların yargılamadan haberdar edilmeleri ile mümkündür. Tarafların davada yer almaları, dava ile ilgili işlemleri öğrenmeleri ve kendilerine tanınan hakları kullanmaları usulüne uygun olarak tebligat yapılması ile sağlanabilir.

Taraflara tebligat yapılmasını düzenleyen 6100 sayılı HMK.nun 27. (1086 sayılı HUMK.’nun 73.) maddesi hükmünde çok açık bir şekilde vurgulanan Hukuki Dinlenme Hakkı, Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin .... maddesinde açıklanan adil yargılanma hakkının en önemli unsurudur. Mahkeme, kural olarak tarafların iddia ve savunmalarını bildirmeleri için usulüne uygun olarak davet etmeden hükmünü veremez. Öncelikle yasaya uygun biçimde taraf teşkilinin tamamlanmasından sonra işin esasına girilmesi asıldır.

Somut olayda, davalı alacaklıya herhangi bir tebligat yapılmadan dosya üzerinden davacının iddiaları dikkate alınarak hüküm tesis edildiği görülmektedir. Tebligatla ilgili gerekliliğin yerine getirilmemesi, davalının davaya karşı cevap verme, delil bildirme ve bunların toplanmasını isteme gibi, "adil yargılanma hakkı" kapsamındaki "hukuki dinlenilme" hakkının (HMK.m.27) ihlali sonucunu doğrurur. O halde, davalıya HMK'nun 122.vd. maddelerinde gösterilen usul uygulanarak dava dilekçesi tebliğ edilerek davaya ilişkin savunmasının alınması, göstereceği olası deliller toplanarak yargılamaya devam edilmesi gerekirken, yazılı şekilde işlem ve karar tesisi usul ve yasaya aykırı olmuş hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.

...- Ayrıca, 6100 sayılı HMK’nun 33. maddesi uyarınca, Türk hukukunu resen uygulamakla yükümlü olan hâkim, tarafların ileri sürdükleri maddi olay ve netice talepleri ile bağlı olup, onların hukuki nitelendirmesi ile bağlı değildir. 04.06.1958 tarih, 1958/...-... sayılı ...

İçtihadı Birleştirme Kararı'nda da kabul edildiği gibi, taraflarca ileri sürülen iddia ve maddi olayların hukuki tavsifini yapmak mahkemeye ait olup, hakim olaya uyan ilgili yasa maddelerini re’sen gözetmek, bulmak ve uygulamak zorundadır. Eş anlatımla, olayların hukuksal açıdan değerlendirilmesi ve nitelendirilmesi mahkeme hakimine aittir.

Bu ilke ışığında, dava dilekçesindeki anlatımdan ve talep sonucundan, uyuşmazlığın, üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. maddeleri uyarınca mülkiyet hakkına dayalı olarak ileri sürdüğü istihkak iddiasına ilişkin olduğunun kabulü gerekir.

Bu durumda, yukarıdaki bentlerde anlatılan ilke ve kabullere göre Mahkemece yapılacak iş, borçlu da davaya dahil edilerek takip miktarı veya mahcuzun değerinden hangisi az ise, o değer üzerinden nispi harç alınarak ve bu şekilde noksan harç tamamlattırılarak tarafların tüm delilleri toplanarak, duruşma da açılmak suretiyle, çekişmenin istihkak davası prosedürüne göre çözümlenerek sonucuna göre bir karar vermek olmalıdır. Anılan bu hususlar dikkate alınmadan eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

...-Bozma sebep ve şekline göre, davalı alacaklı vekilinin sair temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.