Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/7392 K.2017/10390

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalılar ... ve ... taraflarından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacılar vekili, dava konusu 11293 ada 65 parsel üzerinde bulunan 2 adet müstakil ev, samanlıklar, ahırlar, garajlar, kuruluklar, besihanelerin mülkiyetinin tespitini talep etmiştir.

Davalılardan ... ve Zülfıye Kolay vekili, dava konusu olan evlerden 1 tanesi ile samanlıklar, ahırlar, garajlar, kuruluklar ve besihanelerin ...'ın eşi Kevser Kolayın babası Kadir Kolay tarafından yaptırıldığını, diğer evin ise Kadir Kolayın ölümünden sonra davalıların kayınpederi/dedesi Salih Kolay tarafından yaptırıldığını savunmuştur.

Davalılardan ..., ... ve ... vekili, dava konusu muhdesatların davacılara ait olduğunu, ortaklığın giderilmesi davasında da kabul ettiklerini, bu nedenle davalıların davanın açılmasına sebebiyet vermediklerini savunmuştur.

Davalılardan ... vekili, dava konusu taşınmazda 1/4 hissesi nedeniyle dava konusu arazi ve üzerindeki tüm yapılarda da 1/4 payının bulunduğunu savunmuştur.

Mahkemece; ortaklığın giderilmesi dosyasındaki bilirkişi raporu, dosyadaki fotoğraflar, dinlenen tanıklarca muhdesatların yerlerinin gösterilmesi, dosya içersindeki fotoğraflardan hangi muhdesatın kime ait olduğunun beyan edilmesi, taşınmazın taraflarca paylaşılmadığının tespiti ile bina yapılacak büyük bir alanın varlığı da göz önüne alınarak davanın kabulüne, muhdesatların davacılar tarafından yapıldıklarının ve mülkiyetlerinin davacılara ait olduğunun tespitine ve davalılardan ..., Gamze Büşra ve ...‘ın dava açmaya sebebiyet vermediklerinden aleyhe vekalet ücreti ve masraf takdirine yer olmadığına karar verilmiştir. Hüküm, yasal süresi içerisinde davalılardan ... ve ... vekili taraflarından temyiz edilmiştir.

Dava, dava konusu taşınmaz üzerindeki muhdesatların tespiti davasıdır.

Muhdesatın tespitine ilişkin davalar taşınmazın aynıyla ilgili olup, Mahkemece yapılacak iş; tarafların da hazır bulunmasına imkan sağlanacak şekilde yapılacak keşif ile H.M.K'nun 259/2. maddesine istinaden, dava konusu taşınmazlardaki muhdesatların ne zaman, kim veya kimler tarafından, ne şekilde meydana getirildiğinin, muhdesatların yeniden meydana getirilme niteliğinde olup olmadığının tarafların gösterdiği tanıklardan sorulmak suretiyle keşif mahallinde dinlenerek karar verilmesi gerekirken somut olayda mahkemece 09.05.2014 tarihinde yapılan keşifte sadece teknik bilirkişiler dinlendikten sonra davacı vekilinin 03.06.2014 tarihli duruşmada sunduğu fotoğraflar gösterilmek suretiyle yine aynı duruşma sırasında alınan tanık beyanlarına göre karar verilmesi doğru değildir.

Kabule göre ise, bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m).

22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukukunda, muhdesattan, bir arazi üzerinde yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı, bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak sağlamaz. Muhdesat sahibinin hakkı, sadece şahsi bir haktır (TMK 722, 724, 729 m.ler).

Taşınmaz üzerindeki bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

Ne var ki, çoğun içinde azda vardır kuralı gereğince, muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti, muhdesatı meydana getirenin tespiti isteğini de kapsadığı kabul edilmelidir. Bu tür davalarda, güncel hukuki yararın mevcut olması ve iddianın kanıtlanması durumunda, muhdesatın davacı tarafça meydana getirildiğinin tespiti isteğinin kabulüne, muhdesatın mülkiyetinin aidiyeti isteğinin ise reddine karar verilmesi gerekir. Muhdesatların davacılar tarafından meydana getirildiğinin tespiti şeklinde hüküm kurulması gerekirken muhdesatların mülkiyetlerinin davacılara ait olduğunun tespitine şeklinde hüküm kurulması doğru değildir.