Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/8221 K.2016/16470

... ile ... aralarındaki katkı payı ve katılma alacağı davalarının kabulüne dair ... Asliye Hukuk (Aile) Mahkemesi'nden verilen 06.11.2014 gün ve 2010/254 Esas, 2014/324 Karar sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalı tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili, evlilik birliği içinde edinilen taşınmazlar nedeniyle 40.000,00 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiş, 22.09.2014 tarihli ıslah dilekçesi ile talep miktarını arttırarak toplam 59.711,00 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep etmiştir.

Davalı ..., taşınmazların kooperatif yoluyla edinildiğini, edinilmesinde davacının katkısının olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile 59.711,00 TL alacağın davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiş, hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 sayılı HMK m. 33). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, katkı payı alacağı ve artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir.

1. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalının 119 ada 71 parsel 8 nolu bağımsız bölüme yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Tasfiyeye konu taşınmazın kooperatif üyeliği yoluyla edinilmesi halinde, kooperatife yapılan ödemelerden ve bu ödemelerin isabet ettiği dönemlerden hareketle, mal rejiminin tasfiyesi ile eşlerin alacak miktarları belirlenir. Kooperatif ödemelerinin 743 sayılı Türk Kanunu Medenisi'nin 170. maddesi gereğince mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu 01.01.2002 tarihinden önceki dönemde tamamlanması durumunda eşler lehine katkı payı alacağı, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 202/1. maddesi gereğince edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu 01.01.2002 tarihinden sonraki dönemde tamamlanmasında ise değer artış payı ve/veya artık değere katılma alacak hakkı doğabilecektir.

Kooperatif ödemelerinin bir kısmının mal ayrılığı bir kısmının da edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu dönemlerde yapılmasında; mal ayrılığı dönemindeki ödemelere her bir eşin yaptığı katkı oranı, daha sonra geçerli olacak edinilmiş mallara katılma rejimine kişisel mal olarak geçirilerek hesaplamanın yapılacağı kabul edilmektedir.

Buna göre; mal ayrılığı rejiminin geçerli olduğu dönemde (01.01.2002 tarihine kadar) eşlerin kooperatif ödemelerine yaptıkları katkı oranı, 743 sayılı TKM, Borçlar Kanunu'nun genel hükümleri ile Yargıtay ve Dairemizce kabul edilen "katkı payı alacağı" hesaplama yöntemi göz önünde bulundurularak belirlenmelidir. Kişisel mal olarak kabul edilen bu katkı oranı, 01.01.2002 tarihinden sonra geçerli olacak edinilmiş mallara katılma rejimi kurallarına göre, hesap edilecek "değer artış payı ve/veya artık değere katılma alacak" miktarlarının tespitinde gözetilecektir.

İhtiyaç duyulması halinde, değer tespiti, belirleme ve hesaplamaların yapılabilmesi için konusunun uzmanı bilirkişi veya bilirkişilerden de yardım alınmalıdır.

Somut olaya gelince; eşler, 28.03.1991 tarihinde evlenmiş, 06.04.2006 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün, kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir (TMK m. 225/son).

Sözleşmeyle başka mal rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilik tarihinden 4721 sayılı TMK'nun yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı (743 sayılı m. TKM 170), bu tarihten mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar ise, edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (4722 sayılı yasanın m. 10, TMK m. 202).

Tasfiyeye konu 119 ada 71 parsel 8 nolu bağımsız bölüm, her ne kadar tapuda satış yoluyla 30.12.2003 tarihinde davalı adına edinilmiş gözüküyor ise de, dosyadaki bilgi ve belgelerden taşınmazın S.S. Irmak Konut Yapı Kooperatifi üyeliği ile edinildiği, davalının tam olarak tespit edilemese de 01.01.2002' den önce üyeliğinin başladığı anlaşılmaktadır. Mal rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı bulunduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır (TMK 179.m).

Yukarda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler uyarınca yapılan incelemede;

Tüm dava dosyası kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; tasfiyeye konu 119 ada 71 parsel 8 nolu bağımsız bölüm her ne kadar tapuda satış yoluyla 30.12.2003 tarihinde davalı adına edinilmiş gözüküyor ise de, taşınmazın S.S. Irmak Konut Yapı Kooperatif üyeliği ile edinildiği anlaşılmaktadır. S.S.

Irmak Konut Yapı Kooperatifi'nden davalının kooparetife üyelik tarihi, ödemeye ilişkin bilgi ve belgeler getirtilerek, yukarda açıklanan Dairemiz ilke ve uygulamalarına göre, 01.01.2002 tarihinden önce yapılan ödemelere davacının katkısının olmadığının ve 01.01.2002 tarihinden önce yapılan ödemelerin davalının kişisel malı ile yaptığı katkı olarak kabul edilerek,

01.01.2002 tarihinden sonra geçerli olacak edinilmiş mallara katılma rejimi kurallarına göre hesap edilecek artık değere katılma alacağı miktarlarının tespitinde denkleştirilmesinde gözönünde bulundurularak hesaplanması gerekirken, mahkemece delillerin hatalı değerlendirilip taşınmazın tamamının edinilmiş mal olarak kabul edilerek yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuş bozmayı gerektirmiştir.