Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/9485 K.2016/17239

... ile ... ve müşterekleri aralarındaki TMK 240/3'e dayalı tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair ... Aile Mahkemesi'nden verilen ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalılardan ... ve davalılar ... ve müşterekleri taraflarından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili, müvekkili ile muris ...'nın 1996'da evlediklerini, ...'nın 2012'de vefat ettiğini, evlilik birliği içerisinde 2 nolu bağımsız bölüm ile bir adet araç edinilerek muris adına tescil edildiğini, 2 no'lu bağımsız bölümün aile konutu olduğunu açıklayarak sağ kalan eş davacının katılma alacağı hesap edilerek TMK 240. maddesine göre katılma alacağına mahsuben, yetmez ise bedel eklenmek suretiyle aile konutu ve ev eşyaları üzerinde mülkiyet hakkı tanınması ve eski tapu kaydının iptali ile davacı adına tescilini talep etmiştir.

Davalı asıllar ..., ..., ..., ... ve ... davaya konu aile konutunun 1996 yılında muris tarafından davalılardan ...'tan satın alındığını, davacının taşınmazın alınmasında bir katkısının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Davalı asıl ..., dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen cevap vermemiş; ön inceleme duruşmasına katılarak davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kabulü ile 2 nolu mesken vasıflı bağımsız bölümde muris ... adına kayıtlı bulunan taşınmazın aile konutu olarak TMK'nın 240. maddesi gereğince ev eşyaları ile birlikte mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine, 2 no.lu bağımsız bölümün muris ... adına olan tapu kaydının iptaline, TMK'nın 240. maddesi gereğince davacı adına tapuya kayıt ve tesciline, mahkeme veznesine depo edilen 17.223,37 TL'nin ... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin ... sayılı veraset ilamına göre 1/6 oranında davalılara ödenmesine, davacının ... plaka sayılı araç üzerinde miras ve katılma alacağı hakkının sona erdiğinin tespitine karar verilmiştir. Hüküm, süresi içerisinde davalı asıllar tarafından temyiz edilmiştir.

1- Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davalı asılların aşağıdaki bent kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. -//-

2-Davalı asılların diğer temyiz itirazlarına gelince; Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 s.lı HMK 33 m). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, ölüme bağlı mal rejiminin tasfiyesi ile artık değere katılma alacağına mahsuben aile konutu niteliğindeki mesken üzerinde sağ eş lehine mülkiyet hakkı tanınması isteğine ilişkindir.

Artık değere katılma alacak miktarı hesaplanırken, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan malların, bu tarihteki durumlarına göre, ancak tasfiye tarihindeki sürüm (rayiç) değerleri esas alınır (TMK 227/1, 228/1, 232 ve 235/1. m). Yargıtay uygulamalarına göre, tasfiye tarihi karar tarihidir.

Somut olayda davacı ile müteveffa ..., 09.06.1996 tarihinde evlenmiş, taraflar arasındaki mal rejimi eşlerden ...'in 06.01.2012 tarihinde ölmesi üzerine sona ermiştir. (TMK'nun 225/1. m). Dava konusu 2 nolu mesken, 17.10.2007 tarihinde satış yolu ile muris adına tescil edilmiştir.

Mahkemece, mesken ve araç yönünden davacının miras payı tenkis edilerek katılma alacağı hesaplanıp mahsubu yapılmış, eksik kaldığı tespit edilen 17.223,37 TL mahkeme veznesine davacı tarafça depo edilerek aile konutu yönünden mülkiyet hakkı tanınması ile davacı adına tescile karar verilmiştir.

Ne var ki ... tarihli hesap bilirkişi raporları incelendiğinde davaya konu 2 nolu meskenin hatalı bir şekilde dava tarihi itibariyle tespit edilen değeri üzerinden davacının katılma alacağı ile davalılara ödenecek miktarın hesaplandığı anlaşılmaktadır. Bunun yanı sıra meskenin tapu kaydına göre ... arsa payı dahil değeri de hesaplamaya dahil edilmemiştir.

Mahkemece, davaya konu meskenin arsa payı dahil tasfiye tarihi itibariyle (bozmadan sonra verilecek karara en yakın tarih) sürüm değeri tespit edilerek mesken yönünden belirlenecek alacak ve temyiz edenlerin sıfatı nedeniyle usuli kazanılmış hakları gözetilerek araç yönünden dosyada mevcut tespit edilen alacak ile birlikte davacının toplam katılma alacağı ve davalılara ödenecek miktarın da buna göre belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde davalılara ödenecek miktarın düşük çıkmasına yol açacak şekilde yapılan hesaplama esas alınarak hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.