Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/9724 K.2016/17525

... ile ... ve ... aralarındaki aile konutunun sağ eşe özgülenmesi, olmadığı takdirde katkı payı alacağı davasında mahkemenin yetkisizliğine dair ... 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili, ... parselde bulunan 8 nolu meskenin 2002 yılından önce muris ... adına alınmış olması ve bu alımda davacının katkısının bulunması nedeniyle öncelikle söz konusu taşınmazın davalılar hissesine düşen kısmının davacı adına kayıt ve tesciline, olmadığı takdirde mal rejiminin tasfiyesi ile alacak isteğinde bulunmuştur.

Davalılar ... ve ... vekili, cevap süresinin uzatılması talebini içerir dilekçede yetkisizlik itirazında bulunarak davanın taşınmazın bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul Anadolu Mahkemesi'nde, bu mahkemenin yetkili olmadığının varsayılması halinde davalıların ikametgahlarının bulunduğu yer olan İstanbul Mahkemelerinde görülmesi gerektiğini bildirmiştir.

Mahkemece, TMK'nun 255.maddesi uyarınca açılan tapu iptal ve tescil davasının gayrimenkulün aynına ilişkin olup kesin yetkili mahkemenin taşınmazın bulunduğu yer olan İstanbul Anadolu Mahkemesi olduğu gerekçesiyle mahkemenin yetkisizliğine, bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hâkime aittir (6100 s.lı HMK 33 m). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava; TMK'nun 240.maddesine dayalı ölüme bağlı mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan aile konutunun özgülenmesi, olmadığı takdirde katkı payı alacağı isteğine ilişkindir.

Davacı ile müteveffa ..., 21.03.1946 tarihinde evlenmişler, taraflar arasındaki mal rejimi, eşlerden ...'nin 18.04.2012 tarihinde ölmesi üzerine sona ermiştir. Dava konusu ... parselde bulunan 8 nolu bağımsız bölüm, 28.09.1987 tarihli resmi senet ile müteveffa tarafından 3.kişiden satın alınmış ve 01.02.1989 tarihninde kat mülkiyeti tesisi suretiyle müteveffa ... adına tescil edilmiştir.

Mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda, yetkiyi düzenleyen 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 214/1. maddesi hükmüne göre, eşler veya mirasçılar arasındaki mal rejiminin tasfiyesine ilişkin davalarda, mal rejiminin ölümle sona ermesi durumunda ölen eşin son yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Bu yetki kesin olup(TMK'nun 576. m) dava şartıdır(HMK'nun 114/ç. m). Kesin yetki kuralı, taraflarca ileri sürülmese dahi yargılamanın her aşamasında mahkemece resen gözetilir(HMK'nun 115/1. m).

TMK'nun 19 ve 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu'nun 3/z-çç ve 7/1-g. maddelerine göre, yerleşim yeri, sürekli kalma niyetiyle oturulan yerdir ve kişilerin nüfus aile kütük kayıtlarında bulunması gereken bilgiler arasında sayılmıştır.

Mal rejiminin tasfiyesi davalarında yetki, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu hükümlerine göre değil, özel düzenlemenin yer aldığı Türk Medeni Kanunu'na göre belirlenmelidir.

Somut olayda; mahkemece davanın TMK'nun 255.maddesi uyarınca tapu iptal-tescil davası olduğu, gayrimenkulün aynına ilişkin olduğu, taşınmazın bulunduğu yer olan İstanbul Anadolu Mahkemesi'nin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmişse de, bu karara katılma olanağı bulunmamaktadır. Az yukarıda açıklanan kanun maddesi uyarınca TMK'nun 240.maddesine dayalı ölüme bağlı mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan aile konutunun özgülenmesi, olmadığı takdirde katkı payı alacağı isteğine ilişkin davada, ölenin son yerleşim yeri mahkemesi yetkili olup, mahkemece ölenin son yerleşim yeri tespit edilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.