Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2015/9738 K.2017/16236

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, Müdahil/Davacı ... Mirasçılarının davasının kabulüne diğer davacıların davalarının reddine karar verilmiş olup hükmün davacı ... Yağ vekili San. ve Tic. Ltd. Şti, davalılardan ... ve .... vekili, davalı ... vekili davacı ... vekili taraflarından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ... Yağ Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti vekili, vekil edeninin, ham pamuk, soya yağı ve küspe imalatı yapan bir şirket olduğunu, davaya konu 1105 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki, işletme için zaruri olan bina ve müştemilatın, vekil edeni tarafından yapıldığını açıklayarak, muhdesatın vekil edeni şirket tarafından meydana getirildiğinin tespiti ile tapu kaydına şerh verilmesini istemiştir.

İş bu davada, asli müdahil olarak, bağımsız hak talebinde bulunan ... vekili, davaya konu taşınmazın tapu kaydında. “Tarım aletleri fabrikası ....'na aittir” şerhinin bulunduğunu, taşınmaz üzerindeki binaların ve müştemilatının .... tarafından yapıldığını ve vekil edeninin de bu yapıları, .... mirasçılarından satın aldığını, bu binaların bir kısmını ...

Tuz işletmesine, bir kısmını ise davacı şirkete kiraya verdiğini, arazinin mülkiyetinin ...'ne ait olduğunu, davacı şirketin kira sözleşmesi kapsamında kira bedellerini bir dönem ödediğini ancak daha sonra ödemediğini, bu nedenle aleyhine icra takibi başlatıldığını, davacı şirket tarafından, davaya konu yerin ...'ye ait olduğu iddiası ile açılan menfi tespit davasında, ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2005/465 E., 2007/160 K., sayılı kararı ile.

“Kira sözleşmesinin fabrika binasına ilişkin olduğu, binanın ...'ye ait olmadığı” belirtilmek suretiyle davanın reddedildiğini açıklayarak, davacı tarafın davasının reddini savunmuş, asli müdahil ...'ın vefatı üzerine, ... mirasçıları vekili tarafından ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2006/316 Esas sayılı dosyası ile açılan davada, aynı iddia ve beyanlar ile, ... mirasçıları lehine tespit kararı verilmesi talebinde bulunulmuş, dava eldeki dava ile birleşmiştir.

Birleşen, ... 2.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2007/393 sayılı dosyasında, davacı ... vekili, davaya konu taşınmazdaki binaların evveliyatında ....'na ait olduğunu, ....'nun ölümünden sonra binaların terkedildiğini ve harabeye döndüğünü, taşınmazın 265 m2 için ...'ne kira ödeyerek kullanmaya başladığını ve taşınmazlar üzerinde ciddi tamiratlar ve kalıcı yapılar yaptığını açıklayarak, tesis ve binaların vekil edenine ait olduğunun tespitini istemiştir.

Davalılar, davaların reddini savunmuştur.

Mahkemece, “Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda dosyamız içinde bulunan ... 2.Sulh Hukuk Mahkemesinin Yargıtay denetiminden geçerek kesinleşen 2005/465 esas ve 2007/160 karar sayılı dava dosyası içeriği ve gerekçesi ile dava konusu parselin arsasının Maliye Hazinesine ait olduğu üzerindeki muhdesatında ...'a ait olduğu subut bulmuştur” düşüncesinden hareketle, ... mirasçılarının davasının kabulü ile 1105 ada 1 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki muhdesatın, ... mirasçılarına ait olduğunun tespitine, diğer tüm davaların reddine karar verilmesi üzerine; hüküm, davacı, davalı ... vekili ... Yağ Sanayi ve Ticaret Ltd.Şti vekili, birleşen dosya davacısı ... vekili ve davalılardan ... ve ... vekili tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dava, muhdesatın aidiyetinin tespiti isteğine ilişkindir.

Mahkemece her ne kadar yazılı gerekçe ile ... mirasçılarının davasının kabulüne, diğer davaların reddine karar verilmiş ise de, Mahkemenin bu gerekçesine katılma imkanı bulunmadığı gibi, Mahkemece yapılan inceleme ve araştırma da hüküm vermeye yeterli değildir.

Zira; Muhdesatın aidiyetinin tespitine ilişkin davalarda, Mahkemece araştırılması gereken husus; muhdesatın kim tarafından, hangi gelirlerle, kimin adına ve hesabına, ne zaman ve ne şekilde yaptırıldığı hususları olup, bu hususların duraksamaya yer vermeyecek şekilde tespiti gerekir.

Somut olayda; dosya kapsamı belgelerin incelenmesinden, davaya konu taşınmazın toplamda 2.892 m2 miktarında olup, mülkiyetinin ...'ye ait olduğu ve taşınmaz kaydında, “Üzerindeki tarım aletleri fabrikası ....'na ait” şerhinin bulunduğu, ... Defterdarlığı ... ile davacı şirket arasında imzalanan kira sözleşmesine göre, taşınmazın 2.501,64 m2'sinin davacı şirket tarafından kiralandığı, davaya konu taşınmaz mal kira şartnamesi'nin, özel şartlar bölümünün 20.maddesinde, taşınmaz malın kiraya verilen 2.501, 69 m2 lik kısmı üzerindeki Yağ Fabrikasına ait makine ve teçhizatların ... A.Ş'ye ait olduğu hususunun yazılı olduğu anlaşılmaktadır.

Davacıların dava dilekçelerindeki ve aşamalardaki iddiaları, taşınmazın mülkiyetinin Hazineye ait olduğu, bu taşınmaz üzerinde, öncesinde, ....'na ait tarım aletleri fabrikası bulunduğu, ....'nun ölümü ile bu binaların harabeye dönüştüğü, taşınmaz üzerinde parça parça yerlerin ...'den kiralanmak suretiyle kullanıldığı ve kullanılan alanlarda gerek eski yapıların tadil edilerek, gerekse yıkılarak yeni yapıların oluşturulduğu, ayrıca ilave yapıların yapıldığı;

asli müdahilin iddiasının ise, fabrika binalarının ilk sahibi .... mirasçılarından satın alındığı olduğuna göre, Mahkemece yapılması gereken iş, tüm tarafların hazır bulunmasına imkan verecek şekilde mahallinde keşif yapılması, taraf tanıklarının keşif mahallinde dinlenmesi, tarafların iddia ve savunmalarına yönelik delillerinin eksiksiz toplanması, yapıların hangilerinin .... tarafından yapılan yapılar olduğu, başkaca yapılar var ise, kimin hangi bölümü, ne zaman, ne şekilde, kimin nam ve hesabına yaptırdığı,

tadil edildiği iddia edilen kısımların yeni bir muhdesat oluşturma niteliğinde olup olmadığı hususlarında duraksamaya yer vermeyecek şekilde, uzman bilirkişilerden denetime elverişli, ayrıntılı ve krokili rapor alınması ve neticede oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, yeterli araştırma ve inceleme yapılmaksızın, yerinde olmayan gerekçeler ile yazılı şekilde karar verilmesi, kabule göre de, mahkemece kabul kararı verilen muhdesatları gösterir krokili Fen bilirkişi raporunun karara ek yapılmayışı doğru görülmemiştir.