Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/15109 K.2016/17304

... ile ... ve müşterekleri aralarındaki muhdesatın tespiti davasının kabulüne dair Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 11.06.2014 gün ve 2016/310 sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalılar vekilleri tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, .... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2012/1001 Esas sayılı dava dosyasında tarafların hissedar oldukları 452 parsel sayılı taşınmazın ortaklığın giderilmesi davasına konu edildiğini, davaya konu taşınmazı, müvekkilinin dedesi Mustafa Oğuz'un müvekkiline 1994 yılında satış yaptığını, müvekkilinin 1995 yılında çeşitli yerlerden borç alarak ve birikimleri ile 400 m²'lik kapalı alana birinci etap kümes yaptığını, 1997 -1998 yılları arasında 600 m²'lik kapalı alan olmak üzere ikinci etap kümes yaptığını belirterek 452 parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 1000 m²'lik kapalı alanlı kümeslerin müvekkili tarafından yapıldığının ve mülkiyetinin müvekkiline ait olduğunun tespitine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar vekili; dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan tesisin murisleri Mustafa Oğuz tarafından onun sağlığında yaptırıldığını ve sağlığından beri mevcut olan bir tesis olduğunu belirterek, davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davanın kabulü ile davaya konu ...Köyü 452 parselde bulunan bilirkişilerin 24/12/2013 tarihli rapor ve 24/01/2014 tarihli ek raporunda maviye boyalı olarak gösterilen 380 m2 miktarlı eski kümesin mülkiyetinin davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava; muhdesat tespiti isteğine ilişkindir.

1-) Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, yazılı şekilde hüküm verilmiş olmasında işin esası yönünden bir isabetsizlik bulunmadığından aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan ve işin esasına yönelik davalılar vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2) Bir şeye malik olan kimse, o şeyin bütünleyici parçalarına da malik olur (4721 s.lı TMK 684/1 m). Arazi üzerindeki mülkiyet, kullanılmasında yarar olduğu ölçüde, üstündeki hava ve altındaki arz katmanlarını kapsar. Bu mülkiyet kapsamına, yasal sınırlamalar saklı kalmak üzere yapılar, bitkiler ve kaynaklar da girer (TMK 718 m).

22.12.1995 tarih ve 1/3 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararında da vurgulandığı gibi Eşya Hukuku'nda, muhdesattan, bir arazi üzerinde yapı ve tesisler ile bağ ve bahçe şeklinde dikilen ağaçları anlamak gerekir. Muhdesat, sahibine arazi mülkiyetinden ayrı, bağımsız bir mülkiyet veya sınırlı bir ayni hak bahşetmez. Muhdesat sahibinin hakkı, sadece şahsi bir haktır (TMK 722, 724, 729 m.ler).

Taşınmaz üzerindeki bina, ağaç gibi bütünleyici parça niteliğindeki muhdesatların taşınmazın arzından ayrı bir mülkiyetinin varlığından söz edilemez. Açıklanan ilke ve esaslara göre, kural olarak muhdesatın arz malikinden başkasına aidiyetinin tespiti istenemez.

Ne var ki; çoğun içinde az da vardır kuralı gereğince, muhdesatın mülkiyetinin aidiyetinin tespiti isteğinin, muhdesatı meydana getirenin tespitini de kapsadığı kabul edilmelidir. Muhdesatın aidiyeti isteğiyle açılan bu tür davalarda, güncel hukuki yararın mevcut olması ve iddianın kanıtlanması durumunda muhdesatın davacı tarafça meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekir.

Somut olayda; dosyanın içeriğine, toplanan delillere, tanık beyanlarına göre, dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatların davacı tarafından meydana getirildiği sabit olmuştur. Mahkemece muhdesatın davacı tarafından meydana getirildiğinin tespitine karar verilmesi gerekirken, muhdesatın davacıya ait olduğunun tespitine karar verilmesi doğru değil ise de, bu yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden hükmün düzeltilerek onanması gerekmiştir