Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/18153 K.2017/2545

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili, davalı Menekçe Delen vekili ve dahili davalı Denizbank AŞ. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı 3. kişi vekili, 06.12.2012 tarihinde müvekkiline ait olan 1267 ton krom madeninin haczedildiğini, davanın kabulü ile haczin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı alacaklı vekilleri, davanın reddini istemiştir.

Mahkemece, borçluya ait fabrika bahçesinde ve dışarısında haczedilen krom madeninin misli mal niteliğinde olduğu, davacı tanığının beyanından da anlaşılacağı üzere, ayırt edilmek suretiyle muhafaza edilmediği, borçlunun krom madenciliği faaliyeti yaptığı, davacı ile akdedilmiş olan sözleşme konusu malın ayırt edici özelliklerinin olmadığı, haczedilen maden ile sözleşme konusu madenin farklı tenör derecelerinde bulunduğu, madenlerin 3. kişiye ait olduğunun ispatlanamadığı gerekçesiyle davanın reddi ile davacı aleyhine takip konusu alacağın %20 'si oranında tazminata karar verilmiştir.

Hüküm, davacı 3. kişi vekili ve davalı vekilleri tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. Maddelerine dayalı istihkak iddiasına ilişkindir.

1- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 48. maddesi uyarınca, Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir.

Davacı 3. kişinin Çin Halk Cumhuriyeti (Hong Kong) tabiyetinde bir şirket olduğu anlaşılmaktadır. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu Mahkemece re'sen gözetilmelidir. Bu sebeple Mahkemece, öncelikle dava tarihi itibariyle Hong Kong ile Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki idari ilişkinin mahiyeti belirlendikten sonra, ulaşılacak sonuca göre yabancılık teminatı hususunun 5718 sayılı MÖHUK'nun 48. maddesi hükmü çerçevesinde irdelenmesi gerekirken, bu husus irdelenmeden, doğrudan işin esasına girilmesi doğru olmamış, hükmün bu yönden re'sen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre davalı alacaklı Menekşe Delen vekili ve davalı alacaklı Denizbank AŞ vekilinin temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.