Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/1836 K.2019/1610

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş olup hükmün davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacılar vekili, davalı Hazineye karşı açtığı davada, dava konusu 49 parsel sayılı taşınmazın maliki Salih Kızı ölü Hanife'nin nüfus kayıtlarının bulunamadığını ve mirasçılarının tespit edilemediğini, vekil edenlerinin taşınmazın 412/3523 m2’lik kısmında 28 yıldan fazla süredir nizasız ve fasılasız zilyet olduklarını belirterek, 49 parsel sayılı taşınmazın TMK’nin 713/2 maddesine göre tapu kaydının iptali ile vekil edenleri adına tesciline karar verilmesini istemiş, 17/03/2015 tarihli dilekçesi ile de, kayıt malikinin mirasçılarını davaya dahil etmiştir.

Davalı ... vekili; TMK'nin 713. Maddesinin ikinci fıkrasında yer alan "ölmüş" sözcüğünün Anayasa'ya aykırı olduğundan iptaline karar verildiğini, aynı kanunun 594.maddesi uyarınca taşınmazın ... adına tescil edilmesi gerektiğinden, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Bir kısım dahili davalılar ..., ..., ..., ..., , ..., ..., ..., ... vekili ve davalılar ..., ... davanın reddini savunmuşlardır.

Mahkemece, tapu kayıt maliki...kızı ...'nin mirasçılarının mahkeme kararı ile saptantığı, TMK’nin 713.madde koşullarının oluşmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, hüküm davacılar vekili tarafından temyiz edilmiştir.

1. Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına, tapu kayıtları, tapulama tutanağındaki açıklamalar karşısında tapu maliki ... kızı ...'nin bilinmeyen kişilerden olmayıp, tanınan ve bilinen kişilerden olduğu, bu bakımdan dayanılan "tapu kütüğünden maliki kim olduğu anlaşılamayan" sebebi yönünden davanın reddine karar verilmiş olmasında bir isabetsizlik görülmediğine göre, davacılar vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Tüm dosya içeriğine göre, davada ayrıca TMK'nin 713/2. maddesinde yazılı "ölüm" sebebine de dayanıldığı görülmektedir. Mahkemece, bilinmeyen hukuki sebebine dayalı olarak dava reddedilmiş, ölüm hukuki sebebine dayalı olarak bir araştırma yapılmamıştır.

Kural olarak, tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün değildir. Ancak, kanunun açıkça izin verdiği ve düzenlediği ayrık durumlarda tapulu bir yerin veya tapuda kayıtlı bir payın koşulları oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olabilir. Kanun'un açıkça izin verdiği hallerden biri de TMK'nin 713/2 maddesindeki düzenlemelerdir.

Anılan maddede, “aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılmayan veya yirmi yıl önce ölmüş ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir” hükmüne yer verilmiştir.

Her ne kadar, TMK'nin 713/2. maddesinin 2.fıkrasında yer alan “…ölmüş…” sözcüğünün, Anayasa Mahkemesinin 17.3.2011 gün ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı kararıyla iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmişse de. Anayasasının 153/5. fıkrasında “iptal kararlarının geriye yürüyemeyeceği” açıklanmıştır.

Nitekim Anayasa Mahkemesi de, 12.12.1989 gün ve 1989/11 Esas, 1989/48 Karar sayılı kararında iptal kararlarının geriye yürümezliği kuralını kabul etmek suretiyle, hukuksal ve nesnel alanda sonuçlarını doğurmuş bulunan durumların iptal kararlarının yürürlüğe gireceği güne kadar ki dönem için geçerli sayılması sağlanmıştır. Bu açıklamalar ışığında.

TMK'nin 713/1 ve 2. fıkralarına dayalı olarak açılan tapu iptal ve tescil davalarında, koşullarına uygun olarak 20 yıllık zilyetlik süresinin tamamlandığı anda mülkiyetin kazanıldığının ve zilyet lehine kazanılmış (müktesep) hak doğduğunun kabulü gerekmektedir.

Şu halde, Anayasa Mahkemesince yürürlüğün durdurulması kararının verildiği 17.3.2011 tarihi ya da davanın açıldığı tarihten hangisi önce ise, o tarihe kadar kazanma koşulları tamamlanmışsa, tapunun iptaliyle zilyet adına tesciline karar verilmesi gerekmektedir. Bu gibi hak sahiplerinin 17.03.2011 tarihinden önce veya sonra dava açmalarının bir önemi bulunmamaktadır.

Somut olayda, Mahkemece, bilinmeyen hukuki sebebine dayalı olarak dava reddedilmiş, ölüm hukuki sebebine dayalı olarak ise bir araştırma yapılmamıştır.

O halde, Mahkemece yapılması gereken iş, tapu iptali ve tescil davalarında, davanın kayıt malikine, kayıt maliki ölmüş ise, saptanacak mirasçılarına yöneltilerek açılacağı, davada taraf teşkili sağlanmadan işin esası hakkında hüküm kurulamayacağı (HGK'nın 22.02.2012 tarih, 2011/8-763 E. 2012/85 sayılı kararı) hususları da gözönünde bulundurularak, tapu maliki ile dosyada yer alan veraset ilamındaki kişinin aynı kişi olup-olmadığı hususun her türlü teredütten uzak bir şekilde belirlenmesi, tüm mirasçıların davaya eksiksiz olarak katılımının sağlanması,

dava konusu parsel ve tapu maliki Hanife hakkında açılmış bulunan, gaiplik, kayyım atanması, kayyımlığın kaldırılması davalarının da irdelenerek iddia ve savunma çerçevesinde toplanmış ve toplanacak deliller doğrultusunda davacının ölüm hukuki sebebine dayalı olarak açtığı davası hakkında da olumlu-olumsuz bir karar verilmesi olmalıdır.