Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/20907 K.2016/16289

... ile ... aralarındaki katkı payı ve katılma alacağı davasının kısmen kabulüne dair ... ....... Aile Mahkemesi'nden verilen ........2014 gün ve 202/789 sayılı hükmün ...'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... .... vekili, evlilik birliği içinde edinilen davalı adına kayıtlı bir adet daire, bir adet araç, davalı adına kayıtlı dairenin bulunduğu apartman bahçesinde belediye tarafından yapılan kamulaştırma nedeniyle davalı hissesine düşen kamulaştırma bedeli ve davalının .... bağışa dayalı emeklilik sisteminde parası bulunduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla edinilmiş mallara katılma rejimine göre malların paylaştırılmasını talep etmiş; ........2013 tarihli dilekçesi ile fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak davalının malvarlığının yarı değeri olan 296.584,50 TL'nin faiziyle birlikte davalıdan tahsili olarak talep miktarını açıklamıştır.

Davalı ... .... vekili, kamulaştırma bedelinin bir kısmının kamulaştırma davasına bakan vekile vekalet ücreti olarak ödendiğini ve bu hususun hesaplamada gözetilmesini, .... emeklilik sistemindeki paranın sistem kuralı gereği katılımcıya ödenecek bir para olmayıp vefatı halinde mirasçılarına ödenecek olduğunu, davaya konu aracın parası davalı tarafından ödenerek davacının kullanması için satın alındığını, .......'deki dairenin ise davalının annesinin katkıları ile alınıp satılan iki taşınmazdan sonra satın alındığını, davalının kişisel malı olduğunu ve davacının katkısının bulunmadığını ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulü ile davacının yasal rejime dayalı katılma alacağının .......'de edinilmiş taşınmaz, otomobil ve ....'tan yapılması söz konusu gelir ödemesinden ibaret olduğu gerekçesiyle, 117.849,86.-TL katılma alacağının karar tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. Hüküm, süresi içerisinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Taraflar, ........1996 tarihinde evlenmiş, 04.04.2011 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün, ........2012 tarihinde kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir ( TMK 225/son). Sözleşmeyle başka mal rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilik tarihinden 4721 sayılı TMK'nun yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı (743 sayılı TKM 170.m), bu tarihten mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar ise, edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (4722 sayılı yasanın ..., TMK 202.m). Mal rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı bulunduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır (TMK 179.m).

...-Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

...-a. Davacı vekilinin kamulaştırma bedeline ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

4721 s.lı TMK’nun 235/... maddesi uyarınca mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan edinilmiş mallar tasfiye edilir. ... ve Dairemiz uygulamalarına göre mal rejiminin sona erdiği anda mevcut olmamakla birlikte hakedilmiş, olan belirlenebilir beklemeceli haklar da tasfiye hesabında göz önünde bulundurulur.

Mahkemece, .......'deki evin bulunduğu taşınmazın bir kısmının kamulaştırılması nedeniyle ödenen bedele ilişkin olarak katılma alacağı hesabında kamulaştırma sonucu taşınmazın değer kaybı ve tasfiye tarihindeki hesaplamada bu değer kaybına göre değerlendirme yapıldığından ayrıca mal rejiminin sona erdiği dava tarihinden sonra ödeme yapılması da gözönüne alınarak katılma alacağı aktif hanesinde dikkate alınmadığı gerekçesiyle talep reddedilmiş ise de, dosya kapsamındaki evrak ve bilgilerin hüküm kurmaya yeterli olmadığı anlaşılmaktadır.

Kamulaştıma bedelinin eşler arasında mal rejimi sona erdikten sonra davalı eşe ....02.2012 tarihinde ödendiği Vakıfbank yazısı ile anlaşılmaktadır. Ne var ki kamulaştırma bedeline davalının hangi tarihte hak kazandığına ilişkin kamulaştırma evrakları getirtilmemiştir. Davalının bedele hak kazandığı tarih evlilik birliği içinde ise açıklandığı üzere belirlenebilir beklemeceli hak oluşturacak ve davacının bu bedel üzerinde katılma alacağı hakkı bulunacaktır. Şayet mal rejiminin sona erdiği tarihde henüz kamulaştırma işlemi yapılmamışsa bu bölümün davalının mülkiyetinde ve mevcut olduğu düşünülmelidir. Mahkemece, ilgili kamulaştırma evrakları getirtilerek sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm tesisi doğru olmamıştır.

...-b. Davacı vekilinin .......'deki daireye ilişkin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Eşlere ait kişisel ve edinilmiş mallar, mal rejiminin sonra ermesi anındaki durumlarına (nitelik, seviye, aşama vs) göre değerlendirilir (TMK’nun 228/.... m). Bu malların, kural olarak tasfiye anındaki (TMK’nun 227/... ve 235/.... m), sürüm (rayiç) değerleri (TMK’nun 232, 239/.... m) hesaba katılır. ... ve Dairemizin uygulamalarına göre, tasfiye tarihi karar tarihidir. Mahkemece, tasfiye konusu malın karara en yakın tarihteki sürüm değeri belirlenmelidir.

Açıklanan ilkeler ışığında somut uyuşmazlık incelendiğinde; hükme esas alınan rapor da tasfiyeye konu dairenin kamulaştırma sonrası oluşan yüzölçümü dikkate alınarak davacının katılma alacağının hesaplandığı anlaşılmaktadır. Ne var ki, az yukarıda açıklandığı üzere mal rejiminin sona erdiği tarih itibariyle kamulaştırma işlemi yapılıp yapılmadığı, mal rejiminin sona erdiği tarih itibariyle taşınmazın mevcut durumu dosyadan anlaşılamamaktadır. Mal rejimi sona erdiğinde henüz kamulaştırma işlemi yapılmadığı tespit edilirse, katılma alacağının hesaplanmasında kamulaştırma öncesi davalıya düşen metrekare üzerinden hesap yapılması gerekecektir.

Bunun yanı sıra dosya kapsamında tarafların tanıklarının beyanlarından dava konusu dairenin edinilmesi esnasında davalının annesinin sadece 40.000,00 TL para yardımında bulunduğu ve sadece bu miktarın davalının kişisel malı olacağı gözetilmesi gerekirken dosya kapsamına uymayan şekilde 150.000,00 TL paranın davalının kişisel malı olduğunun kabulü doğru olmamıştır. Mahkemece, tasfiyeye konu daire yönünden mal rejiminin sona erdiği tarih itibariyle mevcut durumunun tespiti için kamulaştırma evraklarının getirtilmesi ve sadece 40.000,00 TL'nin davalının kişisel malı olduğu gözetilerek yapılacak hesap sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm tesisi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.