Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/21276 K.2016/17523

... ile ... ve ... aralarındaki muhdesatın tespiti davasının kabulüne dair ... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davalılardan ... tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, ortaklığın giderilmesi davasına konu edilen ... parsel sayılı taşınmazdaki zeytin ağaçlarının davacı tarafından ... yetiştirildiğini açıklayarak, sözkonusu zeytin ağaçlarının vekil edenine ait olduğunun tesptine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar, davacının iddialarının doğru olmadığını belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.

Mahkemece, davanın kabulü ile ... parsel sayılı taşınmaz üzerindeki 800 adet zeytin ağacının davacıya aidiyetinin tespitine karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılardan ... tarafından süresinde temyiz edilmiştir.

Dava, ortaklığın giderilmesi davasına konu ... parsel sayılı taşınmaz üzerinde bulunan muhdesatın tespiti isteğine ilişkindir.

Öğretide ve uygulamada kararlılık kazanan görüşlere göre; muhdesat tespiti davalarında davanın konusu (müddeabih) davalıların paylarına isabet eden muhdesat değeridir (zemin bedeli hariç)

492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30 ve 32. maddeleri uyarınca davacı, dava harçlarını ödemek zorundadır. Anılan kanun maddelerinde, harcın ödenmemesi halinde yargılamaya devam olunamayacağı ve müteakip işlemlerin yapılamayacağı öngörülmüştür. Dava açılırken peşin olarak ödenmesi gereken harcın eksik ödenmesi halinde, eksik harcın ne şekilde tamamlatılacağı 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 30. maddesinde açıklanmıştır.

Buna göre; dava harçlarının eksik ödendiğinin yargılama sırasında anlaşılması halinde, yalnızca o celseye devam olunur ve davacı tarafa eksik harcı tamamlaması için uygun ve kesin bir mehil verilir. (Kesin süreye ilişkin ara kararı her türlü yanlış anlaşılmayı önleyecek biçimde açık ve eksiksiz yazılmalı, yapılacak işler teker teker belirtilmelidir.

Bunun yanında verilen süre yeterli olduğu gibi, yapılması gerektiği belirlenen işler, gerekli ve yapılabilir nitelik taşımalı, ayrıca Hâkim süreye uyulmamanın sonuçlarını açıkça anlatmalı, tarafları uyarmalıdır) Harç tamamlanmadıkça yargılamaya devam olunmaz. Mahkemece verilen süre içinde eksik harcın tamamlanmaması halinde, dosyanın işlemden kaldırılmasına karar vermek gerekir.

Somut olayda; davacı taraf, dava dilekçesinde dava değerini 10.000,00-TL olarak göstermiş ve bu değer üzerinden nispi harç yatırmış, yargılama sırasında yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi neticesinde, davaya konu 800 adet zeytin ağacının değeri 200.000,00-TL olarak tespit edilmesine rağmen, davalıların paylarına isabet eden muhdesat değeri (zemin bedeli hariç) üzerinden harç tamamlattırılmadan yargılamaya devam edilerek hüküm tesis edilmiştir.

Oysa, mahkemece yapılacak iş; davacı tarafa eksik harcın tamamlanması açısından usulüne uygun şekilde oluşturulacak ara karar ile süre verilmesi, harcın tamamlanması halinde yargılamaya devam edilerek hüküm tesis edilmesi, kanuna uygun olarak verilen kesin süreye rağmen davacı tarafından eksik harcın tamamlanmaması halinde, dava dosyası hakkında öncelikle işlemden kaldırma kararı verilmesi, işlemden kaldırma tarihinden itibaren üç ay içinde harç tamamlanarak dava yenilenmediği takdirde davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi iken bu hususlar gözetilmeden yargılamaya devam edilerek hüküm tesis edilmesi doğru olmamıştır.