Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/249 K.2016/15210

...... A.Ş. ile ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair ... .... Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen 07.07.2015 gün ve 331/404 sayılı hükmün duruşma yapılması suretiyle ...'ca incelenmesi davalılar vekili, duruşma talepsiz olarak incelenmesi ise davacı vekili taraflarından istenilmiştir. Dosya incelenerek işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 08.....2016 Salı günü tayin edilerek taraflara çağrı kağıdı gönderilmişti. Duruşma günü temyiz eden davalılar vekili Av. ..., davacı vekili Av. .... .... ... geldiler. Duruşmaya başlanarak temyiz isteğinin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan ve hazır bulunanların sözlü açıklaması dinlendikten sonra duruşmaya son verilerek; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı vekili, dava dilekçesinde, yargılama aşamasındaki beyanlarında ve Dairemiz'ce yapılan 08.....2016 tarihli duruşmada alınan beyanında; dava konusu 353 ada 28 parsel sayılı taşınmazın, ....... Noterliği'nin 06.07.1973 tarih ve 5156 yevmiye numaralı zilyetliğin devri ve alım sözleşmesi ile davacı tarafça satın alındığını, davacı şirketin 1973 yılından başlayıp dava tarihine kadar devam eden, nizasız, fasılasız zilyetliği bulunduğunu açıklayarak haricen satın alma ve eklemeli, kazanmayı sağlayan zilyetlik hukuksal nedenlerine dayalı olarak anılan parselin tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tescili isteğinde bulunmuştur.

Davalılar vekili, davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

Mahkemece, TMK'nın 713/... maddesi uyarınca kazanma koşullarının oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, davalılar vekili ile davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava konusu 353 ada 28 parsel sayılı taşınmaz, 28.05.1975 tarihinde yapılan kadastro çalışmaları sırasında tarla niteliğiyle ... adına tespit edilmiş, tutanağın 02.....1978 tarihinde kesinleşmesi üzerine tapuya tescili sağlanmış, 30.....2012 tarihinde ... mirasçıları adına tapuda intikal gerçekleştirilmiştir.

Davacı tarafın, kadastro tespitinden önceki satın alma ve kazandırıcı zilyetlik iddialarına ilişkin olan dava, 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun .../.... maddesinde belirtilen ... yıllık hak düşürücü sürenin kaçırılmasından sonra ........2013 tarihinde açılmıştır. Anılan maddedeki ... yıllık süre hak düşürücü nitelikte olup, olumsuz -//-

dava koşuludur. Hak düşürücü sürenin gerçekleşmesi, işin esasının incelenmesini önler. Hak düşürücü süre tüm def’i ve itirazlardan önce nazara alınır. Bu nedenle; yargılama bitinceye kadar hak düşürücü sürenin geçtiği taraflarca ileri sürülebileceği gibi, görevinden ötürü Hakim tarafından kendiliğinden de gözönünde tutulur. Somut olayda, Mahkemece, kadastro tespitinden önceki nedenlere dayalı talebin, hak düşürücü sürenin geçmiş olması nedeniyle reddi gerekmektedir.

Davacının kadastro tespitinden sonraki hukuki sebeplerine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine gelince; iddianın ileri sürülüş şekline göre dava 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun ... ve TMK'nun 713/.... maddesindeki zilyetlikle kazanma hukuksal nedenine dayalı iptal ve tescil isteğine ilişkindir. 6100 sayılı HMK'nun ....maddesi uyarınca hakim tarafların talep sonuçlarıyla bağlıdır; ondan fazlasına veya başka bir şeye karar veremez. Kural olarak tapulu taşınmazların zilyetlik yoluyla kazanılmasının mümkün olmadığına ve davacı tarafça bu kurala istisna getiren bir hukuksal sebebe dayalı istemde bulunulmadığına göre, tespit sonrası nedene ilişkin olarak da davanın reddine karar verilmesi gerekmektedir.

Mahkemece, talep dışına çıkılarak TMK'nın 713/... maddesi uyarınca kazanma koşullarının davacı lehine oluştuğu gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiş olması isabetsiz olup, bozmayı gerektirmiştir.