Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/2551 K.2016/9594

Yukarıda tarih ve numarası yazılı Mahkeme kararının müddeti içinde temyizen tetkiki temyiz eden tarafından istenmesi üzerine bu işle ilgili dosya mahallinden Daire'ye gönderilmiş olup, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra işin gereği görüşülüp düşünüldü:

KARAR

Davacı 3. kişi vekili, müvekkilinin borçlu şirket ile 10 konteyner nohutun vesaik mukabili nakit alım satımı konusunda anlaştıklarını, davacı şirketin söz konusu malları iki ayrı yükleme konşimentolarını düzenleterek borçlu alıcı şirkete deniz yolu ile ...

Limanı'na sevkettiğini, malların bedellerinin alıcının muhabir bankasına gönderildiğini, ancak malların bedeli borçlu şirket tarafından muhabir bankaya ödenmediğinden, bankanın ödeme konusunda ihtarda bulunduğunu, bunun üzerine malın tüm vesaiklerinin davacı şirket bankası tarafından yazışmalarla geri istendiğini, malların ...

Limanı'nda kaldığını, borçlu alıcı şirketin borçları nedeniyle alacaklılar tarafından bu mallar üzerine hacizler konulduğunu, hacizli mallar halen müvekkili şirketin mülkiyetinde olduğu gibi, İİK ve TTK'ya göre uluslararası hukuk kurallarına göre, akreditifi düzenleyen UCP500 kurallarına göre ödeme şartı yerine gelmediğinden, malların borçlu şirkete devrinin tamamlanmadığını, bu nedenle bu malların yükümlüsüne iadesinin zorunlu olduğunu iddia ederek, hacizlerin kaldırılması ile taraflarına teslimini, tedbiren malların satışının durdurulmasını, davalı alacaklı şirketin kötü niyet tazminatına mahkumiyetini talep ve dava etmiştir.

Davalı alacaklı ... A.Ş. vekili, davanın reddini istemiştir.

Davalı alacaklı ... Ltd. Şti. vekili, öncelikle davalı şirketin adresinin... olması sebebiyle,... Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ayrıca söz konusu malların borçlunun hakimiyet alanında olup, ... Gümrük Müdürlüğü'nden icra dosyasına gönderilen 03/07/2012 tarihli yazıda da borçluya ait olduğunun belirtildiğini, bu nedenle istihkak iddiasının yersiz olduğunu, yargılamalar sırasında ise hacizlerin kaldırıldığını, davanın konusuz kaldığını, aleyhlerine yargılama gideri ile vekalet ücreti yükletilmemesi gerektiğini beyan ve talep etmiştir.

Mahkemece, tüm dosya kapsamına ve alınan uzman bilirkişi raporlarına göre iddiaya konu nohutların nakil ve taşıma usulleri ile satış usulü itibariyle davacıya ait olduğunun anlaşıldığı gerekçesiyle istihkak iddiasının kabulü ile, davaya konu ... Gümrüğü'nde mahcuz 10 konteyner- 220 ton nohut üzerindeki... 6. İcra Müdürlüğü'nün 2012/5780 sayılı dosyası kapsamında konulmuş olan hacizlerin, alacaklı tarafça kaldırılmış olması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, .... İcra Müdürlüğü'nün 2012/14177 sayılı dosyası kapsamında konulmuş olan hacizlerin kaldırılmasına, davalılar aleyhine tazminata hükmedilmesine yer olmadığına karar verilmiş; hüküm davalı alacaklı ... AŞ vekili ve davalı alacaklı ... Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, üçüncü kişinin İİK’nun 96. vd. maddeleri uyarınca açtığı istihkak davası niteliğindedir.

1- 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un 48. maddesi uyarınca, Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır. Bu maddeye göre hakim tarafından verilen kesin süre içinde teminat gösterilmezse, dava, dava şartı eksikliğinden HMK'nun 114/1-ğ maddesi uyarınca reddedilir.

Davacı 3. kişinin ... tabiyetinde bir şirket olduğu anlaşılmaktadır. 5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu Mahkemece re'sen gözetilmelidir. Bu sebeple Mahkemece, yabancılık teminatı hususunun 5718 sayılı MÖHUK'nun 48. maddesi hükmü çerçevesinde irdelenmesi gerekirken, bu husus irdelenmeden, doğrudan işin esasına girilmesi doğru olmamış, hükmün bu yönden re'sen bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2- Bozma sebep ve şekline göre davalı ... A.Ş. vekilinin ve davalı ... Ltd. Şti. vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir.

M.E.