Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/3958 K.2016/6019

... ile müşterekleri ile ... ve müşterekleri aralarındaki tapu iptali ve tescil davasının kabulüne dair ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nden verilen ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi bir kısım davalılar vekili le davalılar ... ve ... tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacılar vekili, ... parsel sayılı taşınmazın 54/13390 payı ile ... ada ... parsel sayılı taşınmazların tamamının tarafların ortak miras bırakanı ... adına kayıtlı olduğunu, davacıların yakın miras bırakanı ...'in bu taşınmazları 1964 yılında haricen ...'dan satın aldığını ve taşınmazların o tarihten beri ...'in, ölümüyle de mirasçılarının zilyetliğinde olduğunu, kayıt maliki Dudu'nun 1968 yılında öldüğünü, TMK'nın 713/2. maddesi gereğince tapu kayıtlarının hukuki değerini yitirdiğini açıklayarak tapu kayıtlarının iptali ile davacılar adına tapuya tesciline karar verilmesini istemiştir.

Bir kısım davalılar vekili, davacıların dayandığı TMK'nın 713/2. fıkrasında yer alan; '' ölmüş '' kelimesinin Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edildiğini, ayrıca mirasçılar arasında kazandırıcı zamanaşımının işlemeyeceğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece; davanın kabulüne, dava konusu ... ada parsel sayılı taşınmazların ... adına olan tapu kayıtlarının iptali ile ... mirasçıları olan davacılar adına miras payları oranında tesciline, yine ... ada parsel sayılı taşınmazda ... adına kayıtlı olan 54/13390 payın iptali ile ... mirasçıları olan davacılar adına miras payları oranında tesciline karar verilmesi üzerine; hüküm, bir kısım davalılar vekili ile davalılardan ... ve ... tarafından temyiz edilmiştir.

Dava dilekçesi, mahkemenin kabulü ve tüm dosya kapsamından davanın; TMK'nın 713/2. fıkrasında yer alan; '' … maliki 20 yıl önce ölmüş …'' hukuki sebebine dayalı olarak TMK'nın 713/1-2. fıkraları gereğince açılan tapu iptali ve tescil davasıdır.

Kural olarak, tapulu bir taşınmazın veya tapuda kayıtlı bir payın kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün değildir. Ancak, kanunun açıkça izin verdiği ve düzenlediği ayrık durumlarda tapulu bir yerin veya tapuda kayıtlı bir payın koşulları oluştuğu takdirde kazandırıcı zamanaşımı ve zilyetlik yoluyla edinilmesi mümkün olabilir. Kanunun açıkça izin verdiği hallerden biri de TMK'nın 713/2. maddesindeki düzenlemelerdir. TMK'nın 713. maddesinin 1.fıkrasında; '' tapu kütüğünde kayıtlı olmayan bir taşınmazı davasız ve aralıksız olarak 20 yıl süreyle ve malik sıfatıyla zilyetliğinde bulunduran kişi, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir '' denilmiştir.

Aynı maddenin 2.fıkrasında ise; '' aynı koşullar altında, maliki tapu kütüğünden anlaşılamayan veya 20 yıl önce ölmüş ya da hakkında gaiplik kararı verilmiş bir kimse adına

-//-

kayıtlı bulunan taşınmazın tamamının veya bölünmesinde sakınca olmayan bir parçasının zilyedi de, o taşınmazın tamamı, bir parçası veya bir payı üzerindeki mülkiyet hakkının tapu kütüğüne tesciline karar verilmesini isteyebilir '' amir hükmüne yer verilmiştir. TMK'nın 713/2. maddesinde yer alan üç halden biri olan ''... ölmüş...'' ibaresi, Anayasa Mahkemesi'nin 17.03.2011 tarih ve 2009/58 Esas, 2011/52 Karar sayılı kararıyla iptal edilmiş ise de.

Dairenin sapma göstermeyen uygulamalarında, Anayasa Mahkemesi'nce yürürlüğün durdurulmasına ilişkin kararın verildiği 17.02.2011 tarihine kadar hak sahipleri yararına kazanma koşulları oluşmuş, malik 20 yıl önce ölmüş ve 20 yıllık kazanma süresi de dolmuş ise, bu tür hak sahiplerinin de dava açma yönünden kazanılmış haklarının olduğu kabul edilmektedir.

Somut olaya gelince; tapu kayıt maliki ve tarafların kök mirasbırakanı ... 31.01.1968 tarihinde ölmüştür. Davacılar kök murisin kızı ...... ile damadı ...'in mirasçıları olup, yakın miras bırakanları ...'in dava konusu taşınmazları 1964 yılında haricen kayıt malikinden satın aldığı iddiasına dayanmaktadırlar. Davacıların yakın mirasbırakanları ... 1996 yılında, ... ise 1975 yılında ölmüştür.

Kayıt maliki olan kök murisin kızı ......'in 1975 yılında ölmesiyle davacılar ve ... bu tarihten itibaren ...'ın mirasçısı sıfatını kazanmışlardır. 26.05.1954 tarih 7/17 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca elbirliği mülkiyetinde, mirasçılar arasında kazanmayı sağlayan zilyetlik işleyemeceğinden olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı ile hak iktisap etmek mümkün değildir. Taksim olmadığı takdirde bir mirasçının zilyetliği diğer mirasçılar adına sürdürülmüş sayılır.

Dava konusu taşınmazları haricen satın alan ... de 1975 yılında kayıt malikinin mirasçısı haline gelmiş, satış tarihi olan 1964 yılı ile satın alan ...'in mirasçı haline geldiği 1975 yılına kadar 20 yıllık kazandırıcı süre dolmamıştır. Davacıların ve 1996 yılında ölen yakın miras bırakanları ...'in zilyetliklerinin mirasçılık sıfatlarından bağımsız olarak salt harici satışa dayalı olduğu hususu da ispatlanamamıştır.

Bu nedenle sürdürülen zilyetliğin mirasçılık sıfatına dayalı olduğunun ve mülkiyeti kazandıramaycağının kabulü gerekir. Açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesi gerekirken, yazılı gerekçeyle davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmamış, bozmayı gerektirmiştir.

KARŞI OY

Davaya konu taşınmaz tapu sicilinde ... adına kayıtlıdır. Toplanan delillerden, ...'ın bu taşınmazı sağlığında tapu dışı Harici satışla kızı ...'nin kocası olan damadı ...'e satıp zilyetliği fiilen devrettiği, ...'in de 1996 yılında öldüğü; zilyetliğin de TMK'nun 599. maddesi uyarınca davacılara geçmiş olduğu, davacıların da dava tarihine karar taşınmaza fiilen zilyet oldukları sabittir. Tapu kayıt maliki Dudu da 1968 yılında ölmüş, kızı ...(adı geçen ...'in eşi ve davacıların annesi olan kişi) de 1975 yılında ölmüştür. -//-

Davacıların eklemeli zilyetlik suretiyle dava tarihine karar TMK'nun 713/1. maddesindeki kesintisiz, çekişmesiz olarak yirmi yılı çok aşan süredir zilyetlikleri gerçekleşmiştir.Davada uyuşmazlık konusu olan, davacıların mirasbırakanı ve taşınmazı haricen satın alan ...'in 1975 yılında karısı ...'nin ölümüyle tapu kayıt maliki ...'ın da mirasçısı haline gelmiş olmasının malik sıfatıyla zilyetliği sona erdirip erdirmeyeceği noktasında toplanmaktadır.

Değerli çoğunluk; ...'in 1975 yılından sonraki zilyetliğinin malik sıfatıyla olmadığı, mirasçı sıfatıyla zilyet olduğu; 1975 yılına kadar iktisabı sağlayan yirmi yıllık zilyetlik süresinin dolmadığı, sonraki zilyetlikte de mirasçılar arasında zamanaşımı süresinin işlemeyeceği ve bu nedenle taşınmazın TMK'nun 713/2.maddesindeki "ölüm, zilyetlik ve olağanüstü kazandırıcı zamanaşımıyla iktisabı/tescili" koşullarının gerçekleşmediği düşüncesindedir.

Görüşüme göre, tapu kayıt malikinin ölümüyle başlayan malik sıfatıyla zilyetlik, zilyedin daha sonradan tapu kayıt malikine mirasçı olması sonucu, mirasçı sıfatıyla zilyetlik haline dönüşmez. Kazanıma konu olan tasınmazı elinde bulunduran mirasçının iradesinin, malik olma iradesi ile devam ettiğinin kabulü gerekir.(Hakan Albaş; Tapu Siciline Kayıtlı Taşınmazlar Bakımından Olağanüstü Zamanasımı ile Taşınmaz Mülkiyetinin Kazanımında Mirasçılar Arasında Zamanaşımının İşlememesi Sorunu, Dokuz Eylül Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi Cilt 2007, Cilt 9, Sayı 2, sh.27). Bu nedenle de mirasçılar arasında zamanaşımının işlemeyeceğine ilişkin 26.5.1954 tarih ve 7/17 sayılı Yargıtay İçtihadı Birlestirme Kararı somut olayda uygulanmaz.

Açıkladığım sebeplerle, yerel mahkemenin tapu iptal/tescil kararının isabetli olduğunu ve onanması gerektiğini düşünüyor; değerli çoğunluğun bozma kararına katılmıyorum.