Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/5089 K.2018/14456

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ... vekili, dava dilekçesinde belirtilen malvarlıkları nedeniyle mal rejiminin tasfiyesi alacak isteğinde bulunmuştur.

Davalı ..., davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, davanın kısmen kabulüne, ... plakalı araca yönelik açılan davanın reddine, ... plakalı aracın sürüm değerinin 38.000,00 TL, ... Plakalı aracın sürüm değerinin 32.000,00 TL, ... Plakalı aracın sürüm değerinin 30.000,00 TL olarak kabulü, evlilik birliği içinde edinilen incilipınar pazar yerindeki tahsis değerinin 4.000,00 TL ve anafartalardaki pazar yerinin tahsis bedelinin 2.500,00TL ve ... Gecekondu dönüşüm projesi kapsamında olan C1 6 Blk 26 nolu konutun fesih işlemleri öncesi evlilik birliği içinde ödenen 18.294,36 TL edinilmiş malların toplam değerinin 124.794,00 TL olarak kabulü ile ½ katılma alacağı olan 62.397,00 TL nin davalıdan karar tarihi itibari ile işleyecek yasal faizi ile tahsiline karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı tarafından temyiz edilmiştir.

1-Dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına, mevcut deliller Mahkemece takdir edilerek karar verildiğine ve takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- a) Davalının dava konusu ..., ... ve ... plakalı araçlara yönelik temyiz itirazlarına gelince;

Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir(6100 sayılı HMK 33. m). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, artık değere katılma alacağı isteğine ilişkindir.

Mal rejiminin devamı süresince, bir eşin sahip olduğu edinilmiş malda, diğer eşin artık değerin yarısı oranında katılma alacak hakkı vardır. Artık değere katılma alacağı; eklenecek değerlerden(TMK 229.m) ve denkleştirmeden(TMK 230.m) elde edilen miktarlar da dahil olmak üzere, eşin edinilmiş mallarının(TMK 219.m) toplam değerinden, bu mallara ilişkin borçlar çıktıktan sonra kalan artık değerin(TMK 231.m) yarısı üzerindeki diğer eşin alacak hakkıdır(TMK 236/1.m).

Somut olaya gelince; eşler, 19.02.1993 tarihinde evlenmiş, 29.06.2012 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün, kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir(TMK 225/son).

Sözleşmeyle başka mal rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilik tarihinden 4721 sayılı TMK'nun yürürlüğe girdiği 01.01.2002 tarihine kadar mal ayrılığı(743 sayılı TKM 170.m), bu tarihten mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar ise, edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir(4722 sayılı yasanın 10, TMK 202/1.m).

Tasfiyeye konu ..., ... ve ... plakalı araçlar, eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu sırasıyla 20.09.2011, 13.05.2008 ve 24.06.2008 tarihlerinde satın alınarak, davalı eş adına tescil edilmiştir. Mal rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı bulunduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır(TMK 179.m).

Mahkemece söz konusu araçlar üzerinde yapılan keşif sonucu düzenlenen teknik bilirkişi raporu ile araçların güncel değerlerinin 38.000-TL, 32.000-TL ve 30.000-TL olarak bildirildiği, mahkemece bu değerler esas alınarak, bu değerlerin yarısı oranında katılma alacağına hükmedildiği anlaşılmaktadır. Bu görüşe katılma olanağı bulunmamaktadır.

Şöyle ki; davalı savunmasında araçların borçlanılarak edinildiğini, üzerlerinde rehin ve hacizler bulunduğunu, araçların vergi ve kredi borçları olduğunu belirtmiştir. Zira celp edilen kayıtlara göre, ... plakalı araç üzerinde boşanma dava tarihinden 20.09.2011 tarihinde ... lehine tesis edilen rehin şerhi, ... plakalı araç üzerinde boşanma dava tarihinden önce 27.10.2009 tarihinde ...

Umumi Esnaf Sanatkar Kredi Kefalet Kooperatifi lehine tesis edilen rehin şerhi ve ... plakalı araç üzerinde boşanma dava tarihinden önce 15.10.2009 tarihinde ... Vergi Dairesi Müdürlüğü lehine tesis edilen haciz şerhi bulunmaktadır. Ne var ki, mahkemece bu rehin ve haciz şerhleri ile ilgili borçlara yönelik herhangi bir inceleme ve araştırma yapılmamıştır.

Mahkemece, Dairemizin yukarıda belirtilen ilke ve esaslarına göre, söz konusu araçlara ilişkin borçlar araştırılıp boşanma dava tarihi itibariyle mevcut borçlar düşüldükten sonra kalan değerler üzerinden tarafların kazanılmış hakları da gözetilerek katılma alacağı hesaplanması gerekirken, mallara ilişkin borçlar göz ardı edilerek yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru değildir.

b) Davalının pazar yerlerinin tahsis bedeline ilişkin temyiz itirazlarına gelince;

Mahkemece söz konusu pazar yerleri yönünden tahsis değerlerinin 4.000-TL ve 2.500-TL olduğu görüşünden hareketle bu değerlerin yarısı oranında katılma alacağına hükmedildiği anlaşılmaktadır. Bu görüşe katılma olanağı bulunmamaktadır. Şöyle ki.

İncilipınardaki pazar yerinin davalıya 29.05.2006-29.05.2016 tarihleri arasında 10 yıl süreyle tahsis edildiği, tahsis bedelinin 4.000-TL olduğu, ... pazaryerinin davalıya 21.03.2011-21.03.2016 tarihleri arasında 5 yıl süreyle tahsis edildiği, tahsis bedelinin 2.500-TL olduğu bildirilmiştir. Pazar yerleri ile ilgili tahsis ücretlerinin ...

Büyükşehir Belediyesince alındığı 17.04.2015 tarihli karşılık yazıdan anlaşıldığına ve taraflar arasındaki mal rejimi boşanma dava tarihi itibariyle sona erdiğine göre, davalıya tahsis edilen pazar yerlerinin mal rejiminin sona erdiği boşanma dava tarihi olan 29.06.2012 tarihi itibariyle mevcut durumuna göre değerleri bilirkişi tarafından belirlenmek suretiyle, bu değerler üzerinden katılma alacağına karar verilmesi gerekirken, tüm tahsis değerleri üzerinden davanın kabulüne karar verilmiş olması doğru görülmemiştir.