Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2016/5127 K.2016/7039

... ile ... aralarındaki katılma alacağı ve değer artış payı davasının reddine dair ... 15. Aile Mahkemesi'nden verilen ... sayılı hükmün Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili tarafından süresinde istenilmiş olmakla; dosya incelendi, gereği düşünüldü:

KARAR

Davacı ... vekili, evlilik birliği içinde edinilen taşınmazın edinilmesinde ziynet eşyalarının kullanıldığı, müvekkilin taşınmazın alınmasına katkıda bulunduğu, bu nedenle dava konusu taşınmazın yarısının değeri olan 50.000,00 TL alacağının davalıdan alınarak davacıya verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili, dava konusu taşınmazın davalıya babası tarafından alındığı, kişisel mal olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Mahkemece, taşınmazın davalının babası tarafından alındığı, davacının taşınmazın alınmasında katkısı bulunmadığı kabul edilerek, davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm, davacı vekili tarafından esas yönünden temyiz edilmiştir.

1. Toplanan deliller ve tüm dosya kapsamından; dosya muhtevasına, dava evrakı ile yargılama tutanakları münderecatına ve mevcut deliller mahkemece takdir edilerek karar verildiğine, takdirde bir isabetsizlik bulunmadığına göre, davacının aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan diğer emyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Maddi olayları ileri sürmek taraflara, hukuki nitelendirme yapmak ve uygulanacak kanun maddelerini belirlemek hakime aittir (6100 sayılı HMK m. 33). İddianın ileri sürülüş şekline göre dava, değer artış payı alacağı isteğine ilişkindir.

Değer artış payı alacağı; eşlerden birinin diğerine ait malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun karşılık almaksızın esaslı katkıda bulunması durumunda, tasfiye sırasında bu malda meydana gelebilecek değer artışı için katkısı oranında sahip olduğu alacak hakkıdır(4721 sayılı TMK m. 227). Denkleştirme (TMK m. 230) hariç, tasfiyeye konu malvarlığında katkı tarihine göre değer kaybı söz konusu ise, katkının başlangıçtaki değeri esas alınır (TMK m. 227/1). Böyle bir malın daha önceden elden çıkarılmış olması halinde hakim, diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler (TMK m. 227/2). Değer artış payı alacağı talep edebilmek için, parasal ya da para ile ölçülebilen maddi veya hizmet değeriyle katkıda bulunulmalıdır.

-//-

Değer artış payı alacak miktar hesaplanırken, mal rejiminin sona erdiği sırada mevcut olan malın, bu tarihteki durumuna göre, ancak tasfiye tarihindeki sürüm (rayiç) değeri esas alınır( TMK m. 227/1, 228/1, 232 ve 235/1.). Yargıtay uygulamalarına göre, tasfiye tarihi karar tarihidir.

Belirli bir malın eşlerden birine ait olduğunu iddia eden kimse, iddiasını ispat etmekle yükümlüdür. Eşlerden hangisine ait olduğu ispat edilemeyen mallar onların paylı mülkiyetinde sayılır. Bir eşin bütün malları, aksi ispat edilinceye kadar edinilmiş mal olarak kabul edilir (TMK'nun m. 222).

Yukarıdaki değer tespiti, belirleme ve hesaplamaların yapılabilmesi için gerek görülürse, konusunun uzmanı bilirkişi veya bilirkişilerden de yardım alınmalıdır.

Somut olaya gelince; eşler, 27.06.2008 tarihinde evlenmiş, 23.01.2012 tarihinde açılan boşanma davasının kabulüne ilişkin hükmün, kesinleşmesiyle boşanmışlardır. Mal rejimi boşanma davasının açıldığı tarih itibarıyla sona ermiştir (TMK m. 225/son). Sözleşmeyle başka mal rejiminin seçildiği ileri sürülmediğinden evlilik tarihinden mal rejiminin sona erdiği tarihe kadar edinilmiş mallara katılma rejimi geçerlidir (4722 sayılı yasanın m. 10, TMK m. 202). Tasfiyeye konu 579 ada 8 parsel 3 nolu bağımsız bölüm eşler arasında edinilmiş mallara katılma rejiminin geçerli olduğu 10.08.2011 tarihinde satın alınarak, davalı eş adına tescil edildiği anlaşılmıştır. Mal rejiminin tasfiyesinde eşlerin bağlı bulunduğu rejime ilişkin hükümler uygulanır.

Yukarda açıklanan yasal düzenleme ve ilkeler uyarınca yapılan incelemede;

Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, alacak talebine konu taşınmazın davalının babasının davalıya bağışladığı para ve davacının dava dilekçesinde belirttiği nitelik ve sayıdaki ziynet eşyalarının satımından elde edilen para ile edinilerek davalı adına tescil edilip katkıda bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının bu katkısı. TMK. 227.maddesi uyarınca diğer eşin kişisel malına değer artış payı oluşturacak bir katkı niteliğindedir.

Bu nedenle, davacının belirtilen değer artış payı alacağının hesaplanması için, mahkemece yukarıda açıklanan yasal düzenleme ve Dairemiz ilke uygulamaları doğrultusunda keşif ve bilirikişi incelemesi de yapılarak gerçekleşecek sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken; alacağın tümüyle reddine karar verilmesi hatalı olmuş, hükmün bu sebeple bozulması gerekmiştir.