Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2017/1012 K.2017/5842

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş olup hükmün davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

... ARAR

Davacı vekili dava dilekçesinde, davalı derneğin borcu sebebiyle yapılan icra takibinde hakkında borç ödemeden aciz vesikası düzenlendiği, TMK'nun 87. maddesi gereğince dernek tüzel kişiliğinin kendiliğinden sona erdiğinin tespitine karar verilmesini istemiş, Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmesi üzerine; hüküm, davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

Dava, alacaklının 4721 sayılı TMK'nun 87/3 maddesi gereği borç ödemede acze düşen derneğin kendiliğinden sona erdiğinin tespiti istemine ilişkindir.

Dosyada bulunan bilgi ve belgelerin incelenmesinde; davacının davalı Dernek hakkında alacağı nedeniyle başlattığı icra takibinde, davalı hakkında borç ödemede acze düşüldüğüne dair aciz belgesi düzenlendiği, 10.06.2015 tarihli dilekçe ve ekindeki belgelerden takip konusu borcun karardan sonra ödendiği, davaya dayanak aciz vesikasının iptal edildiği ve davacı-alacaklının, davalı-borçluyu ibra ettiği ve takip dosyasının harici tahsil nedeniyle infazen işlemden kaldırıldığı anlaşılmaktadır.

4721 sayılı TMK nun 87. maddesinde, derneğin kendiliğinden dağılma nedenleri sayılmış, 3. fıkrasında da derneğin ödemede acze düşmesi kendiliğinden dağılma sebepleri arasında sayılmış, aynı maddenin son fıkrasında ise ilgili herkesin mahkemeye müracaatla derneğin kendiliğinden dağıldığının tespitini isteyebileceği hükme bağlanmış, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 143. maddesinde de alacaklı alacağının tamamını alamamışsa kalan miktar için kendisine bir aciz vesikası verileceği düzenlenmiştir. TMK'nun 87/3. fıkrasına dayalı davanın açılabilmesi için Yargıtayın istikrar kazanan uygulamalarında, dava konusu dernek hakkında icra müdürlüğünden borç ödemede acze düştüğüne ilişkin aciz vesikasının alınmış olması dava şartı olarak benimsenmiştir.

Tarafların, taraf ve dava ehliyetine sahip olmaları ve davacının, dava açmakta hukuki yararının bulunması dava şartlarından (6100 s. HMK. m.114/1-d) olup, bu husus kamu düzeniyle ilgili olduğundan; mahkeme, dava şartlarının mevcut olup olmadığını, davanın her aşamasında kendiliğinden araştırmakla yükümlüdür. Taraflar da dava şartı noksanlığını her zaman ileri sürebilirler. (6100 s. HMK. m.115/1)

Davaya dayanak yapılan aciz vesikasının, Yargıtayın istikrar kazanan uygulamalarında dava şartı olarak benimsenmiş olması, dava şartlarının davanın her aşamasında gözetilmesi gerektiği ilkeleri doğrultusunda; borcun ödenerek aciz vesikasının iptal edilmesi ile dava şartı ortadan kalktığından mahkemece, dava şartı noksanlığından davanın usulden reddi yerine uygun bulunmayan gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.