Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2017/11663 K.2018/14881

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi'nin hükmüne karşı davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 35. Hukuk Dairesi'nce istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiş, bu kez davalı vekilinin ... Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizi üzerine Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

K ... ARAR

Dava, kesinleşen icra takibi nedeniyle kiralananın tahliyesi istemine ilişkindir. Mahkemece, davanın kabulüne karar verilmiş,davalı vekilince ilk derece mahkemesi kararına karşı istinaf yoluna başvurulmuştur. Davalı tarafın istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmesi üzerine; istinaf kararı davalı vekili tarafından bu kez temyiz edilmiştir.

Hemen belirtmek gerekir ki. 6100 sayılı HMK'nun 27. maddesinde yer bulan “Hukuki Dinlenilme Hakkı” gereğince davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olup, bu hakkın yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunması, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamalarını dikkate alarak değerlendirmesini, kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içermektedir.

Mahkeme, iki tarafa eşit şekilde hukukî dinlenilme hakkı tanıyarak hükmünü vermelidir. Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukukî dinlenilme hakkı, adil yargılanma hakkı içinde teminat altına alınmıştır. Bu hakka, tarafın hâkime meramını anlatma hakkı ya da iddia ve savunma hakkı da denilmektedir.

Ancak, hukukî dinlenilme hakkı, bu ifadeleri de kapsayan daha geniş bir anlama sahiptir. Bu kapsamda hukuki dinlenilme hakkının, bilgilenme/bilgilendirme, açıklama yapma, yargı organlarınca dikkate alınma ve kararların gerekçeli olması gibi hususları içerdiği açıktır. Ayrıca bu hak sadece davanın başındaki iddia ve savunmalar açısından değil yargılamanın her aşamasında dikkate alınmalıdır.

Bu kapsamda devam eden bir yargılamada tarafların açıklamaları için bilgilendirme yeterli olmayıp yargılamada yer alan diğer kişilerin (tanık, bilirkişi gibi) açıklamaları açısından da önemlidir. Bilgilenme hakkının usulüne uygun kullanımı ile tarafların haklarında öğrendikleri isnat ve iddialara karşı beyanda bulunabilme, davaya yönelik bilgi ve belge verebilme yani açıklama yapma hakkı da hukuki güvenceye bağlanmaktadır.

Böylece davanın her iki tarafına eşit şekilde açıklama yapma hakkı tanınması ile adaletin görünür kılınması sağlanacaktır. Açıklamada bulunma hakkı, tarafların, yazılı veya sözlü şekilde iddia ve savunmalara karşı itirazda bulunabilme, davaya ilişkin beyanda bulunmalarını sağlar.

Somut olayda; 14/11/2016 tarihli ön inceleme duruşma tutanağında bir sonraki duruşmanın 30/11/2016 günü saat 10:47 ye bırakıldığı belirtilmiş, davalı vekili 29/11/2016 tarihinde gönderdiği elektronik dilekçe ile 30/11/2016 tarihinde saat 10:47 de yapılacak duruşmaya katılamayacağı , duruşmanın iş saati içindeki son işe kadar bekletilmesi yetişilemediği takdirde duruşmanın başka güne alınmasını talep etmiştir. Mahkemece duruşmanın belirtilen günde saat 09:56 da yapıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece usule uygun duruşma açılarak işin esası incelenip sonucuna göre karar verilmesi gerekirken saatinden önce duruşma açmak suretiyle hukuki dinlenilme ve adil yargılanma haklarının ihlal edilmesi doğru görülmemiştir.