Yargıtay 8. Hukuk Dairesi E.2017/12309 K.2017/8432

Taraflar arasında görülen ve yukarıda açıklanan davada yapılan yargılama sonunda Mahkemece, davanın feragat nedeniyle reddine karar verilmiş olup hükmün davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, Dairece dosya incelendi, gereği düşünüldü.

KARAR

Davacı ... vekili, evlilik birliği içinde davalı adına edinilen malvarlığı yönünden fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak mal rejiminin tasfiyesi ile 25.000.00 TL katılma alacağının faiziyle birlikte tahsili ile davalı tarafta kalan asgari 50.000.00 TL değerinde ziynet eşyalarının aynen iadesi, bu talep mümkün olmadığı takdirde bedelinin faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacı asıl tarafından. 10.03.2016 tarihli dilekçe ile davadan feragat ettiği yönünde beyan dilekçesi mahkemeye sunulmuştur.

Mahkemece, davadan feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir. Hüküm, süresi içerisinde davacı vekili tarafından feragatin davalı tarafın tehdit ve korkutması ile yapıldığı ve bu nedenle geçersizliği ileri sürülerek temyiz edilmiştir.

4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 225. maddesine göre; mal rejimi, eşlerden birinin ölümüyle, başka bir mal rejiminin kabulüyle, Mahkemece boşanmaya, evliliğin iptaline veya mal ayrılığına geçilmesine karar verilmesiyle sona erer. Yargıtay'ın ve Dairemizin sapmaksızın devam eden uygulamalarına göre, mal rejiminin tasfiyesi ile alacak hakkında bir karar verilmesi için eşler aralarındaki mal rejiminin sona ermesi gerekir. Başka bir anlatımla, şahsi hak niteliğindeki mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan alacak hakkının dava konusu yapılabilmesi için muaccel (istenebilir) hale gelmesi gerekir, bu da mal rejiminin sona ermesi ile gerçekleşir.

Mal rejiminin sona ermesi, mal rejiminin tasfiyesiyle katkı payı, değer artış payı ve artık değere katılma alacağı davalarının görülebilirlik ön koşuludur. Mal rejimini sona erdiren boşanma davasının derdest olduğunun anlaşılması durumunda usul ekonomisi gereğince (6100 s.lı HMK'nun 30. m) bekletici mesele yapılmalıdır.

Tasfiye davasında, mal rejiminin sona ermemiş ve sona erdirecek davanın da henüz açılmamış olduğunun anlaşılması durumunda ise davanın görülebilirlik ön koşul yokluğundan reddine karar verilmesi gerekir.

Somut uyuşmazlık incelendiğinde, davacı ve davalı arasında ... 1. Aile mahkemesi 2016/55 Esas sayılı boşanma davasının derdest olduğu anlaşılmaktadır. Taraflar hakkında kabulle sonuçlanarak kesinleşmiş bir boşanma ilamı bulunmayıp, halen evli olduklarına göre mal rejiminin tasfiyesi davası açılabilmesinin ön koşulu gerçekleşmemiştir. Bu nedenle Mahkemece, davacının henüz doğmamış bir haktan feragat etmesi geçerli kabul edilerek davanın reddine karar vermesi yerinde olmamıştır.

Mahkemece yapılması gereken, taraflar arasında görülen boşanma davasının bekletici mesele yapılması, boşanma retle sonuçlanıp kesinleşmesi halinde doğmamış haktan teragat edilemeyeceğinden açılan davanın ön koşul gerekçekleşmediğinden reddine; boşanma kabulle sonuçlanıp kesinleşmesi durumunda mal rejiminin tasfiyesinden kaynaklanan hak doğmuş olacağından Mahkeme tarafından hüküm tesis edildikten sonra davacı tarafça yapılan feragatin temyiz dilekçelerinde ileri sürdüğü iradeyi sakatlayan sebepler nedeniyle (HMK 311. md) geçersiz olduğu ileri sürüldüğüne göre bu husus üzerinde durularak araştırılması sonucuna göre bir karar verilmesi gerekir.